หลัง · lang

ที่มา · etymology probable · น่าจะใช่

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰlaŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉᩖᩢᨦ (หลัง), ลาว ຫຼັງ (หลัง), ไทลื้อ ᦜᧂ (หลัง), ไทดำ ꪨꪰꪉ (หลัง), ไทใหญ่ လင် (ลัง), อ่ายตน လ︀င︀် (ลง์), อาหม 𑜎𑜂𑜫 (ลง์), ปู้อี langl, จ้วง laeng

คำเมือง · Northern: หลัง ᩉᩖᩢᨦ — Extracted from the Wiktionary etymology line. probable · น่าจะใช่

จัดลำดับแล้ว · mapped

The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.

ความหมาย · the senses

Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.

1ซีกของกายที่ตรงข้ามกับหน้าอก

ซีกของกายที่ตรงข้ามกับหน้าอก

settlementprobable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
สันหลัง san-lang	ส่วนของร่างกายด้านหลัง ซึ่งมีกระดูกเป็นแนวนูนลงมาตลอดหลัง lit. ridge + back สิ่งที่มีลักษณะนูนสูงขึ้นเป็นแนวยา + ซีกของกายที่ตรงข้ามกับหน้าอก N+N also filed under สัน head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
หงายหลัง ngai-lang	ผิดไปจากที่คาดหวังไว้อย่างมาก พลิกเอาด้านหน้าขึ้น + ซีกของกายที่ตรงข้ามกับหน้าอก V+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป
หักหลัง hak-lang	knife ร่วมใจกันมาก่อนแล้วกลับทำร้ายให้ในภายหลัง lit. tear + back พับงอ + ซีกของกายที่ตรงข้ามกับหน้าอก V+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป
เครื่องหลัง khrueang-lang	สัมภาระที่ทหารหรือนักเดินทางเป็นต้นนำติดตัวไป โดยผูกรัดไว้ข้างหลัง lit. device + back สิ่ง + ซีกของกายที่ตรงข้ามกับหน้าอก N+N also filed under เครื่อง head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป

⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.

⚑ open question: Declared root: หลัง 'the back'.

2ด้านที่อยู่ตรงข้ามกับด้านหน้าของสิ่งใดสิ่งหนึ่ง

ด้านที่อยู่ตรงข้ามกับด้านหน้าของสิ่งใดสิ่งหนึ่ง

settlementprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by generalisation · กว้างขึ้น: The back of a body becomes the back of anything. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
หลังเขา lang-khao	อยู่ห่างไกลเมืองหลวงทำให้ไม่รู้ข่าวคราวหรือเรื่องราว lit. back + mountain ด้านที่อยู่ตรงข้ามกับด้านหน้าของสิ + เนินที่นูนสูงขึ้นไปเป็นจอมเด่น N+N also filed under เขา head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand entitystandard · ทั่วไป
สลักหลัง sa-lak-lang	เขียนข้อความและลงลายมือชื่อที่ด้านหลังตราสาร เพื่อโอนไปซึ่งบรรดาสิทธิอันเกิดแต่ตราสารนั้น สกัดกั้น + ด้านที่อยู่ตรงข้ามกับด้านหน้าของสิ V+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand standard · ทั่วไป

คำประกอบ · compound

meaning, and why

หลังเขา

lang-khao

อยู่ห่างไกลเมืองหลวงทำให้ไม่รู้ข่าวคราวหรือเรื่องราว

lit. back + mountain

ด้านที่อยู่ตรงข้ามกับด้านหน้าของสิ + เนินที่นูนสูงขึ้นไปเป็นจอมเด่น

N+N

also filed under เขา

head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand

entitystandard · ทั่วไป

สลักหลัง

sa-lak-lang

เขียนข้อความและลงลายมือชื่อที่ด้านหลังตราสาร เพื่อโอนไปซึ่งบรรดาสิทธิอันเกิดแต่ตราสารนั้น

สกัดกั้น + ด้านที่อยู่ตรงข้ามกับด้านหน้าของสิ

V+N

head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand

standard · ทั่วไป

3ส่วนเบื้องบน

ส่วนเบื้องบน

settlementprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: The upper surface — หลังมือ, หลังคา. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
หลังคา lang-kha	roof ส่วนเบื้องบนของเรือนเป็นต้น สำหรับบังแดดและฝน lit. back + cangue ส่วนเบื้องบน + เครื่องจำคอนักโทษ ทำด้วยไม้ N+N also filed under คา head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3: gloss similarity 0.31, next 0.09 entityprobable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound

meaning, and why

หลังคา

lang-kha

roof

ส่วนเบื้องบนของเรือนเป็นต้น สำหรับบังแดดและฝน

lit. back + cangue

ส่วนเบื้องบน + เครื่องจำคอนักโทษ ทำด้วยไม้

N+N

also filed under คา

head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3: gloss similarity 0.31, next 0.09

entityprobable · น่าจะใช่

4อยู่ตรงข้ามกับข้างหน้า

อยู่ตรงข้ามกับข้างหน้า

settlementprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 2 ([RID sense 2 — no English yet]) — by specialisation · แคบลง: Behind, against in front. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
เบื้องหลัง bueang-lang	background ข้างหลัง ทาง + อยู่ตรงข้ามกับข้างหน้า N+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand entitystandard · ทั่วไป
ไล่หลัง lai-lang	follow ตามมาติด ๆ, ตามมาใกล้ ๆ ตามไปติด ๆ เพื่อให้ทันหรือเพื่อกระ + อยู่ตรงข้ามกับข้างหน้า V+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand standard · ทั่วไป
กองหลัง kong-lang	rear ตำแหน่งในกีฬาฟุตบอลที่ผู้เล่นมีหน้าที่ป้องกันไม่ให้ผู้เล่นฝ่ายตรงข้ามยิงประตูฝ่ายตน lit. desk + back ทำให้รวมสุมกันไว้ + อยู่ตรงข้ามกับข้างหน้า V+N also filed under กอง head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand standard · ทั่วไป
ลับหลัง lap-lang	ไม่ใช่ต่อหน้า lit. to whet + back ถูให้คม + อยู่ตรงข้ามกับข้างหน้า V+N also filed under ลับ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand standard · ทั่วไป
ความหลัง khwam-lang	เรื่องราวในอดีต lit. -ness + back เรื่อง + อยู่ตรงข้ามกับข้างหน้า N+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand entitystandard · ทั่วไป

