สืบทอดจากไทดั้งเดิม *noːjꟲ (“เล็ก”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨶᩬ᩠᩶ᨿ (นอ้ย), ลาว ນ້ອຍ (น้อย), ไทลื้อ ᦓᦾᧉ (น้อ̂ย), ไทดำ ꪙ꫁ꪮꪥ (น้อย), ไทขาว ꪙꪮꪥꫂ, ไทใหญ่ ၼွႆႉ (น๎อ̂ย), ไทใต้คง ᥘᥩᥭᥳ (ล๎อ̂ย) หรือ ᥢᥩᥭᥳ (น๎อ̂ย), พ่าเก ꩫ︀ွႝ (นอ̂ย์), อาหม 𑜃𑜨𑜩 (นอ̂ย์) หรือ 𑜃𑜨𑜐𑜫 (นอ̂ญ์), จ้วง noix
คำเมือง · Northern: นอ้ย ᨶᩬ᩠᩶ᨿ — Extracted from the Wiktionary etymology line. probable · น่าจะใช่
The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.
Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| น้อยใจ noi-chai | รู้สึกเสียใจที่ไม่ได้รับความเป็นธรรมเป็นต้น lit. little + heart ไม่มาก + สิ่งที่ทำหน้าที่รู้ รู้สึก นึก และ ADJ+Nalso filed under ใจ head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand qualityflips with ใจน้อย — the same two morphemes the other way round, and a different kind of thing standard · ทั่วไป |
| ใจน้อย chai-noi | โกรธง่าย lit. heart + little สิ่งที่ทำหน้าที่รู้ รู้สึก นึก และ + ไม่มาก N+ADJalso filed under ใจ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand qualityflips with น้อยใจ — the same two morphemes the other way round, and a different kind of thing standard · ทั่วไป |
| เล็กน้อย lek-noi | few; faintly; minor นิดหน่อย lit. small + little มีขนาดย่อมกว่าเมื่อเทียบกัน + ไม่มาก ADJ+ADJhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ช้างน้อย chang-noi | ดาวฤกษ์ที่ 19 มี 9 ดวง เห็นเป็นรูปสะดือนาค, ดาวแมว ดาวมูล หรือ ดาวมูละ ก็เรียก lit. elephant + little ชื่อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม เป็นสัตว์ + ไม่ใหญ่ N+ADJalso filed under ช้าง head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| ท้องน้อย thong-noi | abdomen ส่วนของท้องระหว่างสะดือกับหัวหน่าว lit. carry + little ส่วนของร่างกายด้านหน้า ตั้งแต่ลิ้น + ไม่ใหญ่ N+ADJalso filed under ท้อง head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| ผีน้อย phi-noi | คนไทยที่ไปทำงานในต่างประเทศ (โดยเฉพาะเกาหลีใต้) อย่างผิดกฎหมาย lit. spirit + little สิ่งที่มนุษย์เชื่อว่าเป็นสภาพลึกลั + ไม่ใหญ่ N+ADJalso filed under ผี head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| ไปยาลน้อย pai-yan-noi | เครื่องหมายละคำ รูปดังนี้ ฯ สำหรับละคำที่ประกอบคำหน้า เครื่องหมายละคำ รูปดังนี้ ฯ เรียกว + ไม่ใหญ่ N+ADJhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| เปยยาลน้อย poei-yan-noi | ไปยาลน้อย ไปยาล + ไม่ใหญ่ N+ADJhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| หนอนน้อย non-noi | อวัยวะเพศชาย lit. worm + little ชื่อของตัวอ่อนของแมลงหลายชนิดที่ฟั + ไม่ใหญ่ N+ADJhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ผู้น้อย phu-noi | คนที่มีอายุน้อย คำใช้แทนคำว่า คนหรือสิ่งที่ถือเสมื + โดยปริยายหมายถึงลักษณะที่ด้อยความส N+ADJhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3: wiktionary lists it as an example of this sense qualityverified · ตรวจแล้ว |
| ตาน้อย ta-noi | น้องชายของตาหรือของยาย lit. eye + little พ่อของแม่ + โดยปริยายหมายถึงลักษณะที่ด้อยความส N+ADJalso filed under ตา head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| ปู่น้อย pu-noi | น้องชายของปู่หรือของย่า lit. abuelo + little พ่อของพ่อ + โดยปริยายหมายถึงลักษณะที่ด้อยความส N+ADJhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| ยายน้อย yai-noi | น้องสาวของตาหรือของยาย lit. gram + little แม่ของแม่ + โดยปริยายหมายถึงลักษณะที่ด้อยความส N+ADJhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| ย่าน้อย ya-noi | น้องสาวของปู่หรือของย่า lit. gram + little แม่ของพ่อ + โดยปริยายหมายถึงลักษณะที่ด้อยความส N+ADJhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| สาวน้อย sao-noi | คำเรียกหญิงในช่วงวัยแรกรุ่นหรือวัยรุ่น หรือบางครั้งอาจใช้เรียกวัยผู้ใหญ่ตอนต้น lit. maid + little หญิงที่มีอายุพ้นวัยเด็ก นับตามความ + แสดงความรู้สึกว่าน่ารักน่าเอ็นดู N+ADJalso filed under สาว head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4: wiktionary lists it as an example of this sense qualityverified · ตรวจแล้ว |
| แน่งน้อย naeng-noi | มีรูปทรงแบบบาง (มักใช้แก่หญิงสาว) นาง + แสดงความรู้สึกว่าน่ารักน่าเอ็นดู N+ADJhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| เมียน้อย mia-noi | หญิงที่ชายเลี้ยงดูอย่างภรรยาแต่ไม่มีศักดิ์ศรีเท่าเมียหลวงหรือไม่ได้จดทะเบียน lit. wife + little ภรรยา + คำพ้องความของ เมียน้อย N+ADJhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5: the sense gloss names this compound qualityverified · ตรวจแล้ว |
Used to build place names. Not listed as a sense by the RID, but 16 of this head's dictionary-attested compounds are place-name definitions (ชื่อตำบล / ชื่ออำเภอ / ชื่อเขต). Strongly northern: 56 of the 5333 wats in the northern registry carry it, and 39 entries of the segmentation dictionary.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| แวงน้อย waeng-noi | ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดขอนแก่น ยาว + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ ADJ+ADJhead-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 6: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymqualityverified · ตรวจแล้ว |
| เกาะลันตาน้อย ko-lan-ta-noi | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอเกาะลันตา จังหวัดกระบี่ ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดกระบี่ + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ PROP+ADJhead-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 6: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymqualityverified · ตรวจแล้ว |
| นาน้อย na-noi | ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดน่าน lit. farm + noi as an element in place names พื้นที่ราบทำเป็นคันกั้นน้ำเป็นแปลง + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ N+ADJalso filed under นา head-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 6: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymqualityverified · ตรวจแล้ว |
