อ่อน · on

ที่มา · etymology probable · น่าจะใช่

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʔɔːnᴮ¹, จากไทดั้งเดิม *ʔwuːnᴮ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ອ່ອນ (อ่อน), คำเมือง ᩋᩬ᩵ᩁ (ออ่ร), ไทลื้อ ᦀᦸᧃᧈ (อ่อ̂น), ไทดำ ꪮ꪿ꪮꪙ (อ่อน), ไทขาว ꪮꪮꪙꫀ, ไทใหญ่ ဢွၼ်ႇ (อ่อ̂น) หรือ ဢူၼ်ႈ (อู้น), อาหม 𑜒𑜨𑜃𑜫 (ออ̂น์) หรือ 𑜒𑜤𑜃𑜫 (อุน์), จ้วง unq หรือ onq, จ้วงแบบหนง oanq, แสก อูน

คำเมือง · Northern: ออ่ร ᩋᩬ᩵ᩁ — Extracted from the Wiktionary etymology line. probable · น่าจะใช่

จัดลำดับแล้ว · mapped

The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.

ความหมาย · the senses

Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.

1ไม่กระด้าง

ไม่กระด้าง

probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
หินอ่อน hin-on	marble หินปูนชนิดที่ขัดแล้วผิวจะเป็นมัน lit. rock + young ของแข็งที่ประกอบด้วยแร่ชนิดเดียวหร + ไม่กระด้าง N+ADJ also filed under หิน head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand qualitystandard · ทั่วไป
น้ำอ่อน nam-on	น้ำที่ละลายสบู่ได้ดี ให้ฟองได้ง่าย และไม่เกิดไคลสบู่ lit. water + young สารประกอบซึ่งมีองค์ประกอบเป็นธาตุไ + ไม่กระด้าง N+ADJ also filed under น้ำ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand qualitystandard · ทั่วไป

คำประกอบ · compound

meaning, and why

หินอ่อน

hin-on

marble

หินปูนชนิดที่ขัดแล้วผิวจะเป็นมัน

lit. rock + young

ของแข็งที่ประกอบด้วยแร่ชนิดเดียวหร + ไม่กระด้าง

N+ADJ

also filed under หิน

head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand

qualitystandard · ทั่วไป

น้ำอ่อน

nam-on

น้ำที่ละลายสบู่ได้ดี ให้ฟองได้ง่าย และไม่เกิดไคลสบู่

lit. water + young

สารประกอบซึ่งมีองค์ประกอบเป็นธาตุไ + ไม่กระด้าง

N+ADJ

also filed under น้ำ

head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand

qualitystandard · ทั่วไป

⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.

2นิ่ม

นิ่ม

probable · น่าจะใช่

grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by specialisation · แคบลง: Not hard, and so soft to the touch. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
อ่อนโยน on-yon	light; kind; gentle มีกิริยาวาจานิ่มนวล lit. young + throw นิ่ม + ซัดให้สิ่งใดสิ่งหนึ่งพ้นไปจากตัวโด ADJ+V head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2: gloss similarity 0.10, next 0.00 qualityprobable · น่าจะใช่
กระดูกอ่อน kra-duk-on	cartilage เนื้อเยื่อยึดต่อตามโครงกระดูก โดยเฉพาะบริเวณที่กระดูกเสียดสีกัน ประกอบด้วยเมทริกซ์ ลักษณะคล้ายวุ้น พบได้ที่ใบหู ฝากล่องเสียง (ลิ้นปิดกล่องเสียง) และกล่องเสียง เป็นต้น lit. bone + young โครงร่างกายที่มีลักษณะแข็ง + นิ่ม N+ADJ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand qualitystandard · ทั่วไป
ตับอ่อน tap-on	pancreas อวัยวะประเภทต่อมของระบบทางเดินอาหารของสิ่งมีชีวิต มีหน้าที่สร้างและขับน้ำย่อยอาหารและสร้างฮอร์โมนอินซูลินและกลูคากอน lit. liver + young อวัยวะประเภทต่อมของระบบทางเดินอาหา + นิ่ม N+ADJ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand qualitystandard · ทั่วไป

3ไม่จัด

ไม่จัด

probable · น่าจะใช่

grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: Not intense: pale in colour, mild in flavour. probable · น่าจะใช่

4ไม่แข็ง, ยอมง่าย ๆ, รู้สึกสงสาร

ไม่แข็ง, ยอมง่าย ๆ, รู้สึกสงสาร

probable · น่าจะใช่

grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: Not hard in character: yielding, easily moved to pity. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
อ่อนข้อ on-kho	ยอมผ่อนปรนให้ ไม่แข็ง + ส่วนที่อยู่ระหว่างปล้องของไม้ไผ่หร ADJ+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand qualitystandard · ทั่วไป
โอนอ่อน on-on	ยอมตาม, คล้อยตาม lit. abalienate + young น้อมลง + ไม่แข็ง V+ADJ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand qualitystandard · ทั่วไป
อ่อนน้อม on-nom	แสดงกิริยาวาจาอย่างมีคารวะ ไม่แข็ง + โน้ม ADJ+V head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand qualitystandard · ทั่วไป

