สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗajꟲ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ได้, ลาว ໄດ້ (ได้), คำเมือง ᨯᩱ᩶ (ได้), เขิน ᨯᩱ᩶ (ได้), ไทลื้อ ᦺᦡᧉ (ได้), ไทดำ ꪼꪒ꫁ (ได้), ไทใหญ่ လႆႈ (ไล้), จ้วง ndaej, นุง đày; เทียบสุ่ย qdyais, ต้งใต้ lis, ไหลดั้งเดิม *ɗɯ Simpson (2001) เสนอว่า ในที่สุดแล้ว มาจากจีนยุคกลาง 得 (MC tok) ซึ่งมีการใช้งานในความหมายว่า "สามารถ" ที่ท้ายประโยคเหมือนกับในภาษาไทย
คำเมือง · Northern: ได้ ᨯᩱ᩶ — Extracted from the Wiktionary etymology line. probable · น่าจะใช่
The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.
Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ได้ชื่อ dai-chue | ขึ้นชื่อ, มีชื่อเสียง lit. have + name รับมาหรือตกมาเป็นของตัว + คำที่ตั้งขึ้นสำหรับเรียกคน สัตว์ ส V+Nalso filed under ชื่อ head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| ได้หน้า dai-na | ได้ชื่อเสียง, ได้ความดีความชอบ, ได้รับคำชม lit. have + before รับมาหรือตกมาเป็นของตัว + ส่วนของศีรษะตั้งแต่หน้าผากลงมาจดคา V+Nalso filed under หน้า head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| ได้ยิน dai-yin | hear; learn รับรู้เสียงด้วยหู รับมาหรือตกมาเป็นของตัว + รู้เสียงด้วยหู V+Vhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| ได้ที่ dai-thi | ถึงที่เหมาะ, ถึงที่กะไว้, พอดี lit. have + at รับมาหรือตกมาเป็นของตัว + แหล่ง V+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| ได้เปรียบ dai-priap | มีสภาพเหนือกว่า lit. have + compare รับมาหรือตกมาเป็นของตัว + เอาสิ่งหนึ่งเข้ามาเทียบกับอีกสิ่งห V+Vhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| ได้ช่อง dai-chong | ได้โอกาส lit. have + hole รับมาหรือตกมาเป็นของตัว + ที่ว่างซึ่งเป็นทางเข้าออกได้ V+Nalso filed under ช่อง head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| ได้กลิ่น dai-klin | รับรู้ถึงกลิ่น lit. have + smell รับมาหรือตกมาเป็นของตัว + สิ่งที่รู้ได้ด้วยจมูก คือ เหม็น หอ V+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| ได้เสีย dai-sia | ได้เงินเสียเงินจากการเล่นการพนันเป็นต้น lit. have + bad รับมาหรือตกมาเป็นของตัว + เสื่อมลงไป V+Valso filed under เสีย head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| ได้ใจ dai-chai | เหิมใจ, ย่ามใจ, ชะล่าใจ, กำเริบ lit. have + heart รับมาหรือตกมาเป็นของตัว + สิ่งที่ทำหน้าที่รู้ รู้สึก นึก และ V+Nalso filed under ใจ head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| ได้ฤกษ์ dai-roek | ถึงเวลาอันเป็นมงคล รับมาหรือตกมาเป็นของตัว + คราวหรือเวลาที่กำหนดหรือคาดว่าจะให V+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| รายได้ rai-dai | earnings; earning; payment เงินหรือผลประโยชน์ที่ได้รับ lit. record + have เรื่อง ส่วน บุคคล หรือสิ่งซึ่งแยกก + รับมาหรือตกมาเป็นของตัว N+Vhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| ได้ที dai-thi | เป็นต่อ, ได้โอกาส, ได้ช่อง, ได้เปรียบ lit. have + time รับมาหรือตกมาเป็นของตัว + ครั้ง V+Nalso filed under ที head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ได้แก่ dai-kae | คือ, เท่ากับ (มักใช้เพื่อแจกแจงรายการ) lit. have + old ใช้ประกอบท้ายคำกริยามีความหมายต่าง + มีอายุมาก V+ADJhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| ได้อีก dai-ik | ต่อไป, ซ้ำ, เพิ่มเติม lit. have + again ใช้ประกอบท้ายคำกริยามีความหมายต่าง + อื่นจากนั้น V+ADJhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ใช้ได้ chai-dai | applicable ค่อนข้างดี lit. consume + have บังคับให้ทำ + อาจ V+Vhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand standard · ทั่วไป |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ได้ดี dai-di | เจริญก้าวหน้า (ใช้แก่บุคคล), ประสบความสำเร็จ lit. have + good สำเร็จผล เช่น สอบได้ + มีลักษณะที่เป็นไปในทางที่ต้องการ น V+ADJalso filed under ดี head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| มิได้ mi-dai | เปล่า (ใช้กับเจ้านาย) ไม่ + คำช่วยกริยาบอกอดีต head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 6 by hand standard · ทั่วไป |
Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.
| คำ · word | meaning |
|---|---|
| การได้ kan-dai | คำอาการนามของ ได้ งาน + รับมาหรือตกมาเป็นของตัว N+V |
Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.