สืบทอดจากไทดั้งเดิม *l̩.noːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ນອກ (นอก), คำเมือง ᨶᩬᨠ (นอก), เขิน ᨶᩬᨠ (นอก), ไทลื้อ ᦓᦸᧅ (นอ̂ก), ไทดำ ꪙꪮꪀ (นอก), ไทขาว ꪙꪮ, ไทใหญ่ ၼွၵ်ႈ (น้อ̂ก), ไทใต้คง ᥘᥩᥐ (ลอ̂ก), อาหม 𑜃𑜨𑜀𑜫 (นอ̂ก์), ปู้อี roh, จ้วง rog, จ้วงแบบหนง nog, จ้วงแบบจั่วเจียง nog
คำเมือง · Northern: นอก ᨶᩬᨠ — Extracted from the Wiktionary etymology line. probable · น่าจะใช่
The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.
Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ข้างนอก khangnok | outside; outdoors; outward ตรงข้ามกับ ข้างใน, ไม่ใช่ข้างใน lit. board + outside เบื้อง + ตรงข้ามกับใน N+PREPhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1: gloss similarity 0.29, next 0.00 probable · น่าจะใช่ |
| คนไข้นอก khon–khai–nok | คนไข้ที่มารับการตรวจรักษาที่โรงพยาบาล แต่ไม่ได้นอนพักรักษาตัวในโรงพยาบาล lit. patient + outside ผู้ป่วย + ตรงข้ามกับใน N+PREPhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| ภายนอก phai-nok | outward ข้างนอก บริเวณ + ตรงข้ามกับใน N+PREPhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| นอกชาน nok-chan | พื้นเรือนที่ยื่นพ้นชายคาระเบียงออกมา ตรงข้ามกับใน + กากอ้อยหรือกากหมากที่เคี้ยวแล้วเป็ PREP+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| นอกเรื่อง nok-rueang | เรื่องที่มิได้เกี่ยวข้องกับเรื่องอื่นด้วย lit. outside + animal พ้นออกไปจากภายในหรือร่วมใน + ภาวะหรือเนื้อหาของสิ่งซึ่งเนื่องกั PREP+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand standard · ทั่วไป |
| นอกใจ nok-chai | infidel ไม่ซื่อตรงต่อสามีหรือภรรยาด้วยการคบชู้สู่สาว lit. outside + heart พ้นออกไปจากภายในหรือร่วมใน + สิ่งที่ทำหน้าที่รู้ รู้สึก นึก และ PREP+Nalso filed under ใจ head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand standard · ทั่วไป |
| นอกจาก nok-chak | besides; but; except เว้นเสียแต่ lit. outside + leave พ้นออกไปจากภายในหรือร่วมใน + ชื่อปาล์มชนิด Nypa fruticans Wurmb PREP+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand standard · ทั่วไป |
| คนนอก khon-nok | บุคคลผู้ไม่มีส่วนร่วมหรือไม่มีส่วนเกี่ยวข้อง lit. stir + outside มนุษย์ คือสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิด + พ้นออกไปจากภายในหรือร่วมใน N+PREPalso filed under คน head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand standard · ทั่วไป |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ของนอก khong-nok | ของที่มาจากต่างประเทศ lit. by + outside สิ่งต่าง ๆ + ต่างประเทศ N+PREPalso filed under ของ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3: wiktionary lists it as an example of this sense verified · ตรวจแล้ว |
| นักเรียนนอก nakreiynnok | ผู้ที่ไปศึกษามาจากต่างประเทศ มีประเทศในยุโรปและสหรัฐอเมริกาเป็นต้น lit. student + outside ผู้ศึกษาเล่าเรียน + ต่างประเทศ N+PREPhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand standard · ทั่วไป |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| บ้านนอก ban-nok | เขตแดนที่พ้นจากเมืองหลวงออกไป, เขตที่อยู่นอกตัวเมือง lit. home + outside ที่อยู่อาศัย + เรียกเขตที่พ้นจากเมืองหลวงออกไปว่า N+PREPalso filed under บ้าน head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4: the sense gloss names this compound verified · ตรวจแล้ว |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| เมืองนอก mueang-nok | ประเทศอื่น ๆ, ต่างประเทศ มักหมายถึงประเทศในทวีปยุโรปและสหรัฐอเมริกา lit. town + outside แดน + เรียกประเทศในทวีปยุโรปและอเมริกาว่ N+PREPalso filed under เมือง head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5: the sense gloss names this compound verified · ตรวจแล้ว |
Used to build place names. Not listed as a sense by the RID, but 3 of this head's dictionary-attested compounds are place-name definitions (ชื่อตำบล / ชื่ออำเภอ / ชื่อเขต).
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ไกรนอก krai-nok | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอกงไกรลาศ จังหวัดสุโขทัย ชื่อไม้ต้นขนาดใหญ่ในสกุล Ficus วงศ + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ N+PREPhead-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 7: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymverified · ตรวจแล้ว |
| ด่านนอก dan-nok | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอด่านขุนทด จังหวัดนครราชสีมา ที่สำหรับกัก ตรวจ คอยระวังเหตุ และ + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ N+PREPhead-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 7: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymverified · ตรวจแล้ว |
| กระเบื้องนอก kra-bueang-nok | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอเมืองยาง จังหวัดนครราชสีมา เครื่องมุงหลังคาหรือปูพื้นเป็นต้น + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ N+PREPhead-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 7: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymverified · ตรวจแล้ว |
attested in 8 of 5333 northern wats — A counted edge, re-derivable from wats_north.json. verified · ตรวจแล้ว
⚑ open question: This sense is NOT in the RID's own sense list. It is added on counted evidence — 3 place-name compounds — and which literal sense it grew out of has not been argued, so it carries no EXTENDS edge yet.
RTGS drops tone, so these read the same and are not the same. The site's own search collapses them.
Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.