ตั้ง · tang

ที่มา · etymology probable · น่าจะใช่

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *taŋꟲ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ຕັ້ງ (ตั้ง), คำเมือง ᨲᩢ᩠᩶ᨦ (ตั้ง), ไทลื้อ ᦎᧂᧉ (ตั้ง), ไทดำ ꪔꪰ꫁ꪉ (ตั้ง), ไทใหญ่ တင်ႈ (ตั้ง), อาหม 𑜄𑜂𑜫 (ตง์), จ้วง daengj

คำเมือง · Northern: ตั้ง ᨲᩢ᩠᩶ᨦ — Extracted from the Wiktionary etymology line. probable · น่าจะใช่

จัดลำดับแล้ว · mapped

The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.

ความหมาย · the senses

Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.

1ชูตัว, ชูตัวหรือทำให้ทรงตัวในลักษณะที่ไม่ใช่นอนหรือล้ม

ชูตัว, ชูตัวหรือทำให้ทรงตัวในลักษณะที่ไม่ใช่นอนหรือล้ม

toolprobable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
อกตั้ง ok-tang	เต็มที่, เต็มแรง lit. chest + introduce ส่วนของร่างกายด้านหน้าอยู่ระหว่างค + ชูตัว N+V also filed under อก head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป
ตั้งไข่ tang-khai	สอนยืน, ใช้แก่เด็กเล็กที่เพิ่งหัดยืน lit. introduce + egg ชูตัว + ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ V+N also filed under ไข่ head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป
ตั้งวง tang-wong	กิริยาที่ผู้รำหักนิ้วหัวแม่มือเข้าหาฝ่ามือ นิ้วที่เหลือทั้ง 4 เรียงชิดติดกัน หักข้อมือขึ้น lit. introduce + zone ชูตัว + รูปเขียนมีเส้นล้อมรอบไม่มีเหลี่ยม V+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป
แนวตั้ง naeo-tang	vertical แนวที่ตั้งฉากกับระดับพื้น lit. row + introduce สิ่งที่มีลักษณะเป็นแถว + ชูตัว N+V also filed under แนว head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป
ตั้งหน้า tang-na	มุ่งหน้า lit. introduce + before ชูตัว + ส่วนของศีรษะตั้งแต่หน้าผากลงมาจดคา V+N also filed under หน้า head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand flips with หน้าตั้ง — the same two morphemes the other way round, and a different kind of thing standard · ทั่วไป

⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.

2ทรง, ดำรง

ทรง, ดำรง

toolprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: Standing a thing up becomes keeping it standing: to maintain. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
ตั้งตัว tang-tua	ตั้งฐานะหรือตั้งหลักฐาน lit. introduce + form ทรง + รูป V+N also filed under ตัว head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand flips with ตัวตั้ง — the same two morphemes the other way round, and a different kind of thing standard · ทั่วไป
ตั้งมั่น tang-man	ตั้งกองทัพไว้ในที่ใดที่หนึ่งอย่างมั่นคง lit. introduce + firm ทรง + แน่ V+ADJ also filed under มั่น head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand qualitystandard · ทั่วไป

3ทำให้มีขึ้น, สร้างให้มีขึ้น

ทำให้มีขึ้น, สร้างให้มีขึ้น

toolprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: And raising it into being: to establish. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
จัดตั้ง chat-tang	found; establish; organize ตั้งขึ้น, แต่งตั้งให้มั่นคง lit. arrange + introduce ยิ่ง + ทำให้มีขึ้น also filed under จัด head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand standard · ทั่วไป
ก่อตั้ง ko-tang	begin; ground; found จัดตั้งขึ้น, ริเริ่มตั้งขึ้น lit. build + introduce ทำให้เกิดขึ้น มีขึ้น หรือเป็นรูปขึ + ทำให้มีขึ้น V+V head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand standard · ทั่วไป

