ไข่ · khai

ที่มา · etymology probable · น่าจะใช่

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *qraj; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨡᩱ᩵ (ไข่), ลาว ໄຂ່ (ไข่), ไทลื้อ ᦺᦃᧈ (ไฃ่), ไทดำ ꪼꪎ꪿ (ไส่), ไทใหญ่ ၶႆႇ (ไข่), เขิน ᨡᩱ᩵ (ไข่), อาหม 𑜁𑜩 (ขย์), จ้วง gyaeq, ภาษาจ้วงใต้ kaeq/haeq

คำเมือง · Northern: ไข่ ᨡᩱ᩵ — Extracted from the Wiktionary etymology line. probable · น่าจะใช่

จัดลำดับแล้ว · mapped

The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.

ความหมาย · the senses

Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.

1ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธุ์เพศเมีย อาหาร และสิ่งห่อหุ้มซึ่งอาจจะเป็นไข่ขาว วุ้น เ

ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธุ์เพศเมีย อาหาร และสิ่งห่อหุ้มซึ่งอาจจะเป็นไข่ขาว วุ้น เยื่อถุงไข่ หรือเปลือก ส่วนมากมีรูปร่างกลม จะมีตัวอ่อนภายในหรือไม่ก็ได้

plantprobable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
ไข่ขาว khai-khao	ส่วนของไข่สัตว์ เช่น ไข่ของนก ไข่ของสัตว์เลื้อยคลาน มีสีขาวใสอยู่รอบ ๆ ไข่แดง เป็นสารโปรตีนทำหน้าที่ป้องกันส่วนที่เป็นเซลล์ของไข่ เวลาเซลล์ของไข่แบ่งตัวเจริญเป็นตัวอ่อน ไข่ขาวจะเป็นอาหารของตัวอ่อนด้วย lit. egg + white ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + สีชนิดหนึ่งเหมือนสำลี N+N also filed under ขาว head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1: the sense gloss names this compound entityverified · ตรวจแล้ว
ไข่ข้าว khai-khao	ไข่ที่ฟักไม่เป็นตัวต้มแล้วแข็งและเหนียวผิดปรกติ lit. egg + rice ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + ชื่อไม้ล้มลุกหลายชนิดหลายสกุลในวงศ N+N also filed under ข้าว head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
ตั้งไข่ tang-khai	สอนยืน, ใช้แก่เด็กเล็กที่เพิ่งหัดยืน lit. introduce + egg ชูตัว + ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ V+N also filed under ตั้ง head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป
ไข่กระทะ khai-kra-tha	อาหารญวนชนิดหนึ่ง ประกอบด้วยไข่ทอดในกระทะเล็ก ๆ โรยหน้าด้วยหมูยอ หมูสับ พริกไทย ปรุงรสด้วยซอสตามชอบ เสิร์ฟทั้งกระทะ lit. egg + pan ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + ภาชนะก้นตื้น ใช้ทอดหรือผัดอาหาร N+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
ไข่ขวัญ khai-khwan	ไข่ปอกที่เสียบไม้ปักไว้บนยอดบายศรี lit. egg + khwan ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + ผมหรือขนที่ขึ้นเวียนเป็นก้นหอย N+N also filed under ขวัญ head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
ไข่ลม khai-lom	ไข่ของสัตว์ปีกที่เชื้อตัวผู้ไม่ได้ผสมกับไข่ของตัวเมีย ไม่สามารถฟักให้เป็นตัวได้ lit. egg + wind ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + ธาตุอย่างหนึ่งในธาตุทั้ง 4 ของร่าง N+N also filed under ลม head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
ไข่ปิ้ง khai-ping	ไข่ทั้งเปลือกที่ทำให้สุกด้วยการปิ้งบนเตาถ่าน ใช้ไฟอ่อน lit. egg + toast ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + ทำให้สุกด้วยการวางไว้เหนือไฟ มักใช N+V head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป
ไข่หวาน khai-wan	ชื่อขนมอย่างหนึ่งทำโดยต่อยไข่ใส่ลงในน้ำเชื่อมร้อน ๆ แล้วต้มให้สุก มักใส่ขิงด้วย lit. egg + sweet ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + มีรสอย่างรสน้ำตาล N+ADJ also filed under หวาน head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand qualitystandard · ทั่วไป
ไข่ฟู khai-fu	ไข่เจียวเนื้อฟู ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + พองตัวขึ้น N+V head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป
