สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ŋɯənᴬ⁴, จากจีนเก่า 銀 (OC *ŋrɯn), จากซีโน-ทิเบตันดั้งเดิม *ŋul ~ (d-)ŋur; ร่วมเชื้อสายกับลาว ເງິນ (เงิน), คำเมือง ᨦᩮᩥ᩠ᨶ (เงิน), ไทลื้อ ᦇᦹᧃ (งืน), ไทดำ ꪹꪉꪷꪙ (เงํน), ไทขาว ꪉꪳꪙ, ไทใหญ่ ငိုၼ်း (งึ๊น), ไทใต้คง ᥒᥫᥢᥰ (เง๊อ̂น), พ่าเก င︀ိုꩫ︀် (งึน์), อาหม 𑜂𑜢𑜤𑜃𑜫 (งึน์), ปู้อี nganz, จ้วง ngaenz, แสก แญ๊น
คำเมือง · Northern: เงิน ᨦᩮᩥ᩠ᨶ — Extracted from the Wiktionary etymology line. probable · น่าจะใช่
The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.
Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| เงินยวง ngeinywng | เนื้อเงินบริสุทธิ์ที่ละลายคว้างอยู่ในเบ้า มีสีขาวผ่องเป็นมันปลาบ ธาตุลำดับที่ 47 สัญลักษณ์ Ag เป็นโ + เนื้อในของขนุนที่หุ้มเมล็ด เรียกว่ N+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1: gloss similarity 0.16, next 0.04 entityprobable · น่าจะใช่ |
| จอเงิน cho-ngoen | ภาพยนตร์ ชื่อปีที่ 11 ของรอบปีนักษัตร มีหมา + ธาตุลำดับที่ 47 สัญลักษณ์ Ag เป็นโ N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| เกลือเงิน kluea-ngoen | เกลือปรกติชนิดหนึ่งชื่อซิลเวอร์ไนเทรต (AgNO₃) ลักษณะเป็นผลึกสีขาวละลายน้ำได้ ใช้ประโยชน์ในทางแพทย์ อุตสาหกรรมชุบโลหะให้เป็นเงิน lit. light + bread วัตถุที่มีรสเค็ม ใช้ประกอบอาหารเป็ + ธาตุลำดับที่ 47 สัญลักษณ์ Ag เป็นโ N+Nalso filed under เกลือ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| เหรียญเงิน rian-ngoen | เหรียญรางวัลที่ให้สำหรับรองชนะเลิศ ซึ่งก็คืออันดับที่สอง lit. coin + bread โลหะที่มีลักษณะกลมแบนหรือรูปเหลี่ย + ธาตุลำดับที่ 47 สัญลักษณ์ Ag เป็นโ N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| เงินเปลว ngoen-pleo | เงินที่ตีแผ่เป็นแผ่นบางมาก ๆ ใช้ปิดบนสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่สักการบูชา นอกจากนี้ยังใช้ในงานศิลปะ และใช้เป็นส่วนประกอบในการทำขนม ธาตุลำดับที่ 47 สัญลักษณ์ Ag เป็นโ + เรียกไฟที่ลุกแลบออกมาหรือพวยพุ่งขึ N+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| เครื่องเงิน khrueang-ngoen | สิ่งของเครื่องใช้หรือเครื่องประดับที่ทำด้วยเงิน lit. device + bread สิ่ง + ธาตุลำดับที่ 47 สัญลักษณ์ Ag เป็นโ N+Nalso filed under เครื่อง head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| น้ำเงิน nam-ngoen | ปลานาง; ชื่อปลาน้ำจืดไม่มีเกล็ดพวกปลาเนื้ออ่อน ชนิด Phalacronotus apogon (Bleeker) หรือ Micronema apogon (Bleeker) ในวงศ์ Siluridae ปากเชิดขึ้น หนวดที่ขากรรไกรบนยาวไม่ถึงขอบแผ่นปิดเหงือกคล้ายปลาแดง แต่ไม่มีหนวดที่ขากรรไก lit. water + bread สารประกอบซึ่งมีองค์ประกอบเป็นธาตุไ + ธาตุลำดับที่ 47 สัญลักษณ์ Ag เป็นโ N+Nalso filed under น้ำ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| เงินตรา ngoen-tra | เงินที่รัฐกำหนดขึ้นไว้เพื่อใช้ชำระหนี้ได้ตามกฎหมาย ได้แก่ เหรียญกระษาปณ์และธนบัตร lit. bread + seal วัตถุที่มีตราของรัฐ ใช้ชำระหนี้ได้ + เครื่องหมายทำเป็นรูปต่าง ๆ มีลวดลา N+Nalso filed under ตรา head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3: gloss similarity 0.59, next 0.15 entityprobable · น่าจะใช่ |
| แตกเงิน taek-ngoen | เอาเงินตราหน่วยใหญ่ไปแลกเป็นเงินปลีกหรือหน่วยย่อย lit. fracture + bread แยกออกจากส่วนรวม + วัตถุที่มีตราของรัฐ ใช้ชำระหนี้ได้ V+Nalso filed under แตก head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand standard · ทั่วไป |
| เงินทอน ngoen-thon | เงินส่วนที่เกินราคาสิ่งของที่จ่ายคืนให้แก่ผู้จ่ายเงิน วัตถุที่มีตราของรัฐ ใช้ชำระหนี้ได้ + ตัดหรือหั่นให้เป็นท่อน N+Vhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand standard · ทั่วไป |
