สืบทอดจากไทดั้งเดิม *n̩.loŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩃᩫ᩠ᨦ (ล็ง), ลาว ລົງ (ล็ง), ไทลื้อ ᦟᦳᧂ (ลุง), ไทดำ ꪶꪩꪉ (โลง), ไทใหญ่ လူင်း (ลู๊ง), ไทใต้คง ᥘᥨᥒᥰ (โล๊ง), อาหม 𑜎𑜤𑜂𑜫 (ลุง์), จ้วง roengz, ภาษาจ้วงใต้ loengz/noengz
คำเมือง · Northern: ล็ง ᩃᩫ᩠ᨦ — Extracted from the Wiktionary etymology line. probable · น่าจะใช่
The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.
Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ทัวร์ลง thua-long | โดนคนรุมแสดงความเห็นเชิงลบในสื่อสังคม ท่องเที่ยว + ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื V+Vhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ลงทุน long-thun | invest นำเงินหรือทรัพย์สินเป็นทุนเพื่อประกอบธุรกิจ lit. drop + fund ไปสู่พื้นดินและพื้นอื่น ๆ + ของเดิมหรือเงินเดิมที่มีไว้ ลงไว้ V+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand standard · ทั่วไป |
| ลงขัน long-khan | เอาเงินใส่ลงในขันเป็นต้นเพื่อช่วยในงานต่าง ๆ เช่น งานตัดจุก lit. drop + bowl ไปสู่พื้นดินและพื้นอื่น ๆ + ภาชนะสำหรับตักหรือใส่น้ำ มีหลายชนิ V+Nalso filed under ขัน head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand standard · ทั่วไป |
| ลงยา long-ya | ใช้น้ำยาเคมีใส่ลงในพื้นที่เป็นร่องระหว่างลวดลายในเครื่องเงิน แล้วใช้ความร้อนอบให้น้ำยาติดและให้พื้นเป็นสีต่าง ๆ, เรียกเต็มว่า ลงถมยาสี lit. drop + medicine ไปสู่พื้นดินและพื้นอื่น ๆ + สิ่งที่ใช้แก้หรือป้องกันโรค หรือบำ V+Nalso filed under ยา head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand standard · ทั่วไป |
| ลงแขก long-khaek | ร่วมแรงเพื่อนบ้านมาช่วยกันทำงานเช่นดำนา เกี่ยวข้าว ให้ลุล่วงเร็วขึ้นโดยไม่รับค่าจ้าง และผลัดเปลี่ยนช่วยกันไปตามความจำเป็นของแต่ละบ้าน lit. drop + guest ไปสู่พื้นดินและพื้นอื่น ๆ + ผู้มาหา V+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand standard · ทั่วไป |
| ลงแรง long-raeng | ออกแรงทำงาน, ทุ่มเททำงาน lit. drop + bright ไปสู่พื้นดินและพื้นอื่น ๆ + กำลัง V+Nalso filed under แรง head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand standard · ทั่วไป |
| ลงรัก long-rak | เอารักทาลงบนผิวสิ่งใดสิ่งหนึ่งเพื่อทำให้ผิวเรียบ เกลี้ยง ดำ เป็นมัน lit. drop + love ไปสู่พื้นดินและพื้นอื่น ๆ + ชื่อไม้พุ่มชนิด Calotropis gigante V+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand standard · ทั่วไป |
| ลงสี long-si | ระบายสีเป็นรูปภาพ lit. drop + color ไปสู่พื้นดินและพื้นอื่น ๆ + ชื่อเครื่องสำหรับหมุนบดข้าวเปลือกเ V+Nalso filed under สี head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand standard · ทั่วไป |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ลงมติ lngmti | ลงความเห็นร่วมกันอย่างใดอย่างหนึ่ง จด + ความเห็น V+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand standard · ทั่วไป |
| ลงคะแนน long-kha-naen | vote แสดงความเห็นโดยลงเป็นคะแนน lit. drop + mark จด + เครื่องหมายในการนับ V+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand standard · ทั่วไป |
| ลงชื่อ long-chue | เขียนชื่อ, ลงลายมือชื่อ lit. drop + name จด + คำที่ตั้งขึ้นสำหรับเรียกคน สัตว์ ส V+Nalso filed under ชื่อ head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand standard · ทั่วไป |
| ลงนาม long-nam | เขียนชื่อ, ลงลายมือชื่อ lit. drop + name จด + ชื่อ V+Nalso filed under นาม head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand standard · ทั่วไป |
| ลงทะเบียน long-tha-bian | calendar; carry; enroll จดเป็นหลักฐาน lit. drop + register จด + บัญชีจดลักษณะจำนวนคน จำนวนสัตว์ หร V+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand standard · ทั่วไป |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ลงข่าว long-khao | publish ตีพิมพ์ข่าวออกเผยแพร่ lit. drop + news ตีพิมพ์ออกเผยแพร่ + คำบอกเล่าเรื่องราวซึ่งโดยปรกติมักเ V+Nalso filed under ข่าว head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 7: gloss similarity 0.58, next 0.00 probable · น่าจะใช่ |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ตกลง tok-long | accept; admit; agree หล่นหรือร่วงลงไป lit. decrease + drop พลัดลง + ตกลงปลงใจแล้วก็ปักใจถือเอาเป็นแน่ V+Valso filed under ตก head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 8: the sense gloss names this compound verified · ตรวจแล้ว |
| ลงเอย long-oei | จบ, เลิก, สิ้นสุด, ยุติ ตกลงปลงใจแล้วก็ปักใจถือเอาเป็นแน่ + คำกล่าวประกอบหลังคำจำแนกรายละเอียด head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 8 by hand standard · ทั่วไป |
| ลงตัว long-tua | ไม่มีเศษ ในคำว่า หารลงตัว lit. drop + form ตกลงปลงใจแล้วก็ปักใจถือเอาเป็นแน่ + รูป V+Nalso filed under ตัว head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 8 by hand standard · ทั่วไป |
| ลงท้าย long-thai | จบ ตกลงปลงใจแล้วก็ปักใจถือเอาเป็นแน่ + ส่วนที่อยู่สุดด้านหนึ่ง V+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 8 by hand standard · ทั่วไป |