รังไข่ rang-khai	อวัยวะภายในร่างกายของผู้หญิงและสัตว์ตัวเมีย เป็นที่เกิดไข่ lit. nest + egg ชื่อไม้ต้นขนาดใหญ่ชนิด Shorea siam + ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ N+N also filed under รัง head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
ไข่เจียว khai-chiao	omelet; omelette ไข่ที่ตีไข่แดงกับไข่ขาวให้เข้ากันแล้วทอดน้ำมัน, ถ้าน้ำมันมากจนไข่ที่เจียวฟู เรียก ไข่ฟู, ถ้ามีเนื้อหมูสับผสมด้วย เรียก ไข่เจียวหมูสับ ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + ทอดมันสัตว์เพื่อเอาน้ำมัน N+V head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป
ไข่ระเบิด khai-ra-boet	ไข่ดาวราดหน้าด้วยหมูสับผัดกับผักมีน้ำข้น ๆ lit. egg + bomb ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + ปะทุแตกออกไป N+V head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป
ไข่ลวก khai-luak	ไข่ที่ทำให้สุกด้วยการแช่น้ำร้อน ทำให้ไข่ขาวสุกแต่ไม่แข็ง ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + กิริยาที่ของเหลวหรือไอที่ร้อนจัดหร N+V head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป
ไข่ลูกสะใภ้ khai-luk-sa-phai	ไข่ลูกเขยที่ใช้ไข่ดาวแทนไข่ต้มทอด lit. egg + daughter-in-law ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + หญิงซึ่งเป็นเมียของลูกชาย N+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
ไข่กวน khai-kuan	ไข่ที่ทำให้สุกโดยการคนเร็ว ๆ ในภาชนะที่ตั้งบนไฟ อาจใส่ผักหรือเนื้อเพิ่มเล็กน้อย lit. egg + scramble ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + รบกวนทำให้เกิดความรำคาญ N+V head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป
ไข่คน khai-khon	ไข่ที่ทำให้สุกโดยการคนเร็ว ๆ ในภาชนะที่ตั้งบนไฟ อาจใส่ผักหรือเนื้อเพิ่มเล็กน้อย lit. egg + stir ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + มนุษย์ คือสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิด N+N also filed under คน head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
ไข่แดง khai-daeng	egg yolk ส่วนของไข่สัตว์ เช่น ไข่ของนก ไข่ของสัตว์เลื้อยคลาน อยู่รอบส่วนที่จะเจริญเป็นตัวอ่อน มักมีสีเหลืองหรือแดง เป็นสารประเภทไขมันที่สะสมไว้สำหรับเลี้ยงตัวอ่อนขณะที่เติบโต lit. egg + red ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + สีอย่างสีเลือดหรือสีชาด N+ADJ also filed under แดง head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand qualitystandard · ทั่วไป
ไข่เต่า khai-tao	ขนมชนิดหนึ่ง มีลักษณะเป็นก้อนทรงกลม สีทองเหลือง ทำด้วยมันเทศผสมแป้ง ทอดในน้ำมันมาก ๆ ให้กรอบนอกนุ่มใน รสชาติหวานมัน นิยมขายคู่กับกล้วยทอด มันทอด เผือกทอด เป็นต้น ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + ชื่อสัตว์เลื้อยคลานหลายวงศ์ ในอันด N+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
วางไข่ wang-khai	ออกไข่ (ใช้กับสัตว์) lit. put + egg ทำให้สิ่งใดสิ่งหนึ่งพ้นจากมือหรือบ + ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ V+N also filed under วาง head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป
ไข่น้ำ khai-nam	แกงจืดไข่เจียว ใส่ต้นหอมหรือใบโหระพา lit. egg + water ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + สารประกอบซึ่งมีองค์ประกอบเป็นธาตุไ N+N also filed under น้ำ head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
ไข่ดาว khai-dao	ไข่ทอดทั้งลูกโดยไม่ต้องตีไข่แดงกับไข่ขาวให้เข้ากัน lit. egg + star ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + สิ่งที่เห็นเป็นดวงมีแสงระยิบระยับใ N+N also filed under ดาว head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป

⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.