| เงินปลีก ngoen-plik | เงินจำนวนย่อยที่แตกออกมาจากเงินจำนวนใหญ่หน่วยใดหน่วยหนึ่งของเงินตรา วัตถุที่มีตราของรัฐ ใช้ชำระหนี้ได้ + แยกหรือหลีกออกจากหมู่จากพวกไป N+Vhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand standard · ทั่วไป |
| เงินสด ngoen-sot | cash ตัวเงินที่มีอยู่ซึ่งใช้ได้ทันที lit. bread + fresh วัตถุที่มีตราของรัฐ ใช้ชำระหนี้ได้ + ใหม่ ใช้แก่ลักษณะของสิ่งต่าง ๆ ที่ N+ADJhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| เงินแป ngeinp | เงินย่อยของเหรียญ วัตถุที่มีตราของรัฐ ใช้ชำระหนี้ได้ + ส่วนหนึ่งของโครงสร้างหลังคา วางอยู N+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| เงินเดือน ngoen-duean | salary เงินค่าตอบแทนการทำงานที่กำหนดให้เป็นรายเดือน lit. bread + month N+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4: gloss similarity 0.23, next 0.06 entityprobable · น่าจะใช่ |
| วงเงิน wong-ngoen | จำนวนเงินที่กำหนดไว้เพื่อทำสิ่งใดสิ่งหนึ่ง lit. zone + bread รูปเขียนมีเส้นล้อมรอบไม่มีเหลี่ยม + วัตถุที่กำหนดให้ใช้เป็นสื่อกลางในก N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4: gloss similarity 0.11, next 0.02 entityprobable · น่าจะใช่ |
| หมุนเงิน hmunngein | ทำให้เงินเปลี่ยนมือโดยวิธีให้กู้หรือลงทุน เป็นต้น โดยมุ่งผลประโยชน์ lit. follow + bread หันเวียนไปในแนวโค้ง + วัตถุที่กำหนดให้ใช้เป็นสื่อกลางในก V+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand standard · ทั่วไป |
| การเงิน kan-ngoen | financial; finance กิจการเกี่ยวกับเงิน, เรื่องเกี่ยวกับเงิน งาน + วัตถุที่กำหนดให้ใช้เป็นสื่อกลางในก N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| เงินดาวน์ ngoen-dao | เงินที่ต้องชำระครั้งแรกเมื่อทำสัญญา โดยมีข้อตกลงว่าเงินส่วนที่เหลือจะผ่อนส่งเป็นงวด ๆ ตามจำนวนที่กำหนด วัตถุที่กำหนดให้ใช้เป็นสื่อกลางในก + จ่ายเงินจำนวนหนึ่งเพื่อให้ได้ทรัพย N+Vhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand standard · ทั่วไป |
| เงินเฟ้อ ngoen-foe | inflation ภาวะทางเศรษฐกิจที่ปริมาณเงินหมุนเวียนในประเทศมากเกินไป ทำให้ราคาสินค้าแพงและเงินเสื่อมค่า วัตถุที่กำหนดให้ใช้เป็นสื่อกลางในก + ฟุ้ง N+Vhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand standard · ทั่วไป |
| นายเงิน nai-ngoen | ผู้เป็นเจ้าของเงินไปช่วยไถ่ทาสเอามาใช้ lit. baboo + bread คำนำหน้าชื่อชายที่มีอายุตั้งแต่ 15 + วัตถุที่กำหนดให้ใช้เป็นสื่อกลางในก N+Nalso filed under นาย head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| เงินก้นถุง ngoen-kon-thung | เงินจำนวนหนึ่งที่ผู้ใหญ่มอบให้ในงานแต่งงานเป็นต้น เพื่อเก็บไว้เป็นเงินก้อนแรก วัตถุที่กำหนดให้ใช้เป็นสื่อกลางในก + เงินจำนวนหนึ่งที่ผู้ใหญ่มอบให้ในงา N+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| เงินผ่อน ngoen-phon | เงินที่ชำระให้แก่เจ้าหนี้เป็นงวด ๆ วัตถุที่กำหนดให้ใช้เป็นสื่อกลางในก + ทำให้หย่อนหรือคลายความตึง N+Vhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand standard · ทั่วไป |
| เงินเชื่อ ngoen-chuea | เงินค่าสิ่งของที่ยอมให้ชำระภายหลังเมื่อซื้อขาย lit. bread + believe วัตถุที่กำหนดให้ใช้เป็นสื่อกลางในก + เห็นตามด้วย N+Vhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand standard · ทั่วไป |
| เงินฝืด ngoen-fuet | ภาวะทางเศรษฐกิจที่ปริมาณเงินหมุนเวียนในประเทศมีน้อยไป การใช้จ่ายลดน้อยลง ทำให้ราคาสินค้าตก วัตถุที่กำหนดให้ใช้เป็นสื่อกลางในก + เคลื่อนไหวไม่สะดวกไม่คล่องเพราะแรง N+ADJhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| ฟอกเงิน fok-ngoen | การโอน รับโอน หรือเปลี่ยนสภาพทรัพย์สินที่เกี่ยวกับการกระทำความผิดทางกฎหมายบางประการ เพื่อซุกซ่อนหรือปกปิดแหล่งที่มาของทรัพย์สินนั้น หรือช่วยเหลือผู้อื่นมิให้ต้องรับโทษหรือรับโทษน้อยลง หรือปกปิดอำพรางการได้มา ฯลฯ ซึ่งทรัพ lit. bleach + bread ทำให้สะอาดหมดจด + วัตถุที่กำหนดให้ใช้เป็นสื่อกลางในก V+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand standard · ทั่วไป |