4ยกฐานะให้สูงขึ้น

ยกฐานะให้สูงขึ้น

toolprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 3 ([RID sense 3 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: Establishing a person higher: to appoint, to promote. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
แต่งตั้ง taeng–tang	accredit; fill; appoint ยกย่องขึ้น, ชุบเลี้ยงให้มียศ, ให้ตำแหน่ง lit. dress + introduce จัดให้งาม + ยกฐานะให้สูงขึ้น V+V head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand standard · ทั่วไป
เลือกตั้ง lueak-tang	เลือกสรรบุคคลให้เป็นผู้แทนหรือให้ดำรงตำแหน่งด้วยการออกเสียงลงคะแนน lit. choose + introduce คัดสิ่งที่มีจำนวนมากกว่าหนึ่งขึ้นไ + ยกฐานะให้สูงขึ้น V+V head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand standard · ทั่วไป

คำประกอบ · compound

meaning, and why

แต่งตั้ง

taeng–tang

accredit; fill; appoint

ยกย่องขึ้น, ชุบเลี้ยงให้มียศ, ให้ตำแหน่ง

lit. dress + introduce

จัดให้งาม + ยกฐานะให้สูงขึ้น

V+V

head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand

standard · ทั่วไป

เลือกตั้ง

lueak-tang

เลือกสรรบุคคลให้เป็นผู้แทนหรือให้ดำรงตำแหน่งด้วยการออกเสียงลงคะแนน

lit. choose + introduce

คัดสิ่งที่มีจำนวนมากกว่าหนึ่งขึ้นไ + ยกฐานะให้สูงขึ้น

V+V

head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand

standard · ทั่วไป

5กำหนด

กำหนด

toolprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 3 ([RID sense 3 — no English yet]) — by specialisation · แคบลง: Setting a thing down as fixed: to determine. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
ตั้งธง tang-thong	กำหนดไว้ให้เป็นเช่นนั้น lit. introduce + flag กำหนด + ผืนผ้ารูปสี่เหลี่ยมหรือสามเหลี่ยม V+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5: gloss similarity 0.13, next 0.04 probable · น่าจะใช่
ตั้งเป้า tang-pao	aim กำหนดเกณฑ์หรือจุดมุ่งหมายไว้ในใจ lit. introduce + target กำหนด + สิ่งที่กำหนดไว้เป็นจุดหมาย V+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5 by hand standard · ทั่วไป
ข้อตั้ง kho-tang	ข้อความหรือประพจน์หนึ่งซึ่งใช้สำหรับการอนุมานไปยังอีกข้อความหรือประพจน์หนึ่งที่เป็นข้อสรุป ส่วนที่อยู่ระหว่างปล้องของไม้ไผ่หร + กำหนด N+V head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5 by hand standard · ทั่วไป
ตั้งใจ tang-chai	mean; aim; intend เอาใจจดใจจ่อ lit. introduce + heart กำหนด + สิ่งที่ทำหน้าที่รู้ รู้สึก นึก และ V+N also filed under ใจ head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5 by hand standard · ทั่วไป
ตั้งเวลา tang-we-la	เทียบนาฬิกาให้ตรงเวลา lit. introduce + time กำหนด + ชั่วขณะความยาวนานที่มีอยู่หรือเป็น V+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5 by hand standard · ทั่วไป
ตั้งนาฬิกา tang-na-li-ka	เทียบนาฬิกาให้ตรงเวลา lit. introduce + clock กำหนด + เครื่องบอกเวลา V+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5 by hand standard · ทั่วไป
ตัวตั้ง tua-tang	คำตั้ง lit. form + introduce รูป + กำหนด N+V also filed under ตัว head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5 by hand flips with ตั้งตัว — the same two morphemes the other way round, and a different kind of thing standard · ทั่วไป

