พระ · phra

ที่มา · etymology probable · น่าจะใช่

จากเขมรเก่า ព្រ (พฺร) หรือเขมรเก่าสมัยอังกอร์ ព្រះ (พฺระ), ព្រះហ៑ (พฺระหฺ), ព្រហ៑ (พฺรหฺ), เป็นไปได้ว่ามาจากสันสกฤต वर (วร); ดูเพิ่มเติมที่เขมร ព្រះ (พฺระ) เทียบเขมรเก่า វ្រះ (วฺระ), វ្រះហ៑ (วฺระหฺ), វ្រហ៑ (วฺรหฺ), វ្រហ្ហ៑ (วฺรหฺหฺ), វ្រាអះ (วฺราอะ), ព្រា (พฺรา); เขมรเก่าสมัยอังกอร์ វ្រះ (วฺระ), វ្រះហ (วฺระห), វ្រះហ៑ (วฺระหฺ), វ្រហ៑ (วฺรหฺ), វ្រស៑ (วฺรสฺ), វ្រាះ (วฺราะ) ร่วมเชื้อสายกับเขมร ព្រះ (พฺระ), ลาว ພະ (พะ), ພຣະ (พระ), คำเมือง ᨻᩕ (พร), ไทลื้อ ᦘᦰ (ภะ), ไทใหญ่ ၽြႃး (ผฺร๊า); เทียบเพิ่มเติมพม่า ဘုရား (ภุรา:), ชวาเก่า phra, ชวา bra; ร่วมรากกับ พร และ วร ผ่านทางภาษาสันสกฤต

คำเมือง · Northern: พร ᨻᩕ — Extracted from the Wiktionary etymology line. probable · น่าจะใช่

จัดลำดับแล้ว · mapped

The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.

ความหมาย · the senses

Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.

1คำใช้แทนชื่อเรียกภิกษุสงฆ์และภิกษุณีสงฆ์

คำใช้แทนชื่อเรียกภิกษุสงฆ์และภิกษุณีสงฆ์

religionprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 8 (the honorific prefix phra; sacred; venerable) — by specialisation · แคบลง: The honorific fixed to the one who wears the robe. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
พระสมณสาสน์ phrasmnsasn	จดหมาย (ใช้กับพระสังฆราช) คำใช้แทนชื่อเรียกภิกษุสงฆ์และภิกษุ + จดหมายของสมเด็จพระสังฆราชหรือประมุ N+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป

⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.

2พระพุทธรูป

พระพุทธรูป

religionprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 8 (the honorific prefix phra; sacred; venerable) — by specialisation · แคบลง: And to the image of the Buddha. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
พระรูป phrarup	รูป lit. the honorific prefix phra + image พระพุทธรูป + สิ่งที่รับรู้ได้ด้วยตา เป็นขันธ์ 1 N+N also filed under รูป head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2: gloss similarity 0.41, next 0.27 entityprobable · น่าจะใช่
พระแผง phra-phaeng	พระพิมพ์ที่หล่อติดกันเป็นแผง พระพุทธรูป + เครื่องสานชนิดหนึ่ง เป็นแผ่นอย่างเ N+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand entitystandard · ทั่วไป
พระพิมพ์ phra-phim	พระเครื่องที่สร้างขึ้นตามแบบแม่พิมพ์ lit. the honorific prefix phra + print พระพุทธรูป + รูป N+N also filed under พิมพ์ head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand entitystandard · ทั่วไป

3พระพุทธเจ้า หรือเนื่องด้วยพระพุทธเจ้า

พระพุทธเจ้า หรือเนื่องด้วยพระพุทธเจ้า

religionprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 8 (the honorific prefix phra; sacred; venerable) — by specialisation · แคบลง: And to the Buddha himself. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
พระเขี้ยวแก้ว phrakheiywkaeo	เขี้ยวของพระพุทธเจ้า พระพุทธเจ้า หรือเนื่องด้วยพระพุทธเ + เขี้ยวของพระพุทธเจ้า N+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand entitystandard · ทั่วไป

4ชื่อวันประชุมถือศีลฟังธรรมในพระพุทธศาสนา เดือนหนึ่งมี 4 วัน คือ วันขึ้น 8 ค่ำ ขึ้น 15 ค่ำ