| ตลาดเงิน ta-lat-ngoen | ตลาดสำหรับการซื้อขายตราสารหนี้ระยะสั้น เช่น ตั๋วเงินคลัง (Treasury Bills) ตั๋วแลกเงินที่ธนาคารรับรอง (Banker’s Acceptances) ตราสารพาณิชย์หรือเอกสารการค้า (Commercial Paper) ใบรับฝากเงินที่เปลี่ยนมือได้ (Negotiable Certif lit. market + bread ที่ชุมนุมเพื่อซื้อขายของต่าง ๆ + วัตถุที่กำหนดให้ใช้เป็นสื่อกลางในก N+Nalso filed under ตลาด head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| เงินกู้ ngoen-ku | loan เงินที่ยืมโดยมีดอกเบี้ย lit. bread + restore วัตถุที่กำหนดให้ใช้เป็นสื่อกลางในก + ยืมเงินโดยให้ดอกเบี้ย N+Vhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand standard · ทั่วไป |
| หน้าเงิน na-ngoen | เห็นแก่เงิน lit. before + bread ส่วนของศีรษะตั้งแต่หน้าผากลงมาจดคา + วัตถุที่กำหนดให้ใช้เป็นสื่อกลางในก N+Nalso filed under หน้า head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand entitystandard · ทั่วไป |
Used to build place names. Not listed as a sense by the RID, but 3 of this head's dictionary-attested compounds are place-name definitions (ชื่อตำบล / ชื่ออำเภอ / ชื่อเขต).
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| บัวเงิน bua-ngoen | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น lit. lotus + ngoen as an element in place names ชื่อเรียกไม้น้ำหลายชนิดหลายสกุลในว + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ N+Nalso filed under บัว head-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 5: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymentityverified · ตรวจแล้ว |
| บ่อเงิน bo-ngoen | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอลาดหลุมแก้ว จังหวัดปทุมธานี lit. well + ngoen as an element in place names ช่องลึกลงไปในดินหรือในหินใช้เป็นที + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ N+Nalso filed under บ่อ head-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 5: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymentityverified · ตรวจแล้ว |
| แม่เงิน mae-ngoen | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย lit. mother + ngoen as an element in place names หญิงผู้ให้กำเนิดหรือเลี้ยงดูลูก + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ N+Nalso filed under แม่ head-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 5: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymentityverified · ตรวจแล้ว |
attested in 20 of 5333 northern wats — A counted edge, re-derivable from wats_north.json. verified · ตรวจแล้ว
⚑ open question: This sense is NOT in the RID's own sense list. It is added on counted evidence — 3 place-name compounds — and which literal sense it grew out of has not been argued, so it carries no EXTENDS edge yet.
Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.
| คำ · word | meaning |
|---|---|
| การฟอกเงิน kan-fok-ngoen | คำอาการนามของ ฟอกเงิน คำอาการนามของ ฟอก + ธาตุลำดับที่ 47 สัญลักษณ์ Ag เป็นโ entityN+N |
| การแตกเงิน kan-taek-ngoen | คำอาการนามของ แตกเงิน fracture + bread คำอาการนามของ แตก + ธาตุลำดับที่ 47 สัญลักษณ์ Ag เป็นโ entityN+N |
| เงินแห้ง ngoen-haeng | คำพ้องความของ เงินเชื่อ bread + dry ธาตุลำดับที่ 47 สัญลักษณ์ Ag เป็นโ + ไม่มีน้ำ qualityN+ADJ |
Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.