สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *suːŋᴬ¹; เทียบจีนยุคกลาง 嵩 (MC sjuwng) หรือ 崧 (MC sjuwng); ร่วมเชื้อสายกับลาว ສູງ (สูง), คำเมือง ᩈᩪᨦ (สูง), ไทลื้อ ᦉᦳᧂ (สุง), ไทดำ ꪎꪴꪉ (สุง), ไทใหญ่ သုင် (สุง), ไทใต้คง ᥔᥧᥒᥴ (สู๋ง), อ่ายตน ꩬ︀ုင︀် (สุง์), พ่าเก ꩬ︀ုင︀် (สุง์), อาหม 𑜏𑜤𑜂𑜫 (สุง์)
คำเมือง · Northern: สูง ᩈᩪᨦ — Extracted from the Wiktionary etymology line. probable · น่าจะใช่
The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.
Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ส่วนสูง suan-sung | ความสูง (มักใช้แก่บุคคล) lit. zone + tall สิ่งที่แบ่งจากสิ่งรวม + มีระยะที่วัดตรงขึ้นไปตามแนวตั้งฉาก N+ADJalso filed under ส่วน head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| ที่ราบสูง thirabsung | plateau ที่ราบซึ่งสูงกว่าระดับผิวโลกโดยรอบตั้งแต่ 300 เมตรขึ้นไป lit. flat + tall ภูมิประเทศที่เป็นที่ราบซึ่งอาจจะรา + มีระยะที่วัดตรงขึ้นไปตามแนวตั้งฉาก N+ADJhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ใฝ่สูง fai-sung | ทะเยอทะยานเกินตัว มุ่ง + เหนือระดับปรกติ V+ADJhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| สูงอายุ sung-a-yu | มีอายุมาก lit. tall + age เหนือระดับปรกติ + ช่วงเวลาที่นับจาก เวลาเกิด ถึง เวล ADJ+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| หัวสูง hua-sung | มีรสนิยมสูงจนเกินตัว lit. head + tall ส่วนบนสุดของร่างกายของคนหรือสัตว์ + เหนือระดับปรกติ N+ADJalso filed under หัว head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| อักษรสูง ak-son-sung | พยัญชนะที่คำเป็นมีพื้นเสียงเป็นเสียงจัตวา ผันได้ 3 เสียง มี 2 รูป คือ ผันด้วยวรรณยุกต์ ◌่ เป็นเสียงเอก ผันด้วยวรรณยุกต์ ◌้ เป็นเสียงโทเช่น ขา ข่า ข้า คำตายพื้นเสียงเป็นเสียงเอก ผันด้วยวรรณยุกต์ ◌้ เป็นเสียงโทเช่น ขะ ข้ะ lit. letter + tall ตัวหนังสือ + ระดับเหนือเสียงกลาง N+ADJhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4: wiktionary lists it as an example of this sense qualityverified · ตรวจแล้ว |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| สูงส่ง sung-song | supernal ที่ยกย่องกันว่าดีเด่น lit. tall + send ดี + ทำให้สิ่งใดสิ่งหนึ่งเคลื่อนพ้นจากท ADJ+Valso filed under ส่ง head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 6 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| เครื่องสูง kherueongsung | ของประดับเกียรติ, เครื่องประดับเกียรติยศ lit. device + tall สิ่ง + ดี N+ADJalso filed under เครื่อง head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 6 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| ของสูง khong-sung | สิ่งศักดิ์สิทธิ์ lit. by + tall สิ่งต่าง ๆ + ดี N+ADJalso filed under ของ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 6 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
Used to build place names. Not listed as a sense by the RID, but 9 of this head's dictionary-attested compounds are place-name definitions (ชื่อตำบล / ชื่ออำเภอ / ชื่อเขต).
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ห้างสูง hang-sung | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอหนองใหญ่ จังหวัดชลบุรี กระท่อมที่ทำไว้เฝ้านาเฝ้าสวน หรือท + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ N+ADJhead-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 7: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymqualityverified · ตรวจแล้ว |
| สูงเม่น sung-men | ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดแพร่ ใช้ประกอบชื่อสถานที่ + ชื่อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในวงศ์ Hys ADJ+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 7: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymqualityverified · ตรวจแล้ว |
| หนองสูง nong-sung | ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดมุกดาหาร lit. abscess + sung as an element in place names แอ่งน้ำ + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ N+ADJalso filed under หนอง head-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 7: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymqualityverified · ตรวจแล้ว |
| โคกสูง khok-sung | ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดสระแก้ว lit. mound + sung as an element in place names ที่ดินที่นูนสูงขึ้นคล้ายเนิน แต่เต + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ N+ADJalso filed under โคก head-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 7: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymqualityverified · ตรวจแล้ว |
| โนนสูง non-sung | ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดนครราชสีมา lit. mound + sung as an element in place names เนิน + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ N+ADJalso filed under โนน head-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 7: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymqualityverified · ตรวจแล้ว |
| ยางสูง yang-sung | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอขาณุวรลักษบุรี จังหวัดกำแพงเพชร lit. rubber + sung as an element in place names ชื่อไม้ต้นขนาดใหญ่หลายชนิดในสกุล D + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ N+ADJalso filed under ยาง head-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 7: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymqualityverified · ตรวจแล้ว |
| มะขามสูง ma-kham-sung | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอเมืองพิษณุโลก จังหวัดพิษณุโลก lit. tamarind + sung as an element in place names ชื่อไม้ต้นขนาดใหญ่ชนิด Tamarindus + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ N+ADJhead-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 7: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymqualityverified · ตรวจแล้ว |
| สะพานสูง sa-phan-sung | ชื่อเขตหนึ่งในกรุงเทพมหานคร สิ่งปลูกสร้างที่ทำสำหรับข้ามแม่น้ำ + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ N+ADJhead-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 7: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymqualityverified · ตรวจแล้ว |
| สูงเนิน sung-noen | ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดนครราชสีมา lit. sung as an element in place names + border ใช้ประกอบชื่อสถานที่ + โคกขนาดใหญ่ที่ค่อยลาดสูงขึ้นจากระด ADJ+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 7: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymqualityverified · ตรวจแล้ว |
attested in 6 of 5333 northern wats — A counted edge, re-derivable from wats_north.json. verified · ตรวจแล้ว
⚑ open question: This sense is NOT in the RID's own sense list. It is added on counted evidence — 9 place-name compounds — and which literal sense it grew out of has not been argued, so it carries no EXTENDS edge yet.
Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.
| คำ · word | meaning |
|---|---|
| การใฝ่สูง kan-fai-sung | คำอาการนามของ ใฝ่สูง คำอาการนามของ ใฝ่ + มีระยะที่วัดตรงขึ้นไปตามแนวตั้งฉาก qualityN+ADJ |
| ความสูง khwam-sung | height; altitude คำอาการนามของ สูง -ness + tall เรื่อง + มีระยะที่วัดตรงขึ้นไปตามแนวตั้งฉาก qualityN+ADJ |
Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.