สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *daːŋᴬ², จากภาษาจีนเก่าช่วงปลายหรือจีนยุคกลาง 唐 (MC dang) ร่วมรากกับ ถัง (“ราชวงศ์ถัง”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨴᩤ᩠ᨦ (ทาง), เขิน ᨴᩤ᩠ᨦ (ทาง), อีสาน ทาง, ลาว ທາງ (ทาง), ไทลื้อ ᦑᦱᧂ (ทาง), ไทดำ ꪕꪱꪉ (ตฺาง), ไทใหญ่ တၢင်း (ต๊าง), ไทใต้คง ᥖᥣᥒᥰ (ต๊าง), พ่าเก တ︀င︀် (ตง์), อาหม 𑜄𑜂𑜫 (ตง์), จ้วงแบบจั่วเจียง tangz (Longzhou)
คำเมือง · Northern: ทาง ᨴᩤ᩠ᨦ — Extracted from the Wiktionary etymology line. probable · น่าจะใช่
The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.
Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ทางเท้า thang-thao | sidewalk ทางข้างถนน ที่มักยกสูงขึ้นเหนือถนน สำหรับให้คนเดิน lit. way + foot ที่สำหรับเดินไปมา + ตีน N+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1: wiktionary lists it as an example of this sense entityverified · ตรวจแล้ว |
| ทางสาธารณะ thang-sa-tha-ra-na | ทางบกหรือทางน้ำสำหรับประชาชนใช้ในการจราจร และหมายความรวมถึงทางรถไฟและทางรถรางที่มีรถเดินสำหรับประชาชนโดยสารด้วย lit. way + public ที่สำหรับเดินไปมา + เพื่อประชาชนทั่วไป N+ADJhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1: gloss similarity 0.16, next 0.07 qualityprobable · น่าจะใช่ |
| ทางม้าลาย thang-ma-lai | zebra; zebra crossing พื้นที่ที่ทำไว้สำหรับให้คนเดินเท้าข้ามถนน โดยทาสีขาวดำเป็นแถบสลับกัน lit. way + zebra ที่สำหรับเดินไปมา + สัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมชนิดหนึ่งใน N+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1: gloss similarity 0.20, next 0.06 entityprobable · น่าจะใช่ |
| ทางเดิน thangdein | ทางที่ใช้เดินโดยคนหรือสัตร์ lit. way + walk ที่สำหรับเดินไปมา + ยกเท้าก้าวไป N+Vhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand flips with เดินทาง — the same two morphemes the other way round, and a different kind of thing standard · ทั่วไป |
| ถีบทาง thip-thang | เดิน, ย่างเท้า งอเข่าแล้วใช้ฝ่าเท้ากระแทกออกไป + ที่สำหรับเดินไปมา V+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| ให้ทาง hai-thang | หยุดให้รถในทางหลักไปก่อน lit. bestow + way มอบ + ที่สำหรับเดินไปมา V+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| เดินทาง doen-thang | carry; travel; journey ไปสู่จุดที่หมายอีกแห่งหนึ่งที่ไกลออกไป lit. walk + way ยกเท้าก้าวไป + ที่สำหรับเดินไปมา V+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand flips with ทางเดิน — the same two morphemes the other way round, and a different kind of thing standard · ทั่วไป |
| ทางออก thang-ok | exit ช่องหรือทางสำหรับออก lit. way + tear ที่สำหรับเดินไปมา + คำนำหน้าบรรดาศักดิ์ N+Nalso filed under ออก head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| ต้นทาง ton-thang | ปากทางเข้าออกอย่างทางเข้าบ่อนการพนันเป็นต้น lit. trunk + way ลำของต้นไม้ + ที่สำหรับเดินไปมา N+Nalso filed under ต้น head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| นำทาง nam-thang | lead; pilot; steer พาไปสู่ที่หมาย, นำไปให้ถูกทาง lit. lead + way ไปข้างหน้า + ที่สำหรับเดินไปมา V+Nalso filed under นำ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| ทางหลวง thang-luang | highway ทางหรือถนนซึ่งจัดไว้เพื่อประโยชน์ในการจราจรสาธารณะทางบก ซึ่งสร้างและดูแลรักษาโดยรัฐ lit. way + royal ที่สำหรับเดินไปมา + ที่เป็นของพระเจ้าแผ่นดิน N+ADJalso filed under หลวง head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| ทางด่วน thang-duan | expressway ทางหรือถนนซึ่งสร้างขึ้นเพื่อให้เดินทางได้รวดเร็วและปลอดภัย มีการควบคุมและกำหนดจุดให้ยานพาหนะเข้าออกเฉพาะที่ และไม่มีทางอื่นตัดผ่านในระดับเดียวกัน lit. way + dire ที่สำหรับเดินไปมา + รีบเร่ง head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| กรุยทาง krui-thang | ขจัดอุปสรรคไว้ก่อนเพื่อที่จะเข้าไปดำเนินการได้สะดวก หลักที่ปักรายไว้เป็นเครื่องหมาย + ที่สำหรับเดินไปมา N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| ทางลัด thang-lat | ทางที่ไปถึงเร็วกว่าปกติ ที่สำหรับเดินไปมา + ตัดตรงไปเพื่อย่นทางย่นเวลา N+Vhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| ระยะทาง ra-ya-thang | length ความไกลระหว่างสองจุด, ระยะที่เดินทางได้ ช่วง + ที่สำหรับเดินไปมา N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| หนทาง hon-thang | path ทาง ทาง + ที่สำหรับเดินไปมา N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| ทางตัน