ยืมมาจากสันสกฤต एक (เอก) หรือบาลี เอก
The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.
Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| เอกชน ek-ka-chon | บุคคลคนหนึ่ง ๆ lit. one + hit หนึ่ง + โดนแรง ๆ also filed under ชน head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1: gloss similarity 0.37, next 0.26 probable · น่าจะใช่ |
| เอกภาพ ek-ka-phap | ความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน, ความสอดคล้องกลมกลืนกัน lit. one + image หนึ่ง + ความมี head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| เอกภพ ek-ka-phop | universe ระบบซึ่งเป็นผลรวมของกาแล็กซีทั้งหมด หนึ่ง + โลก head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| เอกสิทธิ์ ek-ka-sit | monopoly; privilege สิทธิพิเศษที่ให้แก่บุคคลโดยเฉพาะ lit. one + right หนึ่ง + อำนาจอันชอบธรรม also filed under สิทธิ์ head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| เอกราช ek-ka-rat | independence เป็นอิสระแก่ตน, ไม่ขึ้นแก่ใคร lit. one + king หนึ่ง + พระเจ้าแผ่นดิน also filed under ราช head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| เอกฉันท์ ek-ka-chan | มีความเห็นเป็นอย่างเดียวกันหมด หนึ่ง + ชื่อคำประพันธ์ประเภทหนึ่งที่วางคำ head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| เอกศก ek-ka-sok | เรียกปีจุลศักราชที่ลงท้ายด้วยเลข 1 lit. one + hair หนึ่ง + ผม also filed under ศก head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| เอกลักษณ์ ek-ka-lak | identity ลักษณะที่เหมือนกันหรือมีร่วมกัน หนึ่ง + สมบัติเฉพาะตัว head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| จ่าเอก cha-ek | ยศทหารชั้นประทวนของกองทัพเรือ สูงกว่าจ่าโท ต่ำกว่าพันจ่าตรี, ย่อว่า จ.อ. หัวหน้า + ชั้นที่ 1 head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2: gloss similarity 0.21, next 0.13 probable · น่าจะใช่ |
| ร้อยเอก roi-ek | ยศทหารชั้นสัญญาบัตรของกองทัพบก สูงกว่าร้อยโท ต่ำกว่าพันตรี, ย่อว่า ร.อ. lit. hundred + one จำนวน 100 คือ 10 สิบหนรวมกัน + ชั้นที่ 1 head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2: wiktionary lists it as an example of this sense verified · ตรวจแล้ว |
| สิบเอก sip-ek | ยศทหารชั้นประทวนของกองทัพบก สูงกว่าสิบโท ต่ำกว่าจ่าสิบตรี, ย่อว่า ส.อ. lit. ten + one จำนวนเก้าบวกหนึ่ง + ชั้นที่ 1 also filed under สิบ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand standard · ทั่วไป |
| พลเอก phon-ek | ยศทหารชั้นสัญญาบัตรของกองทัพบก สูงกว่าพลโท ต่ำกว่าจอมพล, ย่อว่า พล.อ. lit. strength + one กำลัง + ชั้นที่ 1 also filed under พล head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand standard · ทั่วไป |
| เสียงเอก siang-ek | ระดับเสียงต่ำในภาษาไทย lit. voice + one สิ่งที่รับรู้ได้ด้วยหู + ชั้นที่ 1 also filed under เสียง head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand standard · ทั่วไป |
| พลตำรวจเอก phon-tam-ruat-ek | ยศตำรวจชั้นสัญญาบัตรสูงสุด สูงกว่าพลตำรวจโท, ย่อว่า พล.ต.อ. ยศตำรวจชั้นต่ำสุด ต่ำกว่าสิบตำรวจต + ชั้นที่ 1 head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand standard · ทั่วไป |
| นาวาเอก na-wa-ek | ยศทหารชั้นสัญญาบัตรของกองทัพเรือ สูงกว่านาวาโท ต่ำกว่าพลเรือจัตวา, ย่อว่า น.อ. และลงท้ายด้วย ร.น. เรือ + ชั้นที่ 1 head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand standard · ทั่วไป |
| เรือเอก ruea-ek | ยศทหารชั้นสัญญาบัตรของกองทัพเรือ สูงกว่าเรือโท ต่ำกว่านาวาตรี, ย่อว่า ร.อ. และลงท้ายด้วย ร.น. lit. boat + one ยานพาหนะที่ใช้สัญจรไปมาในน้ำ มักทำ + ชั้นที่ 1 also filed under เรือ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand standard · ทั่วไป |