2เรียกสิ่งที่เป็นเม็ดกลม ๆ เล็ก ๆ ที่มีอยู่ตามใบไม้บางชนิด

เรียกสิ่งที่เป็นเม็ดกลม ๆ เล็ก ๆ ที่มีอยู่ตามใบไม้บางชนิด

plantprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: Small round grains on a leaf, called eggs for their shape. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
ไข่มุก khai-muk	วัตถุมีค่า มักมีลักษณะกลม ๆ เกิดจากหอยบางชนิด ที่รู้จักกันทั่วไปมีสีขาว ที่เป็นสีขาวอมชมพูหรือสีดำก็มี ใช้ทำเป็นเครื่องประดับ lit. egg + pearl เรียกสิ่งที่เป็นเม็ดกลม ๆ เล็ก ๆ ท + ชื่อหอยทะเลกาบคู่หลายชนิดในวงศ์ Pt N+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2: gloss similarity 0.16, next 0.06 entityprobable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound

meaning, and why

ไข่มุก

khai-muk

วัตถุมีค่า มักมีลักษณะกลม ๆ เกิดจากหอยบางชนิด ที่รู้จักกันทั่วไปมีสีขาว ที่เป็นสีขาวอมชมพูหรือสีดำก็มี ใช้ทำเป็นเครื่องประดับ

lit. egg + pearl

เรียกสิ่งที่เป็นเม็ดกลม ๆ เล็ก ๆ ท + ชื่อหอยทะเลกาบคู่หลายชนิดในวงศ์ Pt

N+N

head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2: gloss similarity 0.16, next 0.06

entityprobable · น่าจะใช่

3ลูกอัณฑะ

ลูกอัณฑะ

plantprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: The testicle. probable · น่าจะใช่

4คะแนนศูนย์

คะแนนศูนย์

plantprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: A score of nothing, from the shape of the nought. probable · น่าจะใช่

5ลูกระเบิด

ลูกระเบิด

plantprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: A bomb, from the shape. probable · น่าจะใช่

6ชื่อกล้วยพันธุ์หนึ่งซึ่งกลายมาจากกล้วยป่า (Musa acuminata) ผลเล็ก เปลือกบาง ไม่มีเมล็ด บาง

ชื่อกล้วยพันธุ์หนึ่งซึ่งกลายมาจากกล้วยป่า (Musa acuminata) ผลเล็ก เปลือกบาง ไม่มีเมล็ด บางพันธุ์มีกระที่เปลือก

plantprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: กล้วยไข่, the small egg-shaped banana. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
หนองม่วงไข่ nong-muang-khai	ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดแพร่ ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดลพบุรี + ชื่อกล้วยพันธุ์หนึ่งซึ่งกลายมาจากก PROP+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 6: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense verified · ตรวจแล้ว
ท่าไข่ tha-khai	ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอเมืองฉะเชิงเทรา จังหวัดฉะเชิงเทรา lit. landing + egg ฝั่งน้ำสำหรับขึ้นลงหรือจอดเรือ + ชื่อกล้วยพันธุ์หนึ่งซึ่งกลายมาจากก N+N also filed under ท่า head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 6: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense entityverified · ตรวจแล้ว
กล้วยไข่ kluai-khai	กล้วยชนิดหนึ่งลูกกลม lit. banana + egg ชื่อไม้ล้มลุกหลายชนิดในสกุล Musa ว + ชื่อกล้วยพันธุ์หนึ่งซึ่งกลายมาจากก N+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 6 by hand entitystandard · ทั่วไป

7ตกฟอง

ตกฟอง

plantprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by metonymy · นามนัย: The egg names the laying of it. probable · น่าจะใช่

8ให้กำเนิดบุตรแล้วไม่รับผิดชอบ

ให้กำเนิดบุตรแล้วไม่รับผิดชอบ

plantprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 7 ([RID sense 7 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: Fathering a child and walking away from it. probable · น่าจะใช่

9ทำให้ผู้หญิงท้องแล้วมักไม่รับผิดชอบ

ทำให้ผู้หญิงท้องแล้วมักไม่รับผิดชอบ

plantprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 8 ([RID sense 8 — no English yet]) — by specialisation · แคบลง: Said of the man who leaves a woman pregnant. probable · น่าจะใช่

คำประกอบที่ยังไม่จัดเข้าความหมาย · compounds awaiting a sense 5

Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.

