สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰlakᴰ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉᩖᩢᨠ (หลัก), ลาว ຫຼັກ (หลัก), ไทลื้อ ᦜᧅ (หลัก), ไทใหญ่ လၵ်း (ลั๊ก), อาหม 𑜎𑜀𑜫 (ลก์), แสก ลั๊ก, จ้วงแบบจั่วเจียง laek, จ้วง laek ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากสันสกฤต लक्ष (ลกฺษ) หรือยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากบาลี ลกฺข; ร่วมเชื้อสายกับเขมร លក្ខ (ลกฺข)
คำเมือง · Northern: หลัก ᩉᩖᩢᨠ — Extracted from the Wiktionary etymology line. probable · น่าจะใช่
The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.
Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| หลักลอย lak-loi | ไม่มีหลักแหล่ง, ไม่อยู่เป็นที่, เชื่อถือไม่ได้ lit. key + float เสาที่ปักไว้ + ทรงตัวอยู่ในอากาศ N+Valso filed under ลอย head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| หลักแหล่ง lak-laeng | ที่ซึ่งอยู่ประจำ เสาที่ปักไว้ + ถิ่น N+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| หลักเมือง lak-mueang | (เสา~) เสาหินหรือไม้เป็นต้น ยกตั้งเป็นเครื่องหมายว่าจะตั้งเมืองที่นั้นแน่นอน lit. key + town เสาที่ปักไว้ + แดน N+Nalso filed under เมือง head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| เสียหลัก sia-lak | ผิดไปจากหลักการ หลักเกณฑ์ หรือความถูกต้องเป็นต้น lit. bad + key เสื่อมลงไป + สาระที่มั่นคง V+Nalso filed under เสีย head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5 by hand standard · ทั่วไป |
| หลักทรัพย์ lak-sap | security ตราสารหรือหลักฐานแสดงสิทธิในทรัพย์สิน เช่น ตั๋วเงินคลัง พันธบัตร ตั๋วเงิน หุ้น หุ้นกู้ หน่วยลงทุน ใบสำคัญแสดงสิทธิที่จะซื้อหุ้น หุ้นกู้ หรือซื้อหน่วยลงทุน สาระที่มั่นคง + เงินตรา N+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| หลักการ lak-kan | สาระสำคัญที่ยึดถือเป็นแนวปฏิบัติ สาระที่มั่นคง + งาน N+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| ประโยคหลัก pra-yok-lak | ชื่อประโยคในตำราไวยากรณ์ได้แก่ ประโยคที่มีประโยคอื่นเป็นส่วนขยาย lit. sentence + key คำพูดหรือข้อความที่ได้ความบริบูรณ์ + สาระที่มั่นคง N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| หลักฐาน lak-than | evidence; exhibit; proof พื้นเพมั่นคง lit. key + bottom สาระที่มั่นคง + ที่ตั้ง N+Nalso filed under ฐาน head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| หลักสูตร lak-sut | course ประมวลวิชาและกิจกรรมต่าง ๆ ที่กำหนดไว้ในการศึกษาเพื่อวัตถุประสงค์อย่างใดอย่างหนึ่ง lit. key + formula สาระที่มั่นคง + กฎสำหรับจดจำ N+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| หลักเกณฑ์ lak-ken | หลักที่กำหนดไว้เพื่อใช้วินิจฉัยและปฏิบัติตาม lit. key + mark สาระที่มั่นคง + หลักที่กำหนดไว้ N+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| หลักแหลม lak-laem | clever คมคาย lit. key + tongue สาระที่มั่นคง + มีปลายเสี้ยมคม N+ADJhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| หลักสี่ lak-si | อายุระหว่าง 40-49 ปี lit. key + four ตำแหน่งของตัวเลขซึ่งแสดงจำนวน คือ + จำนวนสามบวกหนึ่ง head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 6 by hand standard · ทั่วไป |
| หลักสาม lak-sam | อายุระหว่าง 30-39 ปี lit. key + three ตำแหน่งของตัวเลขซึ่งแสดงจำนวน คือ + จำนวนสองบวกหนึ่ง also filed under สาม head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 6 by hand standard · ทั่วไป |
Used to build place names. Not listed as a sense by the RID, but 5 of this head's dictionary-attested compounds are place-name definitions (ชื่อตำบล / ชื่ออำเภอ / ชื่อเขต).
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| หนองหลัก nong-lak | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอชุมพวง จังหวัดนครราชสีมา lit. abscess + lak as an element in place names แอ่งน้ำ + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ N+Nalso filed under หนอง head-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 8: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymentityverified · ตรวจแล้ว |
| หลักแก้ว lak-kaeo | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอวิเศษชัยชาญ จังหวัดอ่างทอง lit. lak as an element in place names + glass ใช้ประกอบชื่อสถานที่ + วัตถุแข็ง ใส ทำจากทรายหลอม N+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 8: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymentityverified · ตรวจแล้ว |
| หลักหก lak-hok | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอเมืองปทุมธานี จังหวัดปทุมธานี lit. lak as an element in place names + six ใช้ประกอบชื่อสถานที่ + จำนวนห้าบวกหนึ่ง head-initial; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 8: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymverified · ตรวจแล้ว |
| หลักเหลี่ยม lak-liam | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอนามน จังหวัดกาฬสินธุ์ ใช้ประกอบชื่อสถานที่ + ด้านที่เป็นสัน N+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 8: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymentityverified · ตรวจแล้ว |
| หลักฟ้า lak-fa | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอไชโย จังหวัดอ่างทอง lit. lak as an element in place names + sky N+Nalso filed under ฟ้า head-initial; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 8: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymentityverified · ตรวจแล้ว |
attested in 2 of 5333 northern wats — A counted edge, re-derivable from wats_north.json. verified · ตรวจแล้ว
⚑ open question: This sense is NOT in the RID's own sense list. It is added on counted evidence — 5 place-name compounds — and which literal sense it grew out of has not been argued, so it carries no EXTENDS edge yet.
Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.
| คำ · word | meaning |
|---|---|
| การเสียหลัก kan-sia-lak | คำอาการนามของ เสียหลัก คำอาการนามของ เสีย + เสาที่ปักไว้ |
Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.