5ไม่แก่

ไม่แก่

probable · น่าจะใช่

grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: Not hardened by time: not old. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
ต้นอ่อน ton-on	พืชในระยะงอกออกจากเมล็ด lit. trunk + young ลำของต้นไม้ + ไม่แก่ N+ADJ also filed under ต้น head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5 by hand qualitystandard · ทั่วไป

6หย่อน

หย่อน

probable · น่าจะใช่

grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by specialisation · แคบลง: Slack rather than taut. probable · น่าจะใช่

7น้อย

น้อย

probable · น่าจะใช่

grew out of sense 3 ([RID sense 3 — no English yet]) — by generalisation · กว้างขึ้น: Little, few. probable · น่าจะใช่

8ไม่แรง

ไม่แรง

probable · น่าจะใช่

grew out of sense 3 ([RID sense 3 — no English yet]) — by specialisation · แคบลง: Not strong. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
เข่าอ่อน khao-on	อาการที่เข่าหมดกำลังทรุดลง lit. knee + young ส่วนที่ต่อระหว่างขาส่วนบนกับขาส่วน + ไม่แรง N+ADJ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 8 by hand qualitystandard · ทั่วไป
จุดอ่อน chut-on	จุดอ่อนแอ, จุดที่ฝ่ายตรงข้ามจะเอาชนะได้โดยง่าย lit. mark + young ทำให้ไฟติด + ไม่แรง V+ADJ also filed under จุด head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 8 by hand qualitystandard · ทั่วไป
อ่อนแอ on-ae	weak; drop; depressed มีกำลังน้อย, ไม่แข็งแรง, ไม่เข้มแข็ง ไม่แรง + เล็ก ADJ+ADJ head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 8 by hand qualitystandard · ทั่วไป
อ่อนเพลีย on-phlia	มีแรงลดน้อยถอยลง, ถอยกำลัง ไม่แรง + อ่อนแรง ADJ+V head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 8 by hand qualitystandard · ทั่วไป

9อายุยังน้อย

อายุยังน้อย

probable · น่าจะใช่

grew out of sense 5 ([RID sense 5 — no English yet]) — by specialisation · แคบลง: Young in years. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
ไก่อ่อน kai-on	ผู้มีประสบการณ์น้อยยังไม่รู้ทันเล่ห์เหลี่ยมของคน lit. chicken + young สัตว์ปีกจำพวกนก มีหลายวงศ์ บินได้ใ + อายุยังน้อย N+ADJ also filed under ไก่ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 9: wiktionary lists it as an example of this sense qualityverified · ตรวจแล้ว
อ่อนวัย on-wai	อายุยังไม่มาก อายุยังน้อย + เขตอายุ ADJ+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 9: gloss similarity 0.28, next 0.08 qualityprobable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound

meaning, and why

ไก่อ่อน

kai-on

ผู้มีประสบการณ์น้อยยังไม่รู้ทันเล่ห์เหลี่ยมของคน

lit. chicken + young

สัตว์ปีกจำพวกนก มีหลายวงศ์ บินได้ใ + อายุยังน้อย

N+ADJ

also filed under ไก่

head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 9: wiktionary lists it as an example of this sense

qualityverified · ตรวจแล้ว

อ่อนวัย

on-wai

อายุยังไม่มาก

อายุยังน้อย + เขตอายุ

ADJ+N

head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 9: gloss similarity 0.28, next 0.08

qualityprobable · น่าจะใช่

10ยังเล็กอยู่

ยังเล็กอยู่

probable · น่าจะใช่

grew out of sense 9 ([RID sense 9 — no English yet]) — by specialisation · แคบลง: And still small. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
เด็กอ่อน dek-on	เด็กเล็ก ๆ ที่ยังไม่หย่านม lit. child + young คนที่มีอายุยังน้อย + ยังเล็กอยู่ N+ADJ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 10: wiktionary lists it as an example of this sense qualityverified · ตรวจแล้ว
ลูกอ่อน luk-on	ลูกเล็ก ๆ ที่ยังไม่หย่านม, เรียกพ่อหรือแม่ที่มีลูกเล็ก ๆ ยังไม่หย่านม ว่า พ่อลูกอ่อน แม่ลูกอ่อน lit. child + young ผู้มีกำเนิดจากพ่อแม่ หรือโดยปริยาย + ยังเล็กอยู่ N+ADJ also filed under ลูก head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 10 by hand qualitystandard · ทั่วไป
ตัวอ่อน tua-on	สัตว์ในระยะนับต่อจากไซโกตไปจนคลอด หรือออกจากไข่ lit. form + young รูป + ยังเล็กอยู่ N+ADJ also filed under ตัว head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 10 by hand qualitystandard · ทั่วไป