6วาง

วาง

toolprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by generalisation · กว้างขึ้น: Simply to place. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
ตั้งแง่ tang-ngae	ทำชั้นเชิง, ไม่ตรงไปตรงมา lit. introduce + aspect วาง + ส่วนที่เป็นเหลี่ยมเป็นสันเป็นมุมหร V+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 6 by hand standard · ทั่วไป
ตั้งท่า tang-tha	วางท่า lit. introduce + landing วาง + ฝั่งน้ำสำหรับขึ้นลงหรือจอดเรือ V+N also filed under ท่า head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 6 by hand standard · ทั่วไป
หน้าตั้ง na-tang	เครื่องจิ้มชนิดหนึ่ง ทำด้วยหมูสับ กุ้งสับ ต้มกับกะทิ ผสมเครื่องมีหัวหอม ถั่วลิสง เป็นต้น ปรุงรสด้วยเกลือ น้ำตาล น้ำมะขามเปียกเล็กน้อย สำหรับกินกับข้าวตังทอดกรอบ lit. before + introduce ส่วนของศีรษะตั้งแต่หน้าผากลงมาจดคา + วาง N+V also filed under หน้า head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 6 by hand flips with ตั้งหน้า — the same two morphemes the other way round, and a different kind of thing standard · ทั่วไป
ตั้งเครื่อง tang-khrueang	ตั้งของกิน lit. introduce + device วาง + สิ่ง V+N also filed under เครื่อง head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 6 by hand standard · ทั่วไป

7วางซ้อนกันมาก ๆ

วางซ้อนกันมาก ๆ

toolprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 6 ([RID sense 6 — no English yet]) — by specialisation · แคบลง: Placing many one on another: to stack. probable · น่าจะใช่

8เริ่ม, เริ่มมี

เริ่ม, เริ่มมี

toolprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 3 ([RID sense 3 — no English yet]) — by metonymy · นามนัย: What is established begins — ตั้งต้น, ตั้งครรภ์. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
ตั้งครรภ์ tang-khan	carry; expect เริ่มมีครรภ์ เริ่ม + ห้อง V+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 8: wiktionary lists it as an example of this sense verified · ตรวจแล้ว
ตั้งท้อง tang-thong	expect เริ่มมีท้อง lit. introduce + carry เริ่ม + ส่วนของร่างกายด้านหน้า ตั้งแต่ลิ้น V+N also filed under ท้อง head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 8: wiktionary lists it as an example of this sense verified · ตรวจแล้ว
ตั้งแต่ tang-tae	since นับจากเวลาหนึ่งหรือสถานที่หนึ่งเป็นต้นไป (มักใช้เข้าคู่กับคำ จนถึง หรือ จนกระทั่ง) lit. introduce + but เริ่ม + เฉพาะ head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 8 by hand standard · ทั่วไป
ตั้งต้น tang-ton	begin เริ่มต้นทำ, ขึ้นต้น lit. introduce + trunk เริ่ม + ลำของต้นไม้ V+N also filed under ต้น head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 8 by hand standard · ทั่วไป

9คำแสดงความหมายว่า มาก หรือ นาน

คำแสดงความหมายว่า มาก หรือ นาน

toolprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by generalisation · กว้างขึ้น: Bleached to an intensifier: as much as, as long as. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
คำตั้ง kham-tang	คำที่ยกขึ้นตั้งเพื่อนิยามความหมายในการทำพจนานุกรม lit. word + introduce เสียงพูด + คำแสดงความหมายว่า มาก หรือ นาน N+V also filed under คำ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 9: gloss similarity 0.15, next 0.05 probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound

meaning, and why

คำตั้ง

kham-tang

คำที่ยกขึ้นตั้งเพื่อนิยามความหมายในการทำพจนานุกรม

lit. word + introduce

เสียงพูด + คำแสดงความหมายว่า มาก หรือ นาน

N+V

also filed under คำ

head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 9: gloss similarity 0.15, next 0.05

probable · น่าจะใช่

10เรียกของที่วางซ้อนกันมาก ๆ

เรียกของที่วางซ้อนกันมาก ๆ

toolprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 7 ([RID sense 7 — no English yet]) — by metonymy · นามนัย: And the stack itself. probable · น่าจะใช่

11ครั้ง

ครั้ง

toolprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 8 ([RID sense 8 — no English yet]) — by metonymy · นามนัย: One setting-up counted as one occasion. probable · น่าจะใช่

คำประกอบที่ยังไม่จัดเข้าความหมาย · compounds awaiting a sense 6

Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.

