สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kajᴮ, จากจีนยุคกลาง 雞 (MC kej); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠᩱ᩵ (ไก่), ลาว ໄກ່ (ไก่), ไทลื้อ ᦺᦂᧈ (ไก่), ไทดำ ꪼꪀ꪿ (ไก่), ไทขาว ꪼꪀꫀ, ไทใหญ่ ၵႆႇ (ไก่), ไทใต้คง ᥐᥭᥱ (กั่ย), อ่ายตน က︀ႝ (กย์), พ่าเก က︀ႝ (กย์), อาหม 𑜀𑜩 (กย์), ปู้อี gais (ไก๋), จ้วง gaeq (ไก๊), แสก ไก; เทียบเบดั้งเดิม *kajᴬ¹
คำเมือง · Northern: ไก่ ᨠᩱ᩵ — Extracted from the Wiktionary etymology line. probable · น่าจะใช่
The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.
Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| หนังไก่ nang-kai | ชื่อแพรหรือกระดาษพิมพ์ที่มีเนื้อย่นคล้ายหนังไก่ lit. film + chicken ส่วนของร่างกายที่หุ้มเนื้ออยู่ + สัตว์ปีกจำพวกนก มีหลายวงศ์ บินได้ใ N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| ไก่ป่า kai-pa | ชื่อไก่ชนิด Gallus gallus ในวงศ์ Phasianidae ตัวผู้สีเข้มสดใสและหลากสีกว่าตัวเมีย เช่น สีเขียว ดำ แดง ตัวเมียสีน้ำตาลอมเหลือง ทั้งตัวผู้และตัวเมียขาสีเทาเข้ม โคนหางสีขาวอาศัยในป่าโปร่ง เช่น ป่าไผ่ lit. chicken + forest สัตว์ปีกจำพวกนก มีหลายวงศ์ บินได้ใ + ที่ที่มีต้นไม้ต่าง ๆ ขึ้นมาก N+Nalso filed under ป่า head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| ลักไก่ lak-kai | หลอกล่อให้หลงเข้าใจผิด, ใช้อุบายลวงให้หลง, (มักใช้แก่การกีฬา) เอาสิ่งของที่เขาไม่ให้ไปด้วยอาการซ + สัตว์ปีกจำพวกนก มีหลายวงศ์ บินได้ใ V+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| ไก่กา kai-ka | ไม่จริงใจ, โกหก, หลอกลวง lit. chicken + crow N+Nalso filed under กา head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| ลิ้นไก่ lin-kai | ติ่งบนเพดานอ่อนที่ยื่นลงมาในช่องปาก lit. tongue + chicken อวัยวะที่อยู่ในปาก มีหน้าที่ + สัตว์ปีกจำพวกนก มีหลายวงศ์ บินได้ใ N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| ไก่กอและ kaiklaea | ชื่ออาหารชนิดหนึ่ง ทำด้วยไก่ที่ถอดกระดูก ชุบเครื่องปรุงรส ปิ้งให้สุกN+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| ไก่บ้าน kai-ban | ชื่อไก่ชนิด Gallus gallus ในวงศ์ Phasianidae เป็นไก่ที่มีสายพันธุ์มาจากไก่ป่า แตกต่างจากไก่ป่าที่ขนลำตัวมีสีต่าง ๆ กัน เช่น สีดำ ขาว น้ำตาลอมแดง มีแข้งสีแตกต่างกัน เช่น สีเหลือง ขาว โดยที่ไก่ป่ามีสีเทาเข้ม การคัดและผสมพั lit. chicken + home สัตว์ปีกจำพวกนก มีหลายวงศ์ บินได้ใ + ที่อยู่อาศัย N+Nalso filed under บ้าน head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| ไก่ต่อ kai-to | ไก่ตัวเมียที่เลี้ยงไว้เพื่อนำไปต่อไก่ป่า lit. chicken + a สัตว์ปีกจำพวกนก มีหลายวงศ์ บินได้ใ + ชื่อแมลงขนาดกลางถึงขนาดใหญ่หลายวงศ N+Nalso filed under ต่อ head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| ปากไก่ pak-kai | เครื่องสำหรับขีดเขียนชนิดหนึ่ง ประกอบด้วยตัวปากและด้าม ตัวปากมักทำด้วยโลหะ เช่น ปากกาคอแร้ง ปากกาเบอร์ 5 ใช้เสียบที่ด้ามจุ้มหมึกหรือน้ำสีอื่นเขียน lit. mouth + chicken อวัยวะส่วนหนึ่งของร่างกายคนและสัตว + สัตว์ปีกจำพวกนก มีหลายวงศ์ บินได้ใ N+Nalso filed under ปาก head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| ไก่แก้ว kaikaeo | ชื่อไก่ชนิดหนึ่ง lit. chicken + glass สัตว์ปีกจำพวกนก มีหลายวงศ์ บินได้ใ + วัตถุแข็ง ใส ทำจากทรายหลอม N+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| ตาไก่ ta-kai | ฟองมัน lit. eye + chicken พ่อของแม่ + สัตว์ปีกจำพวกนก มีหลายวงศ์ บินได้ใ N+Nalso filed under ตา head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| ไก่ชน kai-chon | ไก่ชนิดพันธุ์ ที่ใช้สำหรับทำการแข่งขัน ในกีฬาชนไก่ เช่น ไก่เหลืองหางขาว, ไก่เขียวพาลี, ไก่ประดู่หางดำ เป็นต้น lit. chicken + hit สัตว์ปีกจำพวกนก มีหลายวงศ์ บินได้ใ + โดนแรง ๆ N+Valso filed under ชน head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| ไก่โห่ kai-ho | รุ่งสาง สัตว์ปีกจำพวกนก มีหลายวงศ์ บินได้ใ + เสียงที่เปล่งออกมาดังเช่นนั้น เป็น N+INTJhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| ไก่เตี้ย kai-tia | ชื่อไม้เถาชนิด Canavalia maritima ในวงศ์ Leguminosae ขึ้นตามหาดทรายชายทะเล ดอกสีชมพู ขาว หรือม่วง lit. chicken + short สัตว์ปีกจำพวกนก มีหลายวงศ์ บินได้ใ + มีรูปร่างต่ำกว่าปรกติ N+ADJhead-initial; both parts are dictionary headwords · definition form: biological. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: biological. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: biological. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: biological. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 1 by hand biologicalqualitystandard · ทั่วไป |
