สืบทอดจากไทดั้งเดิม *xaːwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨡᩣ᩠ᩅ (ขาว), ปักษ์ใต้ ข้าว, ลาว ຂາວ (ขาว), ไทลื้อ ᦃᦱᧁ (ฃาว), ไทดำ ꪄꪱꪫ (ฃาว), ไทใหญ่ ၶၢဝ် (ขาว), ไทใต้คง ᥑᥣᥝᥴ (ฃ๋าว), อาหม 𑜁𑜧 (ขว์) หรือ 𑜁𑜨𑜧 (ขอ̂ว์), จ้วง kau/hau, ปู้อี haaul, แสก ห่าว; เทียบไหลดั้งเดิม *kʰaːw
คำเมือง · Northern: ขาว ᨡᩣ᩠ᩅ — Extracted from the Wiktionary etymology line. probable · น่าจะใช่
The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.
Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| น้ำขาว nam-khao | น้ำเมาชนิดหนึ่งทำด้วยข้าวเหนียวนึ่งคลุกกับแป้งเหล้าซึ่งเป็นเชื้อ หมักไว้จนมีน้ำขุ่นขาว lit. water + white สารประกอบซึ่งมีองค์ประกอบเป็นธาตุไ + สีชนิดหนึ่งเหมือนสำลี N+Nalso filed under น้ำ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1: gloss similarity 0.15, next 0.03 entityprobable · น่าจะใช่ |
| ขาวดำ khao-dam | ที่ไม่มีสีอื่นนอกจากสีขาว สีดำ และ/หรือสีเทาเฉดต่าง ๆ lit. white + black สีชนิดหนึ่งเหมือนสำลี + มุดลง ในคำว่า ดำน้ำ N+Valso filed under ดำ head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| ซองขาว song-khao | จดหมายแจ้งให้ออกจากงาน lit. envelope + white ซอกหรือช่องแคบ + สีชนิดหนึ่งเหมือนสำลี N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| ทำเนียบขาว tham-niap-khao | ที่พักและที่ทำงานทางการของประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา ที่พักทางราชการของผู้มีตำแหน่งสูง + สีชนิดหนึ่งเหมือนสำลี N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| ผงขาว phong-khao | เฮโรอีน lit. powder + white สิ่งละเอียด + สีชนิดหนึ่งเหมือนสำลี N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| ไข่ขาว khai-khao | ส่วนของไข่สัตว์ เช่น ไข่ของนก ไข่ของสัตว์เลื้อยคลาน มีสีขาวใสอยู่รอบ ๆ ไข่แดง เป็นสารโปรตีนทำหน้าที่ป้องกันส่วนที่เป็นเซลล์ของไข่ เวลาเซลล์ของไข่แบ่งตัวเจริญเป็นตัวอ่อน ไข่ขาวจะเป็นอาหารของตัวอ่อนด้วย lit. egg + white ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + สีชนิดหนึ่งเหมือนสำลี N+Nalso filed under ไข่ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| ปูนขาว pun-khao | ปูนสุก หรือ แคลเซียมไฮดรอกไซด์ ได้จากการนำปูนดิบผสมน้ำ ใช้ผสมกับปูนซีเมนต์ ทราย และน้ำ สำหรับฉาบทาฝาผนัง หินปูนหรือเปลือกหอยเมื่อถูกเผาจนสล + สีชนิดหนึ่งเหมือนสำลี N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| ตาขาว ta-khao | ส่วนของดวงตาที่มีสีขาว lit. eye + white พ่อของแม่ + สีชนิดหนึ่งเหมือนสำลี N+Nalso filed under ตา head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| กระดานขาว kra-dan-khao | กระดานใหญ่พื้นลื่นสีขาว ใช้ปากกาเคมีเขียน lit. board + white ไม้ซุงที่เลื่อยออกมาเป็นแผ่น ๆ + สีชนิดหนึ่งเหมือนสำลี N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| ตัวขาว tua-khao | โน้ตดนตรีรูปดังนี้ 𝅗𝅥 มีความยาว 2 เคาะ lit. form + white รูป + สีชนิดหนึ่งเหมือนสำลี N+Nalso filed under ตัว head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| กระเจี๊ยบขาว kra-chiap-khao | กระเจี๊ยบชนิด Abelmoschus esculentus พันธุ์ผลสีขาว ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Abelmoschus escu + สีชนิดหนึ่งเหมือนสำลี N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ผิวขาว phio-khao | คนขาว, ชาวตะวันตก ส่วนที่มีลักษณะบาง ๆ เป็นพื้นหุ้มอ + เทียนขาว N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4: gloss similarity 0.10, next 0.00 entityprobable · น่าจะใช่ |
Used to build place names. Not listed as a sense by the RID, but 7 of this head's dictionary-attested compounds are place-name definitions (ชื่อตำบล / ชื่ออำเภอ / ชื่อเขต).