คำ · word	meaning
การก่อตั้ง kan-ko-tang	foundation; institute คำอาการนามของ ก่อตั้ง คำอาการนามของ ก่อ + ชูตัว N+V
หินตั้ง hin-tang	ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น rock + introduce ของแข็งที่ประกอบด้วยแร่ชนิดเดียวหร + ชูตัว N+V
การเลือกตั้ง kan-lueak-tang	election คำอาการนามของ เลือกตั้ง choice + introduce คำอาการนามของ เลือก + ชูตัว N+V
การจัดตั้ง kan-chat-tang	organization; organisation คำอาการนามของ จัดตั้ง คำอาการนามของ จัด + ชูตัว N+V
การตั้ง kan-tang	คำอาการนามของ ตั้ง งาน + ชูตัว N+V
การแต่งตั้ง kan-taeng–tang	คำอาการนามของ แต่งตั้ง คำอาการนามของ แต่ง + ชูตัว N+V

ละแวกคำ · the neighbourhood

พบใน · found inside 28

ก่อตั้ง ข้อตั้ง คำตั้ง จัดตั้ง ตัวตั้ง ตั้งครรภ์ ตั้งตัว ตั้งต้น ตั้งท่า ตั้งท้อง ตั้งธง ตั้งนาฬิกา ตั้งมั่น ตั้งวง ตั้งหน้า ตั้งเครื่อง ตั้งเป้า ตั้งเวลา ตั้งแง่ ตั้งแต่ ตั้งใจ ตั้งไข่ หน้าตั้ง หินตั้ง อกตั้ง เลือกตั้ง แต่งตั้ง แนวตั้ง

กลับกัน · the other way round

The same two morphemes reversed, and a different kind of thing — a property of a person against something that befalls them.

ตัวตั้ง ตั้งตัว ตั้งหน้า หน้าตั้ง

ร่วมครึ่งคำ · shares a half with

Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.

อก ลูกอก หน้าอก หัวอก อกทะเล อกเมือง อกแตก อกไก่ เกาะอก

ไข่ ท่าไข่ รังไข่ วางไข่ ไข่ขวัญ ไข่ขาว ไข่ข้าว ไข่คน ไข่ดาว ไข่น้ำ ไข่ลม ไข่หวาน ไข่แดง

วง ตีวง พลวง วงกบ วงจร วงรี วงวาร วงเงิน วงแตก วงใน เขาวง ไผ่วง

แนว แนวคิด แนวทาง

หน้า กองหน้า ขายหน้า งามหน้า ตราหน้า ตีหน้า ต่อหน้า นายหน้า น้ำหน้า รับหน้า วางหน้า สีหน้า หน้าชา

ตัว กินตัว ขอตัว ขาดตัว ขายตัว คุณตัว ชื่อตัว ตัวกลาง ตัวขาว ตัวดำ ตัวนำ ตัวร้าย ตัวอ่อน

มั่น คำมั่น มั่นใจ

จัด จรจัด จัดหา ปากจัด

ยังต้องตรวจ · open questions

⚑ Auto-ingested: senses are listed in the RID's order and no EXTENDS chain has been asserted. Order the senses and file each compound under the one that motivates it to reach status 'mapped'.
⚑ Attested in this corpus: 8 manuscript titles, 93 item titles. Turn the useful ones into ATTESTED_IN edges.
⚑ Compound filing is tiered: entries marked 'verified' were filed by a source, 'probable' by gloss similarity. Neither orders the senses, so this entry is 'proposed', not 'mapped'.
⚑ Compound filing is tiered: entries marked 'verified' were filed by a source, 'probable' by gloss similarity. Neither orders the senses, so this entry is 'proposed', not 'mapped'.
⚑ Compound filing is tiered: entries marked 'verified' were filed by a source, 'probable' by gloss similarity. Neither orders the senses, so this entry is 'proposed', not 'mapped'.
⚑ The Wiktionary bridge gave one English gloss for the whole word and the ingest copied it onto every sense. It has been moved to `bridge_en` at the word; the senses now show their RID Thai and await English of their own.
⚑ Compound filing is tiered: entries marked 'verified' were filed by a source, 'probable' by gloss similarity. Neither orders the senses, so this entry is 'proposed', not 'mapped'.