| ข้าวมันไก่ khao-man-kai | ข้าวเจ้าหุงด้วยน้ำต้มกระดูกไก่โดยหุงแบบไม่เช็ดน้ำ กินกับไก่ตอนต้มหั่นเป็นชิ้น มีเต้าเจี้ยว ขิงแก่ และพริกน้ำส้มหรือซีอิ๊วเป็นน้ำจิ้ม ข้าวเจ้าที่หุงด้วยกะทิ มักกินกับส้ + สัตว์ปีกจำพวกนก มีหลายวงศ์ บินได้ใ N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| ไก่เขี่ย kai-khia | หวัด, ยุ่งจนเกือบอ่านไม่ออก (มักใช้แก่ลายมือ) สัตว์ปีกจำพวกนก มีหลายวงศ์ บินได้ใ + ใช้ไม้หรือสิ่งอื่น ๆ ทำให้สิ่งใดสิ N+Vhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| อกไก่ ok-kai | อกของไก่ lit. chest + chicken ส่วนของร่างกายด้านหน้าอยู่ระหว่างค + สัตว์ปีกจำพวกนก มีหลายวงศ์ บินได้ใ N+Nalso filed under อก head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| ไก่ไห้ kai-hai | ชื่อไม้พุ่มชนิด Capparis flavicans ในวงศ์ Capparidaceae ขึ้นในป่าเบญจพรรณทั่วไป ลำต้นมีหนาม สัตว์ปีกจำพวกนก มีหลายวงศ์ บินได้ใ + ร้องไห้ N+Vhead-initial; both parts are dictionary headwords · definition form: biological. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: biological. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: biological. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: biological. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 1 by hand biologicalstandard · ทั่วไป |
| ไก่ฟ้า kai-fa | pheasant ชื่อนกขนาดกลางในวงศ์ Phasianidae ตัวโตขนาดไก่บ้าน ขาและปากแข็งแรงมาก ตัวผู้มีหางยาว สีสันสวยงามกว่าตัวเมีย บินเก่งแต่ในระยะทางสั้น ๆ ทำรังบนพื้นดิน กินเมล็ดพืช ผลไม้สุก และแมลง มีหลายชนิด lit. chicken + sky N+Nalso filed under ฟ้า head-initial; both parts are dictionary headwords · definition form: biological. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: biological. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: biological. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: biological. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 1 by hand biologicalentitystandard · ทั่วไป |
| ไก่นา kai-na | ชื่อที่ชาวบ้านเรียกนกที่อาศัยตามทุ่งนาหลายชนิด เช่น คุ่มสี [Coturnix chinensis (Linn.)] และนกอื่น ๆ หลายชนิดในวงศ์ Rallidae เช่น กวัก [Amaurornis phoenicurus (Pennant)] อีล้ำ [Gallinula choropus (Linn.)] อีลุ้ม [Gallicre lit. chicken + farm สัตว์ปีกจำพวกนก มีหลายวงศ์ บินได้ใ + พื้นที่ราบทำเป็นคันกั้นน้ำเป็นแปลง N+Nalso filed under นา head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ไก่หลง kai-long | ผู้หญิงที่รู้ไม่เท่าทันโลก พลัดมาอยู่ในที่ที่ถูกผู้ชายล่อลวงไปได้ ผู้หญิงที่ถูกล่อลวงมาเพื่อมีเพศสัม + สำคัญผิด N+Vhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand standard · ทั่วไป |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ไก่อ่อน kai-on | ผู้มีประสบการณ์น้อยยังไม่รู้ทันเล่ห์เหลี่ยมของคน lit. chicken + young อ่อนด้อย + ไม่กระด้าง N+ADJalso filed under อ่อน head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.
| คำ · word | meaning |
|---|---|
| ไก่เถื่อน kai-thuean | คำพ้องความของ ไก่ป่า chicken + animal สัตว์ปีกจำพวกนก มีหลายวงศ์ บินได้ใ + ป่า entityN+N |
| การลักไก่ kan-lak-kai | คำอาการนามของ ลักไก่ คำอาการนามของ ลัก + สัตว์ปีกจำพวกนก มีหลายวงศ์ บินได้ใ entityN+N |
RTGS drops tone, so these read the same and are not the same. The site's own search collapses them.
Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.