ชื่อวันประชุมถือศีลฟังธรรมในพระพุทธศาสนา เดือนหนึ่งมี 4 วัน คือ วันขึ้น 8 ค่ำ ขึ้น 15 ค่ำ แรม 8 ค่ำ และแรม 15 ค่ำ ถ้าเป็นเดือนขาดก็แรม 14 ค่ำ เรียกว่า วันพระ

religionprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 3 ([needs an English gloss — RID sense 3]) — by metonymy · นามนัย: The Buddha's day — the observance days named from him. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
พระโขนง phra-kha-nong	ชื่อเขตหนึ่งในกรุงเทพมหานคร ชื่อวันประชุมถือศีลฟังธรรมในพระพุท + คิ้ว N+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense entityverified · ตรวจแล้ว
โกรกพระ krok-phra	ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดนครสวรรค์ เทให้ไหลเรื่อยไปยังที่หมาย + ชื่อวันประชุมถือศีลฟังธรรมในพระพุท V+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense verified · ตรวจแล้ว
พระบุ phra-bu	ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอพระยืน จังหวัดขอนแก่น ชื่อวันประชุมถือศีลฟังธรรมในพระพุท + ตีให้เข้ารูป N+V head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense verified · ตรวจแล้ว
ทางพระ thang-phra	ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอโพธิ์ทอง จังหวัดอ่างทอง lit. way + the honorific prefix phra ที่สำหรับเดินไปมา + ชื่อวันประชุมถือศีลฟังธรรมในพระพุท N+N also filed under ทาง head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense entityverified · ตรวจแล้ว
ขนงพระ kha-nong-phra	ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา คิ้ว + ชื่อวันประชุมถือศีลฟังธรรมในพระพุท N+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense entityverified · ตรวจแล้ว
สระพระ sa-phra	ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอพระทองคำ จังหวัดนครราชสีมา lit. vowel + the honorific prefix phra แอ่งน้ำขนาดใหญ่ ซึ่งเป็นเองหรือคนข + ชื่อวันประชุมถือศีลฟังธรรมในพระพุท N+N also filed under สระ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense entityverified · ตรวจแล้ว
บึงพระ bueng-phra	ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอเมืองพิษณุโลก จังหวัดพิษณุโลก lit. marsh + the honorific prefix phra แหล่งน้ำขนาดใหญ่ มีน้ำขังตลอดปี + ชื่อวันประชุมถือศีลฟังธรรมในพระพุท N+N also filed under บึง head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense entityverified · ตรวจแล้ว
พระแสง phra-saeng	ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดสุราษฎร์ธานี lit. the honorific prefix phra + light ชื่อวันประชุมถือศีลฟังธรรมในพระพุท + ความสว่าง N+N also filed under แสง head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense entityverified · ตรวจแล้ว
พระสิงห์ phra-sing	ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ ชื่อวันประชุมถือศีลฟังธรรมในพระพุท + สิงโต N+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense entityverified · ตรวจแล้ว
จอมพระ chom-phra	ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดสุรินทร์ ยอดที่สูงสุดของสิ่งที่มีฐานใหญ่ปลา + ชื่อวันประชุมถือศีลฟังธรรมในพระพุท N+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense entityverified · ตรวจแล้ว
พระพรหม phra-phrom	ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดนครศรีธรรมราช ชื่อวันประชุมถือศีลฟังธรรมในพระพุท + ชื่อพระเป็นเจ้าผู้สร้างโลก N+PROP head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense verified · ตรวจแล้ว
ท่าพระ tha-phra	ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น lit. landing + the honorific prefix phra ฝั่งน้ำสำหรับขึ้นลงหรือจอดเรือ + ชื่อวันประชุมถือศีลฟังธรรมในพระพุท N+N also filed under ท่า head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense entityverified · ตรวจแล้ว
พระลับ phra-lap	ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น lit. the honorific prefix phra + to whet ชื่อวันประชุมถือศีลฟังธรรมในพระพุท + ถูให้คม N+V also filed under ลับ head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense verified · ตรวจแล้ว
บางพระ bang-phra	ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอเมืองฉะเชิงเทรา จังหวัดฉะเชิงเทรา lit. thin + the honorific prefix phra ทางน้ำเล็ก ๆ + ชื่อวันประชุมถือศีลฟังธรรมในพระพุท N+N also filed under บาง head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense entityverified · ตรวจแล้ว
พระทองคำ phra-thong-kham	ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดนครราชสีมา ชื่อวันประชุมถือศีลฟังธรรมในพระพุท + ธาตุลำดับที่ 79 สัญลักษณ์ Au เป็นโ N+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense entityverified · ตรวจแล้ว
พบพระ phop-phra	ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดตาก lit. discover + the honorific prefix phra เห็น + ชื่อวันประชุมถือศีลฟังธรรมในพระพุท V+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense verified · ตรวจแล้ว
พระยืน phra-yuen	ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดขอนแก่น lit. the honorific prefix phra + stand ชื่อวันประชุมถือศีลฟังธรรมในพระพุท + ตั้งอยู่ N+V head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense verified · ตรวจแล้ว
หนองพระ nong-phra	ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอวังทอง จังหวัดพิษณุโลก lit. abscess + the honorific prefix phra แอ่งน้ำ + ชื่อวันประชุมถือศีลฟังธรรมในพระพุท N+N also filed under หนอง head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense entityverified · ตรวจแล้ว
ปากพระ pak-phra	ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอเมืองสุโขทัย จังหวัดสุโขทัย lit. mouth + the honorific prefix phra อวัยวะส่วนหนึ่งของร่างกายคนและสัตว + ชื่อวันประชุมถือศีลฟังธรรมในพระพุท N+N also filed under ปาก head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense entityverified · ตรวจแล้ว