thang-tan | ทางที่ไม่มีทางออก ที่สำหรับเดินไปมา + ไม่กลวง N+ADJhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| เส้นทาง sen-thang | run; course ทาง, แนวทาง lit. mark + way สิ่งที่มีลักษณะเป็นสาย แถว แนว ที่ + ที่สำหรับเดินไปมา N+Nalso filed under เส้น head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| ทางช้างเผือก thang-chang-phueak | แสงกลุ่มดาวซึ่งแผ่เห็นสว่างเป็นพืดในท้องฟ้า ที่สำหรับเดินไปมา + ช้างที่มีลักษณะต่างจากช้างธรรมดาทั N+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ช่องทาง chong-thang | channel ทางที่กำหนดเป็นช่องเฉพาะให้ไปหรือมา lit. hole + way ที่ว่างซึ่งเป็นทางเข้าออกได้ + ช่อง N+Nalso filed under ช่อง head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ลู่ทาง lu-thang | ช่องทาง, ลาดเลา lit. track + way ทาง + โอกาส N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| พันทาง phan-thang | เรียกไก่ที่พ่อเป็นอู แม่เป็นแจ้ lit. k + way เรียกจำนวน 10 ร้อย + แนว also filed under พัน head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand standard · ทั่วไป |
| ทิศทาง thit-thang | direction แนว, ทางที่มุ่งไป ด้าน + แนว N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| ท่าทาง tha-thang | mark; action; carriage กิริยาอาการที่ปรากฏให้เห็น lit. landing + way ฝั่งน้ำสำหรับขึ้นลงหรือจอดเรือ + แนว N+Nalso filed under ท่า head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ทางการ thang-kan | ระเบียบปฏิบัติที่วางไว้เป็นแนวทาง วิธีการ + งาน N+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| เข้าทาง khao-thang | ตรงตามที่ต้องการ, ตรงตามที่ถนัด lit. enter + way อาการที่เคลื่อนไปข้างในหรือทำให้เค + วิธีการ V+Nalso filed under เข้า head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5 by hand standard · ทั่วไป |
| ทางเลือก thang-lueak | alternative; choice; alternate วิถีทางที่จะเลือกตัดสินใจ lit. way + choose วิธีการ + คัดสิ่งที่มีจำนวนมากกว่าหนึ่งขึ้นไ N+Vhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5 by hand standard · ทั่วไป |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| แนวทาง naeo-thang | course; method; line ทางปฏิบัติที่วางไว้เป็นแนว lit. row + way สิ่งที่มีลักษณะเป็นแถว + แนวทางหรือแบบอย่างทางดนตรีเฉพาะของ N+Nalso filed under แนว head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 8: the sense gloss names this compound entityverified · ตรวจแล้ว |
| ทางเก็บ thangkep | วิธีการบรรเลงเครื่องดนตรีดำเนินทำนองทั่วไป ที่เพิ่มเติมเสียงสอดแทรกให้มีพยางค์ถี่ขึ้นมากกว่าทำนองเนื้อเพลงธรรมดา lit. way + keep แนวทางหรือแบบอย่างทางดนตรีเฉพาะของ + เอาไปหรือเอามาจากที่ N+Valso filed under เก็บ head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 8 by hand standard · ทั่วไป |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ทางมะพร้าว thangmaphraw | (งู~) ชื่องูขนาดกลางชนิด Elaphe radiata (Schlegel) ในวงศ์ Colubridae หัวสีน้ำตาลอมแดงด้านข้างมีลายสีดำจากตามาถึงปาก จากหัวถึงครึ่งลำตัวมีลายตามยาวหรือเป็นดวงสีดำสลับขาว เป็นรัศมีคล้ายแสงอาทิตย์ ส่วนที่เหลือถึงหางสีแดงอมน lit. way + coconut เรียกใบของต้นไม้บางชนิดเช่น หมาก ม + ชื่อไม้ต้นชนิด Cocos nucifera L. ใ N+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 9: wiktionary lists it as an example of this sense entityverified · ตรวจแล้ว |
Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.
| คำ · word | meaning |
|---|---|
| การนำทาง kan-nam-thang | คำอาการนามของ นำทาง คำอาการนามของ นำ + ที่สำหรับเดินไปมา entityN+N |
| ทางขวาง thang-khwang | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอแวงน้อย จังหวัดขอนแก่น way + across ที่สำหรับเดินไปมา + กีดกั้น N+V |
| ทางพระ thang-phra | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอโพธิ์ทอง จังหวัดอ่างทอง way + the honorific prefix phra ที่สำหรับเดินไปมา + คำใช้แทนชื่อเรียกภิกษุสงฆ์และภิกษุ entityN+N |
| การให้ทาง kan-hai-thang | คำอาการนามของ ให้ทาง คำอาการนามของ ให้ + ที่สำหรับเดินไปมา entityN+N |
| การเดินทาง kan-doen-thang | run; journey; trip คำอาการนามของ เดินทาง walking + way คำอาการนามของ เดิน + ที่สำหรับเดินไปมา entityN+N |
The same two morphemes reversed, and a different kind of thing — a property of a person against something that befalls them.
Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.