ยืมมาจากสันสกฤต सुख (สุข) หรือบาลี สุข
The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.
Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| สุขนิยม suk-kha-ni-yom | hedonism ทฤษฎีทางจริยศาสตร์ที่ระบุว่าสุขารมณ์ (ในแง่ความสมปรารถนาต่าง ๆ) เป็นความดีที่สูงสุดและเป็นจุดประสงค์ที่เหมาะสมของชีวิตมนุษย์ lit. happiness + like ความสบายกายสบายใจ + การกำหนด N+Nalso filed under นิยม head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1: gloss similarity 0.10, next 0.00 entityprobable · น่าจะใช่ |
| เป็นสุข pen-suk | มีความสุข lit. are + happiness คำกริยาสำหรับแสดงความสัมพันธ์ระหว่ + ความสบายกายสบายใจ V+Nalso filed under เป็น head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1: the sense gloss names this compound verified · ตรวจแล้ว |
| สุขศึกษา suk-kha-suek-sa | การศึกษาที่ว่าด้วยกระบวนการที่เกี่ยวกับสุขภาพ lit. happiness + learn ความสบายกายสบายใจ + การเล่าเรียน การฝึกฝน และการอบรม N+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| สุขนิสัย suk-kha-ni-sai | นิสัยที่ก่อให้เกิดสุขลักษณะ lit. happiness + nature ความสบายกายสบายใจ + ความประพฤติที่เคยชิน N+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| สันติสุข san-ti-suk | ความสุขที่มาจากความสงบ ความสงบ + ความสบายกายสบายใจ N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| สุขทุกข์ suk-thuk | ความเป็นอยู่หรือความเป็นไปของชีวิตในขณะนั้น lit. happiness + suffering ความสบายกายสบายใจ + ความยากลำบาก N+Nalso filed under ทุกข์ head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entityflips with ทุกข์สุข — the same two morphemes the other way round, and a different kind of thing standard · ทั่วไป |
| สุขภาพ suk-kha-phap | condition ภาวะที่ปราศจากโรคภัยไข้เจ็บ lit. happiness + image ความสบายกายสบายใจ + ความมี N+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| ทุกข์สุข thuk-suk | ความเป็นอยู่หรือความเป็นไปของชีวิตในขณะนั้น lit. suffering + happiness ความยากลำบาก + ความสบายกายสบายใจ N+Nalso filed under ทุกข์ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entityflips with สุขทุกข์ — the same two morphemes the other way round, and a different kind of thing standard · ทั่วไป |
| สุขนาฏกรรม suk-kha-nat-ta-kam | วรรณกรรมโดยเฉพาะประเภทละครที่ลงท้ายด้วยความสุขหรือสมหวัง เช่นเรื่องอิเหนา ศกุนตลา ชิงนาง ปริศนา lit. happiness + dance ความสบายกายสบายใจ + การละครหรือการฟ้อนรำ N+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| สาธารณสุข sa-tha-ra-na-suk | public health กิจการเกี่ยวกับการป้องกัน การบำบัดโรค การรักษา และส่งเสริมสุขภาพของประชาชน รูปแบบอื่นของ สาธารณะ + ความสบายกายสบายใจ ADJ+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| สุขภัณฑ์ suk-kha-phan | เครื่องอุปกรณ์ที่ใช้สำหรับห้องน้ำ เช่นอ่างล้างหน้า อ่างอาบน้ำ โถส้วม lit. happiness + goods ความสบายกายสบายใจ + สิ่งของ N+Nalso filed under ภัณฑ์ head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ศานติสุข san-ti-suk | สันติสุข ความสงบ + สบายกายสบายใจ N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2: gloss similarity 0.25, next 0.15 entityprobable · น่าจะใช่ |
Used to build place names. Not listed as a sense by the RID, but 6 of this head's dictionary-attested compounds are place-name definitions (ชื่อตำบล / ชื่ออำเภอ / ชื่อเขต).
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| สุขเกษม suk-ka-sem | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอปักธงชัย จังหวัดนครราชสีมา ใช้ประกอบชื่อสถานที่ + ความสุขสบาย N+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 3: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymentityverified · ตรวจแล้ว |
| ประสุข pra-suk | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอชุมพวง จังหวัดนครราชสีมา ใช้เติมหน้าคำอื่นเพื่อให้คำหนักแน่ + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ head-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 3: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymverified · ตรวจแล้ว |
| แสนสุข saen-suk | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอเมืองชลบุรี จังหวัดชลบุรี lit. hundred thousand + suk as an element in place names จำนวนนับเท่ากับ 10 หมื่น + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ head-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 3: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymverified · ตรวจแล้ว |
| ศรีสุข si-suk | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอสีชมพู จังหวัดขอนแก่น lit. splendour + suk as an element in place names มิ่ง + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ N+Nalso filed under ศรี head-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 3: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymentityverified · ตรวจแล้ว |
| สุขสำราญ suk-sam-ran | ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดระนอง lit. suk as an element in place names + enjoy ใช้ประกอบชื่อสถานที่ + สุขสบาย N+Vhead-initial; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 3: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymverified · ตรวจแล้ว |
| สุขไพบูลย์ suk-phai-bun | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอเสิงสาง จังหวัดนครราชสีมา ใช้ประกอบชื่อสถานที่ + ความเต็มเปี่ยม N+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 3: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymentityverified · ตรวจแล้ว |
attested in 29 of 5333 northern wats — A counted edge, re-derivable from wats_north.json. verified · ตรวจแล้ว
⚑ open question: This sense is NOT in the RID's own sense list. It is added on counted evidence — 6 place-name compounds — and which literal sense it grew out of has not been argued, so it carries no EXTENDS edge yet.
Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.
| คำ · word | meaning |
|---|---|
| ความสุข khwam-suk | pleasure คำอาการนามของ สุข -ness + happiness เรื่อง + ความสบายกายสบายใจ entityN+N |
| ผาสุข pha-suk | รูปสะกดผิดของ ผาสุก หินที่เขา + ความสบายกายสบายใจ entityN+N |
The same two morphemes reversed, and a different kind of thing — a property of a person against something that befalls them.
Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.