5พระเจ้า, พระเยซู, (ตามที่คริสต์ศาสนิกชนในเมืองไทยใช้อนุโลมเรียก)

พระเจ้า, พระเยซู, (ตามที่คริสต์ศาสนิกชนในเมืองไทยใช้อนุโลมเรียก)

religionprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 8 (the honorific prefix phra; sacred; venerable) — by specialisation · แคบลง: Taken up by Thai Christians for God and for Jesus. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
แม่พระ mae-phra	คำเรียกพระมารดาของพระเยซู lit. mother + the honorific prefix phra หญิงผู้ให้กำเนิดหรือเลี้ยงดูลูก + พระเจ้า N+N also filed under แม่ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5: wiktionary lists it as an example of this sense entityverified · ตรวจแล้ว
พระเจ้า phra-chao	God; Allah พระพุทธเจ้า lit. the honorific prefix phra + thou พระเจ้า + ผู้เป็นใหญ่ N+N also filed under เจ้า head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5: the sense gloss names this compound entityverified · ตรวจแล้ว

คำประกอบ · compound

meaning, and why

แม่พระ

mae-phra

คำเรียกพระมารดาของพระเยซู

lit. mother + the honorific prefix phra

หญิงผู้ให้กำเนิดหรือเลี้ยงดูลูก + พระเจ้า

N+N

also filed under แม่

head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5: wiktionary lists it as an example of this sense

entityverified · ตรวจแล้ว

พระเจ้า

phra-chao

God; Allah

พระพุทธเจ้า

lit. the honorific prefix phra + thou

พระเจ้า + ผู้เป็นใหญ่

N+N

also filed under เจ้า

head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5: the sense gloss names this compound

entityverified · ตรวจแล้ว

6นักบวช, นักพรต

นักบวช, นักพรต

religionprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 1 ([needs an English gloss — RID sense 1]) — by generalisation · กว้างขึ้น: Widened from the Buddhist monk to ascetics and religious generally. probable · น่าจะใช่

7ตัวเอกในเรื่องละคร

ตัวเอกในเรื่องละคร

religionprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 8 (the honorific prefix phra; sacred; venerable) — by metaphor · อุปมา: The noble male lead in a play, cast in the honorific. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
พระเอก phra-ek	lead ตัวเอกฝ่ายชายในนวนิยาย ละคร หรือภาพยนตร์เป็นต้น lit. the honorific prefix phra + one ตัวเอกในเรื่องละคร + หนึ่ง also filed under เอก head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 7: gloss similarity 0.13, next 0.04 probable · น่าจะใช่
พระรอง phra-rong	พระเอกที่มีบทบาทรองลงมาจากพระเอก/นางเอกในนวนิยาย ละคร หรือภาพยนตร์เป็นต้น lit. the honorific prefix phra + deputy ตัวเอกในเรื่องละคร + รับรวมของเหลวหรือสิ่งอื่นที่ไหลตกล N+V also filed under รอง head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 7 by hand standard · ทั่วไป

