ภาษา · pha-sa

ที่มา · etymology probable · น่าจะใช่

ยืมมาจากสันสกฤต भाषा (ภาษา); เทียบบาลี ภาสา

จัดลำดับแล้ว · mapped

The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.

ความหมาย · the senses

Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.

1ถ้อยคำที่ใช้พูดหรือเขียนเพื่อสื่อความของชนกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง หรือเพื่อสื่อความเฉพาะวงการ

ถ้อยคำที่ใช้พูดหรือเขียนเพื่อสื่อความของชนกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง หรือเพื่อสื่อความเฉพาะวงการ

speechprobable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
ภาษาราชการ pha-sa-rat-cha-kan	ภาษาที่ใช้สื่อสารในราชการและวิชาการเป็นต้น เช่น จดหมายติดต่อราชการ รายงานการประชุมของหน่วยงาน รายงานการวิจัย รายงานวิชาการสาขาต่าง ๆ, ภาษาระดับทางการ หรือ ภาษากึ่งแบบแผน ก็เรียก ถ้อยคำที่ใช้พูดหรือเขียนเพื่อสื่อค + การงานของรัฐบาลหรือของพระเจ้าแผ่นด N+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1: wiktionary lists it as an example of this sense entityverified · ตรวจแล้ว
ภาษาถิ่น pha-sa-thin	dialect ภาษาเฉพาะของท้องถิ่นใดท้องถิ่นหนึ่งที่มีรูปลักษณะเฉพาะตัวทั้งถ้อยคำและสำเนียงเป็นต้น lit. language + area ถ้อยคำที่ใช้พูดหรือเขียนเพื่อสื่อค + ที่ N+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1: gloss similarity 0.13, next 0.05 entityprobable · น่าจะใช่
ภาษาสากล pha-sa-sa-kon	ภาษาที่ใช้สื่อสารระหว่างประเทศหรือชาติพันธุ์ต่าง ๆ ได้ทั่วโลก lit. language + international ถ้อยคำที่ใช้พูดหรือเขียนเพื่อสื่อค + ทั่วไป N+ADJ head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand qualitystandard · ทั่วไป
วัจนภาษา wat-cha-na-pha-sa	ภาษาที่เป็นถ้อยคำ, ภาษาที่ใช้คำพูดและตัวหนังสือในการสื่อสาร คำพูด + ถ้อยคำที่ใช้พูดหรือเขียนเพื่อสื่อค N+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
ภาษากลาง pha-sa-klang	ภาษาสามัญที่ใช้สื่อสารระหว่างผู้คนที่มีภูมิหลังต่างกัน (เช่น ต่างเผ่า ต่างชาติพันธุ์ ต่างประเทศ) มักจะเป็นรูปแบบพื้นฐานของคำพูดที่มีไวยากรณ์อย่างง่าย โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ภาษาที่ไม่ใช่ภาษาแรกของผู้พูด, ภาษากลางอาจใช้เฉพาะใน lit. language + middle ถ้อยคำที่ใช้พูดหรือเขียนเพื่อสื่อค + ส่วนที่ไม่ค่อนไปข้างใดข้างหนึ่ง N+N also filed under กลาง head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
ภาษาพ่อขุน pha-sa-pho-khun	ภาษาระดับกันเอง ซึ่งโดยมากมักจะไม่สุภาพหรือค่อนข้างหยาบคาย ถ้อยคำที่ใช้พูดหรือเขียนเพื่อสื่อค + กษัตริย์ผู้เป็นใหญ่ในสมัยสุโขทัย N+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
ภาษาศาสตร์ pha-sa-sat	linguistics วิชาที่ศึกษาภาษาและโครงสร้างต่าง ๆ ของภาษา โดยอาศัยวิธีการวิทยาศาสตร์ เช่น ตั้งสมมติฐาน เก็บรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูล แบ่งออกเป็นสาขาย่อย ได้แก่ วิทยาหน่วยคำ วากยสัมพันธ์ สัทศาสตร์ สัทวิทยา และอรรถศาสตร์ เป็นต้น lit. language + discipline ถ้อยคำที่ใช้พูดหรือเขียนเพื่อสื่อค + ระบบวิชาความรู้ N+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
ตระกูลภาษา tra-kun-pha-sa	กลุ่มภาษาที่มีวิวัฒนาการมาจากบรรพบุรุษร่วมกัน สกุล + ถ้อยคำที่ใช้พูดหรือเขียนเพื่อสื่อค N+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
ภาษาแม่ pha-sa-mae	ภาษาที่เรียนเป็นภาษาแรก และสามารถใช้ภาษานี้ได้ดีกว่าภาษาอื่น ๆ lit. language + mother ถ้อยคำที่ใช้พูดหรือเขียนเพื่อสื่อค + หญิงผู้ให้กำเนิดหรือเลี้ยงดูลูก N+N also filed under แม่ head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
ภาษาปาก pha-sa-pak	ภาษาพูดที่แสดงความคุ้นเคย ไม่เหมาะที่จะใช้เป็นพิธีรีตอง เช่น ตาแป๊ะ ตะบี้ตะบัน เทน้ำเทท่า lit. language + mouth ถ้อยคำที่ใช้พูดหรือเขียนเพื่อสื่อค + อวัยวะส่วนหนึ่งของร่างกายคนและสัตว N+N also filed under ปาก head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป

⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.

2เสียง ตัวหนังสือ หรือกิริยาอาการที่สื่อความได้

เสียง ตัวหนังสือ หรือกิริยาอาการที่สื่อความได้

speechprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by generalisation · กว้างขึ้น: Widened to any sound, letter or gesture that conveys. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
ภาษามือ pha-sa-mue	การใช้กิริยาของมือแสดงความหมายต่าง ๆ ตามกำหนดของการศึกษาของผู้บกพร่องทางการได้ยิน lit. language + hand เสียง ตัวหนังสือ หรือกิริยาอาการที + อวัยวะส่วนหนึ่งของร่างกายอยู่ต่อจา N+N also filed under มือ head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2: wiktionary lists it as an example of this sense entityverified · ตรวจแล้ว
ภาษาคาราโอเกะ pha-sa-kha-ra-o-ke	การเขียนอักษรโรมันทับศัพท์ภาษาไทยทีละคำหรือพยางค์โดยตลอดทั้งข้อความ ซึ่งสะกดโดยไม่มีมาตรฐานตายตัว เหมือนที่ปรากฏในวีดิทัศน์คาราโอเกะ เสียง ตัวหนังสือ หรือกิริยาอาการที + แผ่นซีดีบันทึกทำนองเพลงที่มีเนื้อร N+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand entitystandard · ทั่วไป
ภาษาใบ้ pha-sa-bai	การใช้กิริยาของมือแสดงความหมายต่าง ๆ ตามกำหนดของการศึกษาของผู้บกพร่องทางการพูดหรือการได้ยิน เสียง ตัวหนังสือ หรือกิริยาอาการที + พิการแต่กำเนิด ไม่สามารถพูดเป็นถ้อ N+ADJ head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand qualitystandard · ทั่วไป
ภาษากาย pha-sa-kai	การใช้ความเคลื่อนไหวหรือท่าทางของร่างกาย สื่อให้ผู้คนเข้าใจตามความต้องการ lit. language + body เสียง ตัวหนังสือ หรือกิริยาอาการที + ตัว N+N also filed under กาย head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand entitystandard · ทั่วไป

3คนหรือชาติที่พูดภาษานั้น ๆ

คนหรือชาติที่พูดภาษานั้น ๆ

speechprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by metonymy · นามนัย: A language stands for the people who speak it. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
เจ้าของภาษา chao-khong-pha-sa	คนที่พูดภาษาใดภาษาหนึ่งตั้งแต่เกิด lit. owner + language ผู้มีกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สิน + คนหรือชาติที่พูดภาษานั้น ๆ N+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3: gloss similarity 0.20, next 0.07 entityprobable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound

meaning, and why

เจ้าของภาษา

chao-khong-pha-sa

คนที่พูดภาษาใดภาษาหนึ่งตั้งแต่เกิด

lit. owner + language

ผู้มีกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สิน + คนหรือชาติที่พูดภาษานั้น ๆ

