ยืมมาจากสันสกฤต नियम (นิยม, “การกำหนด”) หรือบาลี นิยม (“การกำหนด”)
The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.
Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ค่านิยม kha-ni-yom | value สิ่งที่บุคคลหรือสังคมยึดถือเป็นเครื่องช่วยตัดสินใจ และกำหนดการกระทำของตนเอง lit. value + like มูลค่าหรือราคาของสิ่งใด ๆ ทั้งที่เ + การกำหนด N+Nalso filed under ค่า head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1: gloss similarity 0.11, next 0.02 entityprobable · น่าจะใช่ |
| เกียรตินิยม kiat-ni-yom | ความรู้ดีเด่นเหนือระดับปรกติที่มหาวิทยาลัยกำหนดไว้ lit. honor + like ชื่อเสียง + การกำหนด N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| นิยมสรรพนาม ni-ya-ma-sap-pha-nam | สรรพนามชี้ระยะที่กำหนดให้รู้ความใกล้ไกลของนามกับผู้พูดและผู้ฟัง ในภาษาไทยได้แก่คำว่า นี่ นั่น โน่น นี้ นั้น โน้น เป็นต้นN+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| ทศนิยม thot-sa-ni-yom | จำนวนจริงในรูปเลขฐานสิบ โดยกำหนดจุดจุดหนึ่งให้ตัวเลขที่อยู่ข้างหน้าจุดแสดงจำนวนเต็ม ตัวเลขที่อยู่ข้างหลังจุดแสดงจำนวนที่เป็นส่วนของสิบ ร้อย พัน ไปเรื่อย ๆ เช่น 856.128 ล้านบาท หมายความว่า แปดร้อยห้าสิบหกล้านหนึ่งแสนสองหม สิบ + การกำหนด head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| สังคมนิยม sang-khom-ni-yom | ทฤษฎีเศรษฐกิจและการเมือง ที่มีหลักการให้รัฐหรือส่วนรวมเป็นเจ้าของปัจจัยในการผลิต ตลอดจนการจำแนกแจกจ่าย และวางระเบียบการบริโภคผลผลิต lit. society + like คนจำนวนหนึ่งที่มีความสัมพันธ์ต่อเน + ถ้าใช้ประกอบท้ายคำสมาสบางคำมีความห N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2: wiktionary lists it as an example of this sense entityverified · ตรวจแล้ว |
| ชาตินิยม chat-ni-yom | nationalism ลัทธิที่ถือชาติเป็นใหญ่, ความรักชาติ lit. birth + like การเกิด + ถ้าใช้ประกอบท้ายคำสมาสบางคำมีความห N+Nalso filed under ชาติ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2: wiktionary lists it as an example of this sense entityverified · ตรวจแล้ว |
| วัตถุนิยม wat-thu-ni-yom | materialism ทฤษฎีหรือความเชื่อที่ว่าวัตถุเท่านั้นมีอยู่จริง lit. matter + like สิ่งของ + ถ้าใช้ประกอบท้ายคำสมาสบางคำมีความห N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| ธรรมนิยม tham-ma-ni-yom | ความประพฤติที่มีธรรมเป็นที่ตั้ง lit. dharma + like คุณความดี + ถ้าใช้ประกอบท้ายคำสมาสบางคำมีความห N+Nalso filed under ธรรม head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| ทุนนิยม thun-ni-yom | capitalism ระบบเศรษฐกิจที่ยอมให้บุคคลมีกรรมสิทธิ์ในที่ดินและทรัพยากรที่เป็นทุน มีเสรีภาพในการผลิตและการค้า lit. fund + like ของเดิมหรือเงินเดิมที่มีไว้ ลงไว้ + ถ้าใช้ประกอบท้ายคำสมาสบางคำมีความห N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| เสรีนิยม se-ri-ni-yom | liberal; liberalism ลัทธิเศรษฐกิจสังคมที่ต้องการให้รัฐเข้าไปยุ่งเกี่ยวควบคุมการดำเนินการทางเศรษฐกิจและการดำเนินชีวิตของเอกชนน้อยที่สุด ที่ทำได้โดยอิสระ + ถ้าใช้ประกอบท้ายคำสมาสบางคำมีความห ADJ+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| ปัจเจกนิยม