คำประกอบ · compound

meaning, and why

พระเอก

phra-ek

lead

ตัวเอกฝ่ายชายในนวนิยาย ละคร หรือภาพยนตร์เป็นต้น

lit. the honorific prefix phra + one

ตัวเอกในเรื่องละคร + หนึ่ง

also filed under เอก

head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 7: gloss similarity 0.13, next 0.04

probable · น่าจะใช่

พระรอง

phra-rong

พระเอกที่มีบทบาทรองลงมาจากพระเอก/นางเอกในนวนิยาย ละคร หรือภาพยนตร์เป็นต้น

lit. the honorific prefix phra + deputy

ตัวเอกในเรื่องละคร + รับรวมของเหลวหรือสิ่งอื่นที่ไหลตกล

N+V

also filed under รอง

head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 7 by hand

standard · ทั่วไป

8the honorific prefix phra; sacred; venerable

ใช้ประกอบหน้าคำอื่นแสดงความยกย่อง เช่น เทพเจ้าหรือเทวดาผู้เป็นใหญ่ พระเจ้าแผ่นดินหรือของที่เกี่ยวข้องกับพระเจ้าแผ่นดินและเจ้านายชั้นสูง สมณศักดิ์ชั้นราชาคณะ นักบวช และสิ่งศักดิ์สิทธิ์

religionprobable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
พระคุณ phra-khun	บุญคุณ lit. the honorific prefix phra + you ใช้ประกอบหน้าคำอื่นแสดงความยกย่อง + คำที่ใช้เรียกนำหน้าบุคคลเพื่อแสดงค also filed under คุณ head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 8 by hand standard · ทั่วไป

9อิสริยยศเจ้านาย

อิสริยยศเจ้านาย

religionprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 8 (the honorific prefix phra; sacred; venerable) — by specialisation · แคบลง: The honorific as a rank of royalty. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
พระที่ phrathi	ที่นอน (ใช้กับเจ้านาย) lit. the honorific prefix phra + at อิสริยยศเจ้านาย + แหล่ง N+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 9: gloss similarity 0.40, next 0.22 entityprobable · น่าจะใช่
พระหัตถเลขา phrahatthlekha	ลายมือ (ใช้กับเจ้านาย) อิสริยยศเจ้านาย + จดหมาย N+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 9: gloss similarity 0.40, next 0.22 entityprobable · น่าจะใช่
พระอักษร phraaksn	จดหมาย (ใช้กับเจ้านาย) lit. the honorific prefix phra + letter อิสริยยศเจ้านาย + ตัวหนังสือ N+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 9: gloss similarity 0.40, next 0.22 entityprobable · น่าจะใช่
พระรูปชี phrarupchi	ชี (ใช้กับเจ้านาย) อิสริยยศเจ้านาย + นักบวชหญิง N+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 9: gloss similarity 0.42, next 0.23 entityprobable · น่าจะใช่
พระสำอาง phrasamang	เครื่องสำอาง อิสริยยศเจ้านาย + เครื่องแป้งเครื่องหอม N+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 9 by hand entitystandard · ทั่วไป
พระภูษา phraphusa	ผ้านุ่ง อิสริยยศเจ้านาย + เครื่องนุ่งห่ม N+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 9 by hand entitystandard · ทั่วไป
พระตะพาบ phrataphab	คนโทน้ำเย็น อิสริยยศเจ้านาย + ชื่อเต่าน้ำจืดกระดองอ่อนหลายชนิดหล N+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 9 by hand entitystandard · ทั่วไป
พระสุคนธ์ phrasukhnt	เครื่องหอม, น้ำหอม อิสริยยศเจ้านาย + กลิ่นหอม N+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 9 by hand entitystandard · ทั่วไป
พระองค์ phra-ong	ตัว อิสริยยศเจ้านาย + ส่วนของร่างกาย N+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 9 by hand entitystandard · ทั่วไป
พระฉวี phrachwi	ผิวกาย อิสริยยศเจ้านาย + ผิวกาย N+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 9 by hand entitystandard · ทั่วไป
พระนคร phra-na-khon	เมืองหลวง, เมืองใหญ่ lit. the honorific prefix phra + city อิสริยยศเจ้านาย + เมืองใหญ่ N+N also filed under นคร head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 9 by hand entitystandard · ทั่วไป
พระสังวาล phrasangwal	สร้อยสะพายแล่ง อิสริยยศเจ้านาย + สร้อยเครื่องประดับชนิดหนึ่งใช้คล้อ N+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 9 by hand entitystandard · ทั่วไป
พระสุพรรณศรี phrasuphrrnsri	กระโถนเล็ก อิสริยยศเจ้านาย + กระโถนเล็ก N+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 9 by hand entitystandard · ทั่วไป
พระเมรุมาศ phra-me-ru-mat	เมรุ อิสริยยศเจ้านาย + เมรุทอง N+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 9 by hand entitystandard · ทั่วไป
พระทรงธรรม phrathrngthrrm	กษัตริย์ อิสริยยศเจ้านาย + ฟังธรรม N+V head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 9 by hand standard · ทั่วไป
พระมังสา phramangsa	เนื้อ อิสริยยศเจ้านาย + เนื้อของคนและสัตว์ N+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 9 by hand entitystandard · ทั่วไป