11ละมุนละม่อม

ละมุนละม่อม

probable · น่าจะใช่

grew out of sense 4 ([RID sense 4 — no English yet]) — by specialisation · แคบลง: Gentle in manner: refined. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
อ่อนช้อย on-choi	มีกิริยาท่าทางงดงามละมุนละไม, มีลักษณะงอนงาม, มีลักษณะงอนขึ้นอย่างลายกระหนก ละมุนละม่อม + งอนงาม ADJ+ADJ head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 11: gloss similarity 0.11, next 0.02 qualityprobable · น่าจะใช่
อ่อนหวาน on-wan	ไพเราะ, น่าฟัง (ใช้กับคำพูดหรือเสียงเป็นต้น) lit. young + sweet ละมุนละม่อม + มีรสอย่างรสน้ำตาล ADJ+ADJ also filed under หวาน head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 11 by hand qualitystandard · ทั่วไป

คำประกอบ · compound

meaning, and why

อ่อนช้อย

on-choi

มีกิริยาท่าทางงดงามละมุนละไม, มีลักษณะงอนงาม, มีลักษณะงอนขึ้นอย่างลายกระหนก

ละมุนละม่อม + งอนงาม

ADJ+ADJ

head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 11: gloss similarity 0.11, next 0.02

qualityprobable · น่าจะใช่

อ่อนหวาน

on-wan

ไพเราะ, น่าฟัง (ใช้กับคำพูดหรือเสียงเป็นต้น)

lit. young + sweet

ละมุนละม่อม + มีรสอย่างรสน้ำตาล

ADJ+ADJ

also filed under หวาน

head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 11 by hand

qualitystandard · ทั่วไป

12ดัดง่าย, เปลี่ยนแปลงง่าย

ดัดง่าย, เปลี่ยนแปลงง่าย

probable · น่าจะใช่

grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by specialisation · แคบลง: Easily bent, easily changed. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
อ่อนไหว on-wai	มีอารมณ์เปลี่ยนแปลงง่ายตามเหตุการณ์ ดัดง่าย + สั่น ADJ+V head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 12: gloss similarity 0.38, next 0.09 qualityprobable · น่าจะใช่
ขวัญอ่อน khwan–on	เรียกผู้ตกใจง่ายคือเด็กหรือหญิงซึ่งมักจะขวัญหายบ่อย ๆ lit. khwan + young ผมหรือขนที่ขึ้นเวียนเป็นก้นหอย + ดัดง่าย N+ADJ also filed under ขวัญ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 12 by hand qualitystandard · ทั่วไป

คำประกอบ · compound

meaning, and why

อ่อนไหว

on-wai

มีอารมณ์เปลี่ยนแปลงง่ายตามเหตุการณ์

ดัดง่าย + สั่น

ADJ+V

head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 12: gloss similarity 0.38, next 0.09

qualityprobable · น่าจะใช่

ขวัญอ่อน

khwan–on

เรียกผู้ตกใจง่ายคือเด็กหรือหญิงซึ่งมักจะขวัญหายบ่อย ๆ

lit. khwan + young

ผมหรือขนที่ขึ้นเวียนเป็นก้นหอย + ดัดง่าย

N+ADJ

also filed under ขวัญ

head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 12 by hand

qualitystandard · ทั่วไป

13ไร้ประสบการณ์, ไม่มีฝีมือ

ไร้ประสบการณ์, ไม่มีฝีมือ

probable · น่าจะใช่

grew out of sense 5 ([RID sense 5 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: Green: without experience or skill. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
อ่อนหัด on-hat	ที่ฝึกฝนมาน้อย, ไม่ชำนาญADJ+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 13 by hand qualitystandard · ทั่วไป

14ไม่เก่ง

ไม่เก่ง

probable · น่าจะใช่

grew out of sense 13 ([RID sense 13 — no English yet]) — by generalisation · กว้างขึ้น: And so, not good at a thing. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
ปัญญาอ่อน pan-ya-on	ภาวะที่มีระดับสติปัญญาด้อยหรือต่ำกว่าปรกติ มักมีสาเหตุเกิดขึ้นในระหว่างพัฒนาการ ทำให้เด็กมีความสามารถจำกัดในด้านการเรียนรู้และมีพฤติกรรมปรับตัวไม่อยู่ในระดับที่ควรเป็น lit. wit + young ความรอบรู้ + ไม่เก่ง N+ADJ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 14 by hand qualitystandard · ทั่วไป