| พันเอก phan-ek | colonel ยศทหารชั้นสัญญาบัตรของกองทัพบก สูงกว่าพันโท ต่ำกว่าพลจัตวา, ย่อว่า พ.อ. lit. k + one เรียกจำนวน 10 ร้อย + ชั้นที่ 1 also filed under พัน head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand standard · ทั่วไป |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| เอกโทษ ek-thot | คำที่เคยใช้ไม้โทโดยปรกติ แต่เปลี่ยนใช้ไม้เอกเสียงเดียวกันในบทร้อยกรองประเภทโคลงที่บังคับใช้ไม้เอก เช่น เข้า เป็น เค่า, ถ้า เป็น ท่า lit. one + badness เรียกเครื่องหมายวรรณยุกต์รูปดังนี้ + ความไม่ดี also filed under โทษ head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand standard · ทั่วไป |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ชิ้นเอก chin-ek | ดีเด่น lit. piece + one ก้อนหรือแผ่นเล็กที่ตัด แล่ แบ่ง แย + ดีเลิศ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand standard · ทั่วไป |
| ศิษย์เอก sisyoke | ศิษย์ที่มีความรู้ความสามารถเป็นเลิศเหนือศิษย์ทั้งปวงหรือเหนือศิษย์แต่ละรุ่น ผู้ศึกษาวิชาความรู้จากครูหรืออาจาร + ดีเลิศ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand standard · ทั่วไป |
| ทองเอก thong-ek | ชื่อขนมชนิดหนึ่ง เคี่ยวน้ำกะทิกับน้ำตาลจนเหนียว ทิ้งไว้ให้เย็นแล้วใส่ไข่แดง แป้งสาลี ตั้งไฟกวนจนแป้งร่อน อัดใส่พิมพ์เป็นรูปต่าง ๆ แต่งหน้าด้วยทองคำเปลวแผ่นเล็ก ๆ lit. gold + one ธาตุแท้ชนิดหนึ่งเนื้อแน่นมาก สีเหล + ดีเลิศ also filed under ทอง head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand standard · ทั่วไป |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ตัวเอก tua-ek | lead ตัวละครหลักในเรื่องลิเก ละคร เป็นต้น lit. form + one รูป + สำคัญ also filed under ตัว head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5: wiktionary lists it as an example of this sense verified · ตรวจแล้ว |
| เอกสาร ek-ka-san | document กระดาษ หรือวัตถุใด ๆ ที่ได้ถูกบันทึก หรือทำให้ปรากฏด้วยการเขียน พิมพ์ ถ่ายรูป บันทึก หรือวิธีอื่นใด ให้ปรากฏเป็นข้อมูล ข่าวสาร ตัวเลข แบบ แผนผัง หรือสัญลักษณ์ อย่างใดอย่างหนึ่ง ซึ่งทำให้เกิดความหมายเพื่อการสื่อสารเกิดควา lit. one + matter สำคัญ + แก่น head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5 by hand standard · ทั่วไป |
| พระเอก phra-ek | lead ตัวเอกฝ่ายชายในนวนิยาย ละคร หรือภาพยนตร์เป็นต้น lit. the honorific prefix phra + one คำใช้แทนชื่อเรียกภิกษุสงฆ์และภิกษุ + สำคัญ also filed under พระ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5 by hand standard · ทั่วไป |
| นางเอก nang-ek | lead ตัวเอกฝ่ายหญิงในนวนิยาย ละคร หรือภาพยนตร์เป็นต้น lit. Mrs + one ผู้หญิง + สำคัญ also filed under นาง head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5 by hand standard · ทั่วไป |
| วิชาเอก wichaoke | รายวิชาที่ผู้เรียนเลือกเรียนให้ลึกซึ้งเป็นวิชาหลักตามหลักสูตรปริญญาหรืออนุปริญญา lit. course + one ความรู้ + สำคัญ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5 by hand standard · ทั่วไป |
Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.
| คำ · word | meaning |
|---|---|
| เอกพจน์ ek-ka-phot | คำที่กล่าวถึงสิ่งเดียว one + number หนึ่ง + คำพูด |
| เอกวจนะ ek-ka-wa-cha-na | รูปแบบอื่นของ เอกพจน์ หนึ่ง + คำพูด |
| เอกภรรยา ek-ka-phan-ya | คำพ้องความของ เมียหลวง one + wife หนึ่ง + ภริยา |
| เมียเอก mia-ek | คำพ้องความของ เมียหลวง wife + one ภรรยา + หนึ่ง |
| เอกภริยา ek-ka-pha-ri-ya | คำพ้องความของ เมียหลวง หนึ่ง + ภรรยา |
Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.