5เวลาที่ยังมาไม่ถึง

เวลาที่ยังมาไม่ถึง

settlementprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 4 ([RID sense 4 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: Behind in space becomes after in time. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
ทีหลัง thi-lang	ภายหลัง, หลังจากนั้น lit. time + back ครั้ง + เวลาที่ยังมาไม่ถึง N+N also filed under ที head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5 by hand entitystandard · ทั่วไป
ภายหลัง phai-lang	after; afterwards; afterward ข้างหลัง, ต่อจากนั้นไป บริเวณ + เวลาที่ยังมาไม่ถึง N+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5 by hand entitystandard · ทั่วไป

6ในลำดับถัดไป

ในลำดับถัดไป

settlementprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 5 ([RID sense 5 — no English yet]) — by specialisation · แคบลง: And next in a sequence. probable · น่าจะใช่

7เรียกเรือนหรือสิ่งที่มีลักษณะอย่างเรือน

เรียกเรือนหรือสิ่งที่มีลักษณะอย่างเรือน

settlementprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 3 ([RID sense 3 — no English yet]) — by metonymy · นามนัย: The classifier for houses — counted by their roof-backs. probable · น่าจะใช่

8หลง

หลง

settlementprobable · น่าจะใช่

⚑ open question: Declared root: หลัง as a spelling of หลง 'to be lost' — not a sense.

คำประกอบที่ยังไม่จัดเข้าความหมาย · compounds awaiting a sense 4

Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.

คำ · word	meaning
การหักหลัง kan-hak-lang	คำอาการนามของ หักหลัง คำอาการนามของ หัก + ซีกของกายที่ตรงข้ามกับหน้าอก entityN+N
การสลักหลัง kan-sa-lak-lang	คำอาการนามของ สลักหลัง คำอาการนามของ สลัก + ซีกของกายที่ตรงข้ามกับหน้าอก entityN+N
หลังสวน lang-suan	ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดชุมพร back + garden ซีกของกายที่ตรงข้ามกับหน้าอก + บริเวณที่ปลูกต้นไม้เป็นจำนวนมาก entityN+N
การไล่หลัง kan-lai-lang	คำอาการนามของ ไล่หลัง คำอาการนามของ ไล่ + ซีกของกายที่ตรงข้ามกับหน้าอก entityN+N

ละแวกคำ · the neighbourhood

พบใน · found inside 15

กองหลัง ความหลัง ทีหลัง ภายหลัง ลับหลัง สลักหลัง สันหลัง หงายหลัง หลังคา หลังสวน หลังเขา หักหลัง เครื่องหลัง เบื้องหลัง ไล่หลัง

ร่วมครึ่งคำ · shares a half with

Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.

สัน สันกลาง สันดอน สันทราย สันเขา สันโป่ง สีสัน

หัก บางหัก หักคอ หักเห อกหัก แตกหัก

เครื่อง ตั้งเครื่อง ติดเครื่อง ทรงเครื่อง ยกเครื่อง ส่วนเครื่อง เครื่องจักร เครื่องต้น เครื่องทรง เครื่องพิมพ์ เครื่องมือ เครื่องสาย เครื่องสูง

เขา ช่องเขา นกเขา ภูเขา สันเขา หน้าเขา เขาดิน เขาต่อ เขาทอง เขาน้อย เขาใหญ่

คา คาใจ ชายคา บางคา บ้านคา เกาะคา

เบื้อง เบื้องต้น เบื้องหน้า

กอง กองกลาง กองทัพ กองพล กองพัน กองหน้า กองเกิน

ลับ ของลับ พระลับ ลับตา สายลับ

ยังต้องตรวจ · open questions

⚑ Auto-ingested: senses are listed in the RID's order and no EXTENDS chain has been asserted. Order the senses and file each compound under the one that motivates it to reach status 'mapped'.
⚑ Attested in this corpus: 8 manuscript titles, 562 item titles. Turn the useful ones into ATTESTED_IN edges.
⚑ Compound filing is tiered: entries marked 'verified' were filed by a source, 'probable' by gloss similarity. Neither orders the senses, so this entry is 'proposed', not 'mapped'.
⚑ Compound filing is tiered: entries marked 'verified' were filed by a source, 'probable' by gloss similarity. Neither orders the senses, so this entry is 'proposed', not 'mapped'.
⚑ Compound filing is tiered: entries marked 'verified' were filed by a source, 'probable' by gloss similarity. Neither orders the senses, so this entry is 'proposed', not 'mapped'.
⚑ The Wiktionary bridge gave one English gloss for the whole word and the ingest copied it onto every sense. It has been moved to `bridge_en` at the word; the senses now show their RID Thai and await English of their own.
⚑ Compound filing is tiered: entries marked 'verified' were filed by a source, 'probable' by gloss similarity. Neither orders the senses, so this entry is 'proposed', not 'mapped'.