| ลงรอย long-roi | เข้ากันได้ lit. drop + mark ตกลงปลงใจแล้วก็ปักใจถือเอาเป็นแน่ + ลักษณะที่เป็นเส้น เป็นริ้ว หรือลวด V+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 8 by hand standard · ทั่วไป |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ลงดาบ long-dap | ประหารชีวิตด้วยการใช้ดาบฟันคอให้ขาด lit. drop + knife เฆี่ยน + อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ V+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 12 by hand standard · ทั่วไป |
| ลงทัณฑ์ long-than | ลงโทษ เฆี่ยน + โทษที่เนื่องด้วยความผิด V+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 12 by hand standard · ทั่วไป |
| ลงพระราชอาญา lngphrarachaya | ลงโทษ เฆี่ยน + โทษ V+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 12 by hand standard · ทั่วไป |
| ลงโทษ long-thot | punish; sanction; discipline ทำโทษเช่นเฆี่ยน จำขัง ปรับเอาเงิน เป็นต้น lit. drop + badness เฆี่ยน + ความไม่ดี V+Nalso filed under โทษ head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 12 by hand standard · ทั่วไป |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ลงแดง long-daeng | ท้องเดินและถ่ายเป็นเลือดออกมามาก (มักใช้แก่คนอดฝิ่น) lit. drop + red ท้องเดิน + สีอย่างสีเลือดหรือสีชาด V+ADJalso filed under แดง head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 13: gloss similarity 0.18, next 0.10 qualityprobable · น่าจะใช่ |
| ลงราก long-rak | ท้องเดินและอาเจียน lit. drop + root ท้องเดิน + ส่วนของต้นไม้ ตามปรกติอยู่ในดิน มี V+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 13: gloss similarity 0.32, next 0.15 probable · น่าจะใช่ |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ลงมือ long-mue | begin เริ่มทำ, ตั้งต้นทำ lit. drop + hand ติดตั้ง + อวัยวะส่วนหนึ่งของร่างกายอยู่ต่อจา V+Nalso filed under มือ head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 14: gloss similarity 0.11, next 0.00 probable · น่าจะใช่ |
| บรรจุลง ban-chu-long | ดาวน์โหลด lit. carry + drop ใส่ลงในขวด หีบ หรือถุง เป็นต้น + ติดตั้ง V+Vhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 14 by hand standard · ทั่วไป |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| แคลง khlaeng | อาการที่เรือเอียงหรือตะแคง ชื่อไม้ต้นชนิด Sesbania grandiflor + อาการที่ไปสู่เบื้องต่ำ N+Vhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 15: gloss similarity 0.20, next 0.07 probable · น่าจะใช่ |
| ขาลง kha-long | เสื่อมความนิยมลง lit. leg + drop อวัยวะของมนุษย์หรือสัตว์ที่ยื่นจาก + อาการที่ไปสู่เบื้องต่ำ N+Valso filed under ขา head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 15 by hand standard · ทั่วไป |
Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.
| คำ · word | meaning |
|---|---|
| แพลง phlaeng | บิดไป, พลิกตะแคง raft + drop ไม้ไผ่หรือซุงเป็นต้นที่ผูกมัดเรียง + ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื N+V |
| การแถลง kan-tha-laeng | คำอาการนามของ แถลง คำอาการนามของ แถ + ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื N+V |
| กันลง kan-long | แมลงภู่ สรรพนามบุรุษที่ 1 ใช้แทนตัวผู้พูดเ + ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื PRON+V |
| ลงกา long-ka | ชื่อเกาะอันเป็นที่ตั้งของประเทศศรีลังกา drop + crow V+N |
| แกลง klaeng | ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดระยอง house crow + drop ชื่อนกชนิด Corvus splendens ในวงศ์ + ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื N+V |
| การบรรจุลง kan-ban-chu-long | คำอาการนามของ บรรจุลง คำอาการนามของ บรรจุ + ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื N+V |
| การลง kan-long | คำอาการนามของ ลง งาน + ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื N+V |
| แสลง sa-laeng | ไม่ถูกกับโรค แฉ + ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื V+V |
| แถลง tha-laeng | บอก เล่า หรือแจ้งให้ทราบเป็นทางการ อาการที่นกเป็นต้นเอียงปีกร่อนลง + ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื V+V |
| โขลง khlong | ฝูง (ใช้เฉพาะช้าง) มาก + ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื qualityADJ+V |
| โคลง khlong | fit; labor คำประพันธ์ประเภทหนึ่ง มีจำนวนคำในวรรคสัมผัสและบังคับเอกโทตามตำราฉันทลักษณ์ cow + drop วัว + ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื N+V |
| เพลง phleng | song; fit สำเนียงขับร้อง พังทลาย + ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื V+V |
| การตกลง kan-tok-long | agreement; decrease; accordance คำอาการนามของ ตกลง drop + drop คำอาการนามของ ตก + ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื N+V |
| แปลง plaeng | ที่โล่งแห่งหนึ่ง ๆ ส่วนหนึ่งของโครงสร้างหลังคา วางอยู + ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื N+V |
Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.