N+N

head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3: gloss similarity 0.20, next 0.07

entityprobable · น่าจะใช่

4กลุ่มของชุดอักขระ สัญนิยม และกฎเกณฑ์ที่กำหนดขึ้นเพื่อสั่งงานคอมพิวเตอร์

กลุ่มของชุดอักขระ สัญนิยม และกฎเกณฑ์ที่กำหนดขึ้นเพื่อสั่งงานคอมพิวเตอร์

speechprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: And for a formal system of signs — a programming language. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
ภาษาโปรแกรม pha-sa-pro-kraem	ภาษาที่ออกแบบโครงสร้างขึ้นเพื่อใช้ในการเขียนคำสั่งให้คอมพิวเตอร์ทำงาน กลุ่มของชุดอักขระ สัญนิยม และกฎเกณ + กำหนดการ N+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4: gloss similarity 0.25, next 0.11 entityprobable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound

meaning, and why

ภาษาโปรแกรม

pha-sa-pro-kraem

ภาษาที่ออกแบบโครงสร้างขึ้นเพื่อใช้ในการเขียนคำสั่งให้คอมพิวเตอร์ทำงาน

กลุ่มของชุดอักขระ สัญนิยม และกฎเกณ + กำหนดการ

N+N

head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4: gloss similarity 0.25, next 0.11

entityprobable · น่าจะใช่

5สาระ, เรื่องราว, เนื้อความที่เข้าใจกัน

สาระ, เรื่องราว, เนื้อความที่เข้าใจกัน

speechprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: And for the substance of what is said. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
ภาษาอะไร pha-sa-a-rai	ไม่เป็นไปตามอย่างที่ควร lit. language + how สาระ + คำใช้แทนนาม แสดงคำถาม N+PRON head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5 by hand standard · ทั่วไป

คำประกอบที่ยังไม่จัดเข้าความหมาย · compounds awaiting a sense 1

Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.

คำ · word	meaning
กากภาษา ka-ka-pha-sa	ชาติกา สิ่งที่เหลือเมื่อคั้นหรือคัดเอาส่ว + ถ้อยคำที่ใช้พูดหรือเขียนเพื่อสื่อค entityN+N

ละแวกคำ · the neighbourhood

พบใน · found inside 17

ตระกูลภาษา ภาษากลาง ภาษากาย ภาษาคาราโอเกะ ภาษาถิ่น ภาษาปาก ภาษาพ่อขุน ภาษามือ ภาษาราชการ ภาษาศาสตร์ ภาษาสากล ภาษาอะไร ภาษาแม่ ภาษาโปรแกรม ภาษาใบ้ วัจนภาษา เจ้าของภาษา

ร่วมครึ่งคำ · shares a half with

Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.

ราชการ รับราชการ ว่าราชการ ส่วนราชการ

กลาง กลางคน กลางดง กลางทะเล กลางวัน กองกลาง ของกลาง คนกลาง ช้างกลาง ตัวกลาง นากลาง บ้านกลาง สันกลาง

ศาสตร์ กลศาสตร์ ภูมิศาสตร์ รัฐศาสตร์ วนศาสตร์ วิทยาศาสตร์ สวนศาสตร์

แม่ เจ้าแม่ แม่คำ แม่งาน แม่ทัพ แม่นม แม่นะ แม่น้ำ แม่บท แม่พระ แม่พิมพ์ แม่ยาว แม่ลอย

ปาก ปากกา ปากคำ ปากจัด ปากช่อง ปากน้ำ ปากพระ ปากหวาน ปากเสีย ปากไก่ รับปาก

มือ กำมือ ขี้มือ คู่มือ น้ำมือ มือถือ มือใหม่ รับมือ ลงมือ ลายมือ ลูกมือ เครื่องมือ เจ้ามือ

กาย กายกรรม กายสิทธิ์

ยังต้องตรวจ · open questions

⚑ Auto-ingested: senses are listed in the RID's order and no EXTENDS chain has been asserted. Order the senses and file each compound under the one that motivates it to reach status 'mapped'.
⚑ Attested in this corpus: 5 manuscript titles, 2 item titles. Turn the useful ones into ATTESTED_IN edges.
⚑ Compound filing is tiered: entries marked 'verified' were filed by a source, 'probable' by gloss similarity. Neither orders the senses, so this entry is 'proposed', not 'mapped'.
⚑ The Wiktionary bridge gave one English gloss for the whole word and the ingest copied it onto every sense. It has been moved to `bridge_en` at the word; the senses now show their RID Thai and await English of their own.