คำ · word	meaning
ไข่พอก khai-phok	คำพ้องความของ ไข่เค็ม egg + cover ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + หุ้ม N+V
ไข่สำเภา khai-sam-phao	คำพ้องความของ ไข่เยี่ยวม้า ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + ชื่อเรือเดินทะเลชนิดหนึ่งแบบจีน แล entityN+N
การไข่ kan-khai	คำอาการนามของ ไข่ งาน + ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ entityN+N
ไข่ญี่ปุ่น khai-yi-pun	คำพ้องความของ ไข่ลูกเขย egg + Japanese N+PROP
ไข่แหน khaihaen	คำพ้องความของ ผำ ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + หวง N+V

ละแวกคำ · the neighbourhood

พบใน · found inside 25

กล้วยไข่ ตั้งไข่ ท่าไข่ รังไข่ วางไข่ หนองม่วงไข่ ไข่กระทะ ไข่กวน ไข่ขวัญ ไข่ขาว ไข่ข้าว ไข่คน ไข่ดาว ไข่น้ำ ไข่ปิ้ง ไข่ฟู ไข่มุก ไข่ระเบิด ไข่ลม ไข่ลวก ไข่ลูกสะใภ้ ไข่หวาน ไข่เจียว ไข่เต่า ไข่แดง

เสียงพ้อง · sounds identical, is not this word

RTGS drops tone, so these read the same and are not the same. The site's own search collapses them.

ขาย ไข

ร่วมครึ่งคำ · shares a half with

Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.

ขาว ขาวดำ ตัวขาว ตาขาว ทรายขาว น้ำขาว บัวขาว หนองขาว ไม้ขาว

ข้าว ขวัญข้าว ข้าวขวัญ ข้าวของ ข้าวมัน ข้าวหมาก ข้าวเจ้า ข้าวแดง น้ำข้าว เก็บข้าว

ตั้ง คำตั้ง จัดตั้ง ตัวตั้ง ตั้งตัว ตั้งต้น ตั้งท่า ตั้งท้อง ตั้งมั่น ตั้งหน้า ตั้งเครื่อง ตั้งใจ หน้าตั้ง

ขวัญ ขวัญข้าว ขวัญดี ขวัญตา ขวัญหาย ขวัญอ่อน ขวัญเมือง ขวัญเสีย ขวัญใจ ของขวัญ ข้าวขวัญ คำขวัญ ตลาดขวัญ

ลม กินลม ช่องลม ติดลม ลมพิษ สิ้นลม เป็นลม แหลม

หวาน ของหวาน ตาหวาน ปากหวาน ม่วงหวาน หวานเย็น อ่อนหวาน

รัง กุดรัง ตายรัง รังนก รังแก โนนรัง

ระเบิด ระเบิดมือ ลูกระเบิด

คำที่สับสนกันได้ · easily confused

ขาย — spellingverified · ตรวจแล้ว
ไข — spellingverified · ตรวจแล้ว

ยังต้องตรวจ · open questions

⚑ Auto-ingested: senses are listed in the RID's order and no EXTENDS chain has been asserted. Order the senses and file each compound under the one that motivates it to reach status 'mapped'.
⚑ Attested in this corpus: 0 manuscript titles, 451 item titles. Turn the useful ones into ATTESTED_IN edges.
⚑ Compound filing is tiered: entries marked 'verified' were filed by a source, 'probable' by gloss similarity. Neither orders the senses, so this entry is 'proposed', not 'mapped'.
⚑ Compound filing is tiered: entries marked 'verified' were filed by a source, 'probable' by gloss similarity. Neither orders the senses, so this entry is 'proposed', not 'mapped'.
⚑ Compound filing is tiered: entries marked 'verified' were filed by a source, 'probable' by gloss similarity. Neither orders the senses, so this entry is 'proposed', not 'mapped'.
⚑ The Wiktionary bridge gave one English gloss for the whole word and the ingest copied it onto every sense. It has been moved to `bridge_en` at the word; the senses now show their RID Thai and await English of their own.
⚑ Compound filing is tiered: entries marked 'verified' were filed by a source, 'probable' by gloss similarity. Neither orders the senses, so this entry is 'proposed', not 'mapped'.