10บรรดาศักดิ์ข้าราชการสูงกว่าหลวง ต่ำกว่าพระยา

บรรดาศักดิ์ข้าราชการสูงกว่าหลวง ต่ำกว่าพระยา

religionprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 9 ([needs an English gloss — RID sense 9]) — by specialisation · แคบลง: And as an official grade above หลวง and below พระยา. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
พระยา phra-ya	บรรดาศักดิ์ข้าราชการผู้ใหญ่สูงกว่าพระ ต่ำกว่าเจ้าพระยา lit. the honorific prefix phra + medicine บรรดาศักดิ์ข้าราชการสูงกว่าหลวง ต่ + สิ่งที่ใช้แก้หรือป้องกันโรค หรือบำ N+N also filed under ยา head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 10: the sense gloss names this compound entityverified · ตรวจแล้ว

คำประกอบ · compound

meaning, and why

พระยา

phra-ya

บรรดาศักดิ์ข้าราชการผู้ใหญ่สูงกว่าพระ ต่ำกว่าเจ้าพระยา

lit. the honorific prefix phra + medicine

บรรดาศักดิ์ข้าราชการสูงกว่าหลวง ต่ + สิ่งที่ใช้แก้หรือป้องกันโรค หรือบำ

N+N

also filed under ยา

head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 10: the sense gloss names this compound

entityverified · ตรวจแล้ว

11ใช้ประกอบหน้าชื่อบรรดาศักดิ์พระสนม

ใช้ประกอบหน้าชื่อบรรดาศักดิ์พระสนม

religionprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 9 ([needs an English gloss — RID sense 9]) — by specialisation · แคบลง: And before the titles of royal consorts. probable · น่าจะใช่

12โดยปริยายหมายถึงผู้ที่มีเมตตากรุณาทรงคุณงามความดีเหมือนพระ

โดยปริยายหมายถึงผู้ที่มีเมตตากรุณาทรงคุณงามความดีเหมือนพระ

religionprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 1 ([needs an English gloss — RID sense 1]) — by metaphor · อุปมา: Figuratively, someone as kind and good as a monk. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
ใจพระ chai-phra	มีใจบุญ, มีใจเมตตา lit. heart + the honorific prefix phra สิ่งที่ทำหน้าที่รู้ รู้สึก นึก และ + โดยปริยายหมายถึงผู้ที่มีเมตตากรุณา N+N also filed under ใจ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 12: wiktionary lists it as an example of this sense entityverified · ตรวจแล้ว