| หนองบัวน้อย nong-bua-noi | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา รูปตัดทอนของ หนองบัวลำภู + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ PROP+ADJhead-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 6: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymqualityverified · ตรวจแล้ว |
| บางกอกน้อย bang-kok-noi | ชื่อเขตหนึ่งในกรุงเทพมหานคร กรุงเทพมหานคร + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ PROP+ADJhead-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 6: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymqualityverified · ตรวจแล้ว |
| เขาน้อย khao-noi | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอท่าม่วง จังหวัดกาญจนบุรี lit. mountain + noi as an element in place names เนินที่นูนสูงขึ้นไปเป็นจอมเด่น + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ N+ADJalso filed under เขา head-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 6: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymqualityverified · ตรวจแล้ว |
| บางสะพานน้อย bang-sa-phan-noi | ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดประจวบคีรีข + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ PROP+ADJhead-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 6: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymqualityverified · ตรวจแล้ว |
| อ่าวลึกน้อย ao-luek-noi | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภออ่าวลึก จังหวัดกระบี่ ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดกระบี่ + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ PROP+ADJhead-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 6: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymqualityverified · ตรวจแล้ว |
| วังน้อย wang-noi | ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา lit. palace + noi as an element in place names ที่อยู่ของเจ้านาย + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ N+ADJalso filed under วัง head-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 6: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymqualityverified · ตรวจแล้ว |
| ดงน้อย dong-noi | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอราชสาส์น จังหวัดฉะเชิงเทรา lit. deep forest + noi as an element in place names ป่าที่มีต้นไม้ใหญ่ขึ้นหนาแน่น + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ N+ADJalso filed under ดง head-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 6: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymqualityverified · ตรวจแล้ว |
| แม่ยวมน้อย mae-yuam-noi | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอขุนยวม จังหวัดแม่ฮ่องสอน ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอแม่สะเรียง จัง + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ PROP+ADJhead-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 6: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymqualityverified · ตรวจแล้ว |
| กระบี่น้อย kra-bi-noi | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอเมืองกระบี่ จังหวัดกระบี่ lit. sabre + noi as an element in place names ลิง + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ N+ADJhead-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 6: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymqualityverified · ตรวจแล้ว |
| ปงน้อย pong-noi | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอดอยหลวง จังหวัดเชียงราย ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดพะเยา + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ PROP+ADJhead-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 6: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymqualityverified · ตรวจแล้ว |
| สันทรายน้อย san-sai-noi | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดเชียงใหม่ + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ PROP+ADJhead-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 6: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymqualityverified · ตรวจแล้ว |
| ไทรน้อย sai-noi | ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดนนทบุรี ชื่อไม้ต้นในสกุล Ficus วงศ์ Morace + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ N+ADJhead-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 6: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymqualityverified · ตรวจแล้ว |
| กุดน้อย kut-noi | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา lit. to cut short + noi as an element in place names ตัด + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ V+ADJalso filed under กุด head-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 6: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymqualityverified · ตรวจแล้ว |
attested in 56 of 5333 northern wats — A counted edge, re-derivable from wats_north.json. verified · ตรวจแล้ว
⚑ open question: This sense is NOT in the RID's own sense list. It is added on counted evidence — 16 place-name compounds — and which literal sense it grew out of has not been argued, so it carries no EXTENDS edge yet.
Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.
| คำ · word | meaning |
|---|---|
| ความเล็กน้อย khwam-lek-noi | คำอาการนามของ เล็กน้อย คำอาการนามของ เล็ก + ไม่มาก qualityN+ADJ |
| ความน้อย khwam-noi | คำอาการนามของ น้อย -ness + little เรื่อง + ไม่มาก qualityN+ADJ |
| ภรรยาน้อย phan-ya-noi | คำพ้องความของ เมียน้อย wife + little ภริยา + ไม่มาก qualityN+ADJ |
| ภริยาน้อย pha-ri-ya-noi | คำพ้องความของ เมียน้อย ภรรยา + ไม่มาก qualityN+ADJ |
The same two morphemes reversed, and a different kind of thing — a property of a person against something that befalls them.
Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.