pat-chek-ka-ni-yom | นิสัยหรือหลักการของความเป็นอิสระและเชื่อมั่นในตัวเอง เฉพาะตัว + ถ้าใช้ประกอบท้ายคำสมาสบางคำมีความห ADJ+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| ประเพณีนิยม pra-phe-ni-ni-yom | ประเพณีของสังคมที่ถือปฏิบัติสืบทอดกันมา lit. tradition + like สิ่งที่นิยมถือประพฤติปฏิบัติสืบ ๆ + ถ้าใช้ประกอบท้ายคำสมาสบางคำมีความห N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| คตินิยม kha–ti–ni–yom | ideology แบบอย่างความคิดเห็น ความเชื่อ หรือวิธีการคิดรวมกันที่เป็นลักษณะของกลุ่มชน การไป + ถ้าใช้ประกอบท้ายคำสมาสบางคำมีความห N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| คุณธรรมนิยม khun-na-tham-ma-ni-yom | รัฐบาลหรือการครองอำนาจโดยคนที่ได้รับการเลือกตามคุณธรรม สภาพคุณงามความดี + ถ้าใช้ประกอบท้ายคำสมาสบางคำมีความห N+Nalso filed under คุณ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| จักรวรรดินิยม chak-kra-wat-ni-yom | ลัทธิขยายอาณาเขตและอำนาจปกครองของรัฐ รัฐหรือสหภาพของรัฐต่าง ๆ ที่มีจักร + ถ้าใช้ประกอบท้ายคำสมาสบางคำมีความห N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| เหตุผลนิยม het-phon-la-ni-yom | การปฏิบัติหรือหลักการของการมีความเห็นและการกระทำที่อยู่บนพื้นฐานของเหตุผลและความรู้ไม่ใช่บนพื้นฐานของความเชื่อทางศาสนาหรือการตอบสนองทางอารมณ์ lit. reason + like เหตุ + ถ้าใช้ประกอบท้ายคำสมาสบางคำมีความห N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| สุขนิยม suk-kha-ni-yom | hedonism ทฤษฎีทางจริยศาสตร์ที่ระบุว่าสุขารมณ์ (ในแง่ความสมปรารถนาต่าง ๆ) เป็นความดีที่สูงสุดและเป็นจุดประสงค์ที่เหมาะสมของชีวิตมนุษย์ lit. happiness + like ความสบายกายสบายใจ + ถ้าใช้ประกอบท้ายคำสมาสบางคำมีความห N+Nalso filed under สุข head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| รสนิยม rot-sa-ni-yom | gout ความนิยมชมชอบ, ความพอใจ สิ่งที่รู้ได้ด้วยลิ้น เช่น เปรี้ยว + ชมชอบ N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| สมัยนิยม sa-mai-ni-yom | trend แฟชั่น, ความนิยมตามสมัย, แนวโน้มที่เป็นที่นิยม โดยเฉพาะแนวโน้มของพฤติกรรมหรือแนวโน้มของรูปแบบเครื่องแต่งกายและเครื่องประดับ lit. period + like เวลา + ชมชอบ N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| คำนิยม kham-ni-yom | ข้อความที่ผู้มีชื่อเสียงเขียนชื่นชมหนังสือเล่มนั้น อยู่ก่อนส่วนที่เป็นเนื้อเรื่อง lit. word + like เสียงพูด + ชมชอบ N+Nalso filed under คำ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand entitystandard · ทั่วไป |
Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.
| คำ · word | meaning |
|---|---|
| การนิยม kan-ni-yom | คำอาการนามของ นิยม งาน + การกำหนด entityN+N |
| รัฐนิยม rat-tha-ni-yom | ระเบียบแบบแผนที่พึงปฏิบัติของคนในประเทศ sovereign state + like แคว้น + การกำหนด entityN+N |
| ความนิยม khwam-ni-yom | style คำอาการนามของ นิยม -ness + like เรื่อง + การกำหนด entityN+N |
| อนุรักษ์นิยม a-nu-rak-ni-yom | รูปสะกดผิดของ อนุรักษนิยม รักษาให้คงเดิม + การกำหนด V+N |
Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.