คำประกอบ · compound

meaning, and why

ใจพระ

chai-phra

มีใจบุญ, มีใจเมตตา

lit. heart + the honorific prefix phra

สิ่งที่ทำหน้าที่รู้ รู้สึก นึก และ + โดยปริยายหมายถึงผู้ที่มีเมตตากรุณา

N+N

also filed under ใจ

head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 12: wiktionary lists it as an example of this sense

entityverified · ตรวจแล้ว

13คำใช้แทนผู้ที่เราพูดถึง ใช้กับผู้เป็นใหญ่, เป็นสรรพนามบุรุษที่ 3

คำใช้แทนผู้ที่เราพูดถึง ใช้กับผู้เป็นใหญ่, เป็นสรรพนามบุรุษที่ 3

religionprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 8 (the honorific prefix phra; sacred; venerable) — by metonymy · นามนัย: The honorific standing alone as a third-person pronoun for the eminent. probable · น่าจะใช่

คำประกอบที่ยังไม่จัดเข้าความหมาย · compounds awaiting a sense 3

Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.

คำ · word	meaning
พระเพลิง phra-phloeng	คำพ้องความของ เพลิง คำใช้แทนชื่อเรียกภิกษุสงฆ์และภิกษุ + ไฟ entityN+N
พระแท่น phra-thaen	คำพ้องความของ แท่น คำใช้แทนชื่อเรียกภิกษุสงฆ์และภิกษุ + ที่นั่งที่นอน มีลักษณะเหมือนมีฐานท entityN+N
พระพุทธ phra-phut	คำพ้องความของ พุทธ the honorific prefix phra + the awakened one คำใช้แทนชื่อเรียกภิกษุสงฆ์และภิกษุ + ผู้ตรัสรู้ entityN+N

ละแวกคำ · the neighbourhood

พบใน · found inside 48

ขนงพระ จอมพระ ทางพระ ท่าพระ บางพระ บึงพระ ปากพระ พบพระ พระคุณ พระฉวี พระตะพาบ พระทรงธรรม พระทองคำ พระที่ พระนคร พระบุ พระพรหม พระพิมพ์ พระภูษา พระมังสา พระยา พระยืน พระรอง พระรูป พระรูปชี พระลับ พระสมณสาสน์ พระสังวาล พระสำอาง พระสิงห์ พระสุคนธ์ พระสุพรรณศรี พระหัตถเลขา พระองค์ พระอักษร พระเขี้ยวแก้ว พระเจ้า พระเมรุมาศ พระเอก พระแก้วมรกต พระแผง พระแสง พระโขนง สระพระ หนองพระ แม่พระ โกรกพระ ใจพระ

ร่วมครึ่งคำ · shares a half with

Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.

รูป พุทธรูป รูปทรง รูปธรรม รูปสระ รูปแบบ

แผง แผงคอ แผงลอย

พิมพ์ ตีพิมพ์ พิมพ์ใจ เครื่องพิมพ์ แม่พิมพ์ โรงพิมพ์

ทาง ช่องทาง ต้นทาง ทางขวาง ทางหลวง ทางออก ทางเก็บ ท่าทาง นำทาง พันทาง เข้าทาง เส้นทาง แนวทาง

สระ รูปสระ สระขวัญ สระบุรี สระยาว สระลอย

บึง บึงบาง บ้านบึง

แสง ชุมแสง วังแสง หนองแสง แสงเหนือ แสงใต้

สิงห์ ขาสิงห์ ภูสิงห์ วัดสิงห์ สิงห์บุรี

ยังต้องตรวจ · open questions

⚑ Auto-ingested: senses are listed in the RID's order and no EXTENDS chain has been asserted. Order the senses and file each compound under the one that motivates it to reach status 'mapped'.
⚑ Attested in this corpus: 418 manuscript titles, 2855 item titles. Turn the useful ones into ATTESTED_IN edges.
⚑ Compound filing is tiered: entries marked 'verified' were filed by a source, 'probable' by gloss similarity. Neither orders the senses, so this entry is 'proposed', not 'mapped'.
⚑ Compound filing is tiered: entries marked 'verified' were filed by a source, 'probable' by gloss similarity. Neither orders the senses, so this entry is 'proposed', not 'mapped'.
⚑ Compound filing is tiered: entries marked 'verified' were filed by a source, 'probable' by gloss similarity. Neither orders the senses, so this entry is 'proposed', not 'mapped'.
⚑ Compound filing is tiered: entries marked 'verified' were filed by a source, 'probable' by gloss similarity. Neither orders the senses, so this entry is 'proposed', not 'mapped'.