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| หนองขาว nong-khao | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอท่าม่วง จังหวัดกาญจนบุรี lit. abscess + khao as an element in place names แอ่งน้ำ + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ N+Nalso filed under หนอง head-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 5: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymentityverified · ตรวจแล้ว |
| ขมิ้นขาว kha–min–khao | ชื่อไม้ล้มลุกในสกุล Curcuma ในวงศ์ Zingiberaceae เหง้าสีขาวอมเหลืองอ่อน ใช้เป็นผัก lit. turmeric + khao as an element in place names ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Curcuma longa ใน + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · definition form: biological. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: biological. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 5: definition form is a biological; filed under the head's name-use sense biologicalentityverified · ตรวจแล้ว |
| ไม้ขาว mai-khao | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอถลาง จังหวัดภูเก็ต lit. wood + khao as an element in place names คำรวมเรียกพืชทั่วไป โดยปรกติมีราก + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ N+Nalso filed under ไม้ head-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 5: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymentityverified · ตรวจแล้ว |
| ผาขาว pha-khao | ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดเลย หินที่เขา + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 5: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymentityverified · ตรวจแล้ว |
| ท่าลาดขาว tha-lat-khao | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอโชคชัย จังหวัดนครราชสีมา ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอชุมพวง จังหวัด + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ PROP+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 5: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymverified · ตรวจแล้ว |
| หมีขาว mi-khao | polar bear ชื่อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมชนิด Ursus maritimus ในวงศ์ Ursidae (หมี) เป็นสัตว์กินเนื้อ ออกลูกเป็นตัว lit. bear + khao as an element in place names ชื่อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในวงศ์ Urs + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · definition form: biological. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: biological. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 5: definition form is a biological; filed under the head's name-use sense biologicalentityverified · ตรวจแล้ว |
| บัวขาว bua-khao | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอกุฉินารายณ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ lit. lotus + khao as an element in place names ชื่อเรียกไม้น้ำหลายชนิดหลายสกุลในว + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ N+Nalso filed under บัว head-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 5: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymentityverified · ตรวจแล้ว |
| ทรายขาว sai-khao | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอคลองท่อม จังหวัดกระบี่ lit. sand + khao as an element in place names วัตถุที่เป็นเศษหินขนาดเล็ก มีลักษณ + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ N+Nalso filed under ทราย head-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 5: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymentityverified · ตรวจแล้ว |
| หนองหญ้าขาว nong-ya-khao | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอเมืองกาญจนบุรี + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ PROP+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 5: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymverified · ตรวจแล้ว |
attested in 18 of 5333 northern wats — A counted edge, re-derivable from wats_north.json. verified · ตรวจแล้ว
⚑ open question: This sense is NOT in the RID's own sense list. It is added on counted evidence — 7 place-name compounds — and which literal sense it grew out of has not been argued, so it carries no EXTENDS edge yet.
Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.
| คำ · word | meaning |
|---|---|
| ความขาว khwam-khao | คำอาการนามของ ขาว -ness + white เรื่อง + สีชนิดหนึ่งเหมือนสำลี entityN+N |
| ขาวม้า khao-ma | (ผ้า~) ผ้าฝ้ายทอเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า มักมีลายตาหมากรุก ใช้ผลัดอาบน้ำหรือเคียนพุงเป็นต้น white + horse สีชนิดหนึ่งเหมือนสำลี + ชื่อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิด Equus entityN+N |
RTGS drops tone, so these read the same and are not the same. The site's own search collapses them.
Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.