คำประกอบ · compound

meaning, and why

ปัญญาอ่อน

pan-ya-on

ภาวะที่มีระดับสติปัญญาด้อยหรือต่ำกว่าปรกติ มักมีสาเหตุเกิดขึ้นในระหว่างพัฒนาการ ทำให้เด็กมีความสามารถจำกัดในด้านการเรียนรู้และมีพฤติกรรมปรับตัวไม่อยู่ในระดับที่ควรเป็น

lit. wit + young

ความรอบรู้ + ไม่เก่ง

N+ADJ

head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 14 by hand

qualitystandard · ทั่วไป

15มีค่าต่ำ เมื่อเทียบกับสกุลเงินอื่น (ใช้แสดงค่าเงิน)

มีค่าต่ำ เมื่อเทียบกับสกุลเงินอื่น (ใช้แสดงค่าเงิน)

probable · น่าจะใช่

grew out of sense 8 ([RID sense 8 — no English yet]) — by specialisation · แคบลง: A currency that is weak against others. probable · น่าจะใช่

คำประกอบที่ยังไม่จัดเข้าความหมาย · compounds awaiting a sense 3

Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.

คำ · word	meaning
การอ่อน kan-on	คำอาการนามของ อ่อน งาน + ไม่กระด้าง qualityN+ADJ
ความอ่อน khwam-on	คำอาการนามของ อ่อน -ness + young เรื่อง + ไม่กระด้าง qualityN+ADJ
การโอนอ่อน kan-on-on	คำอาการนามของ โอนอ่อน transfer + young คำอาการนามของ โอน + ไม่กระด้าง qualityN+ADJ

ละแวกคำ · the neighbourhood

พบใน · found inside 24

กระดูกอ่อน ขวัญอ่อน จุดอ่อน ตับอ่อน ตัวอ่อน ต้นอ่อน น้ำอ่อน ปัญญาอ่อน ลูกอ่อน หินอ่อน อ่อนข้อ อ่อนช้อย อ่อนน้อม อ่อนวัย อ่อนหวาน อ่อนหัด อ่อนเพลีย อ่อนแอ อ่อนโยน อ่อนไหว เข่าอ่อน เด็กอ่อน โอนอ่อน ไก่อ่อน

ร่วมครึ่งคำ · shares a half with

Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.

หิน คลองหิน วังหิน หนองหิน หัวหิน หินตั้ง หินลาด เกลือหิน ใจหิน

น้ำ กาน้ำ กินน้ำ ค่าน้ำ ช้างน้ำ ตลาดน้ำ ตาน้ำ ต้นน้ำ น้ำกาม น้ำขาว น้ำขึ้น น้ำข้าว น้ำดี

กระดูก กระดูกแข็ง ไขกระดูก

ตับ กินตับ ไม้ตับ

ข้อ ข้อคิด ข้อตั้ง ข้อมือ ข้อมูล ข้อหา ข้อไข ราข้อ หัวข้อ แข็งข้อ ไขข้อ

ต้น ช้างต้น ตั้งต้น ต้นกล ต้นคิด ต้นทาง ต้นน้ำ ต้นเรือ ต้นแก้ว ต้นแบบ ต้นไม้ เครื่องต้น เป็นต้น

จุด จุดขาย จุดแข็ง

ไก่ ตาไก่ ปากไก่ อกไก่ ไก่กา ไก่ชน ไก่ต่อ ไก่นา ไก่บ้าน ไก่ป่า ไก่ฟ้า

ยังต้องตรวจ · open questions

⚑ Auto-ingested: senses are listed in the RID's order and no EXTENDS chain has been asserted. Order the senses and file each compound under the one that motivates it to reach status 'mapped'.
⚑ Attested in this corpus: 10 manuscript titles, 22 item titles. Turn the useful ones into ATTESTED_IN edges.
⚑ Compound filing is tiered: entries marked 'verified' were filed by a source, 'probable' by gloss similarity. Neither orders the senses, so this entry is 'proposed', not 'mapped'.
⚑ Compound filing is tiered: entries marked 'verified' were filed by a source, 'probable' by gloss similarity. Neither orders the senses, so this entry is 'proposed', not 'mapped'.
⚑ Compound filing is tiered: entries marked 'verified' were filed by a source, 'probable' by gloss similarity. Neither orders the senses, so this entry is 'proposed', not 'mapped'.
⚑ The Wiktionary bridge gave one English gloss for the whole word and the ingest copied it onto every sense. It has been moved to `bridge_en` at the word; the senses now show their RID Thai and await English of their own.
⚑ Compound filing is tiered: entries marked 'verified' were filed by a source, 'probable' by gloss similarity. Neither orders the senses, so this entry is 'proposed', not 'mapped'.