สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *taːjᴬ², จากไทดั้งเดิม *p.taːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨲᩣ᩠ᨿ (ตาย), อีสาน ตาย, ลาว ຕາຍ (ตาย), ไทลื้อ ᦎᦻ (ตาย), ไทดำ ꪔꪱꪥ (ตาย), ไทขาว ꪔꪱꪥ, ไทแดง ꪔꪱꪥ, ไทใหญ่ တၢႆ (ตาย), ไทใต้คง ᥖᥣᥭ (ตาย), คำตี้ တ︀ၢဲႈ, พ่าเก တ︀ႝ (ตย์), อาหม 𑜄𑜩 (ตย์), จ้วง dai, จ้วงแบบจั่วเจียง tai หรือ hai; เทียบเบดั้งเดิม *ɗaːjᴬ¹, ออสโตรนีเซียนดั้งเดิม *(m-)aCay (“ตาย”)
คำเมือง · Northern: ตาย ᨲᩣ᩠ᨿ — Extracted from the Wiktionary etymology line. probable · น่าจะใช่
The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.
Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ตายรัง tai-rang | ในที่สุดก็ต้องหวนกลับมาอยู่กับครอบครัวตามเดิม lit. demise + nest สิ้นใจ + ชื่อไม้ต้นขนาดใหญ่ชนิด Shorea siam V+Nalso filed under รัง head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| ไม้ตาย mai-tai | ท่าสำคัญในการต่อสู้กระบี่กระบองหรือมวยซึ่งทำให้ฝ่ายปรปักษ์ไม่สามารถจะสู้ได้อีก, ตรงข้ามกับ ไม้เป็น lit. wood + demise คำรวมเรียกพืชทั่วไป โดยปรกติมีราก + สิ้นใจ N+Valso filed under ไม้ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| ยืนต้นตาย yuen-ton-tai | อาการที่ต้นไม้บางชนิดเช่นต้นตาล ต้นลาน ตายแล้วแต่ยังไม่ล้ม เรียกต้นไม้ใหญ่ที่มีผลและมีอายุยืน + สิ้นใจ N+Vhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| เพื่อนตาย phuean-tai | เพื่อนร่วมสุขร่วมทุกข์หรือยอมตายแทนกันได้ lit. friend + demise คำใช้แทนคำว่า เขา + สิ้นใจ PRON+Vhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| จับตาย chap-tai | จับตัวมาให้ได้แม้ว่าจะต้องฆ่า lit. grab + demise อาการที่ใช้มือแตะต้องสิ่งใดสิ่งหนึ + สิ้นใจ V+Valso filed under จับ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| สู้ตาย su-tai | สู้อย่างเอาชีวิตเป็นเดิมพัน lit. combat + demise เอาชนะกันด้วยกำลังกาย อาวุธ หรือสต + สิ้นใจ V+Vhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| เกี่ยงตาย kiang–tai | เลี่ยงไปทางตาย, ยอมตาย อาการที่ต่างฝ่ายต่างไม่ยอมทำเพราะก + สิ้นใจ V+Vhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| เงื่อนตาย nguean-tai | เงื่อนที่ผูกแล้วแก้ยาก lit. knot + demise เชือกหรือเส้นด้ายเป็นต้นที่ผูกกันเ + เคลื่อนไหวไม่ได้ N+Vhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand standard · ทั่วไป |
| ตายด้าน tai-dan | หมดความรู้สึกทางสัมผัส, ไม่มีความรู้สึกเหมือนอย่างที่เคยมี เคลื่อนไหวไม่ได้ + ฝ่าย V+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand standard · ทั่วไป |
| หน้าตาย na-tai | หน้าเฉยเหมือนไม่มีความรู้สึก lit. before + demise ส่วนของศีรษะตั้งแต่หน้าผากลงมาจดคา + เคลื่อนไหวไม่ได้ N+Valso filed under หน้า head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand standard · ทั่วไป |
| ตายใจ tai-chai | หลงเชื่ออย่างไม่สงสัย lit. demise + heart เคลื่อนไหวไม่ได้ + สิ่งที่ทำหน้าที่รู้ รู้สึก นึก และ V+Nalso filed under ใจ head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand standard · ทั่วไป |
| คำตาย kham-tai | คำสระสั้นที่ไม่มีตัวสะกดพวกหนึ่ง และคำในมาตรา กก กด กบ lit. word + demise เสียงพูด + เคลื่อนไหวไม่ได้ N+Valso filed under คำ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand standard · ทั่วไป |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ตายตัว tai-tua | คงที่อยู่อย่างนั้น lit. demise + form ยืนแต้มอยู่อย่างเดียว + รูป V+Nalso filed under ตัว head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4: gloss similarity 0.21, next 0.04 probable · น่าจะใช่ |
| ไพ่ตาย phai-tai | ไพ่ในมือที่รอเข้าตองเข้าเศียรอยู่แต่ไม่มีใครทิ้งให้หรือเขาทิ้งให้คนอื่นซึ่งตนไม่มีสิทธิ์เก็บมาใช้ได้ เช่น ไพ่ตายคามือ เครื่องเล่นการพนันอย่างหนึ่ง ทำด้ว + ยืนแต้มอยู่อย่างเดียว N+Vhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand standard · ทั่วไป |
| เส้นตาย sen-tai | deadline วันเวลาที่กำหนดเป็นขั้นเด็ดขาด lit. mark + demise สิ่งที่มีลักษณะเป็นสาย แถว แนว ที่ + ยืนแต้มอยู่อย่างเดียว N+Valso filed under เส้น head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand standard · ทั่วไป |
| ปิดตาย pit-tai | ปิดตลอดไป lit. shut + demise กันหรือกั้นไว้ไม่ให้เผยออก + ยืนแต้มอยู่อย่างเดียว V+Vhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand standard · ทั่วไป |
| ของตาย khong-tai | สิ่งที่ได้แน่นอน lit. by + demise สิ่งต่าง ๆ + ยืนแต้มอยู่อย่างเดียว N+Valso filed under ของ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand standard · ทั่วไป |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| จะตาย cha-tai | มาก lit. will + demise คำกร่อนของคำหน้าซึ่งซ้ำกับคำหลังใน + คำประกอบท้ายประโยคหรือหน้าประโยค ห also filed under จะ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 7 by hand standard · ทั่วไป |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| พ่องตาย phong-tai | ใช้แสดงความโกรธ ไม่พอใจ หรือไม่เห็นชอบด้วย ใช้แสดงความโกรธ ไม่พอใจ หรือไม่เห็ + คำเปล่งเสียงแสดงความตกใจหรือประหลา INTJ+Vhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 8: gloss similarity 0.18, next 0.08 probable · น่าจะใช่ |
Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.
| คำ · word | meaning |
|---|---|
| ใบตาย bai-tai | คำพ้องความของ มรณบัตร leaf + demise ส่วนของพืชที่ติดอยู่กับกิ่งหรือลำต + สิ้นใจ N+V |
| ความตาย khwam-tai | death; end; ending คำอาการนามของ ตาย -ness + demise เรื่อง + สิ้นใจ N+V |
| การตาย kan-tai | คำอาการนามของ ตาย งาน + สิ้นใจ N+V |
RTGS drops tone, so these read the same and are not the same. The site's own search collapses them.
Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.