ร่วมเชื้อสายกับลาว ຊ້າ (ซ้า), คำเมือง ᨩ᩶ᩣ (ช้า); เทียบไทดำ ꪋ꫁ꪱ (จฺ้า, “โง่”) ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨩ᩶ᩣ (ช้า), ไทใหญ่ ၸႃႉ (จ๎า)
คำเมือง · Northern: ช้า ᨩ᩶ᩣ — Extracted from the Wiktionary etymology line. probable · น่าจะใช่
The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.
Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ช้านาน cha-nan | ล่วงเลยมานานแล้ว (ใช้แก่เวลา) lit. slow + great ค่อย ๆ เคลื่อนไป + ยาว head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| เชื่องช้า chueang-cha | อืดอาด, ยืดยาด, ไม่ว่องไว lit. docile + slow ไม่เปรียว + ค่อย ๆ เคลื่อนไป head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| ช้าก่อน cha-kon | หยุดก่อน lit. slow + anterior ค่อย ๆ เคลื่อนไป + ใช้บอกลำดับเวลา หมายความว่า เดิม head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.
⚑ open question: Declared root: ช้า 'slow'.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ชักช้า chak-cha | โอ้เอ้, ล่าช้า lit. draw + slow ดึงสายเชือกเป็นต้นที่ผูกอยู่กับสิ่ + ล่า also filed under ชัก head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand standard · ทั่วไป |
| ล่าช้า la-cha | late; delay ช้ามาก lit. hunt + slow เที่ยวติดตามหา + ล่า head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand standard · ทั่วไป |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ต่ำช้า tam-cha | base เลวทราม lit. low + slow มีระดับด้อยหรือน้อยกว่าปรกติ + หยาบ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3: gloss similarity 0.31, next 0.00 probable · น่าจะใช่ |
| ชั่วช้า chua-cha | เลวทราม lit. evil + slow ระยะ + หยาบ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3: gloss similarity 0.26, next 0.00 probable · น่าจะใช่ |
| หยาบช้า yap-cha | ต่ำช้า, เลวทราม lit. coarse + slow ไม่ละเอียด + หยาบ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3: gloss similarity 0.22, next 0.03 probable · น่าจะใช่ |
| ป่าช้า pa-cha | grave ป่าหรือที่ซึ่งจัดไว้เป็นที่ฝังหรือเผาศพ lit. forest + slow ที่ที่มีต้นไม้ต่าง ๆ ขึ้นมาก + หยาบ also filed under ป่า head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand standard · ทั่วไป |
⚑ open question: Declared root: ช้า 'base, vile' — separate.
⚑ open question: Declared root: ช้า 'to sing, to lull' — separate.
Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.
| คำ · word | meaning |
|---|---|
| ชิงช้า ching-cha | swing ที่นั่งผูกด้วยเชือกเป็นต้น 2 ข้าง แขวนตามกิ่งไม้หรือที่สูง สำหรับนั่งหรือยืนไกวไปมา แข่ง + ค่อย ๆ เคลื่อนไป |
| ความชั่วช้า khwam-chua-cha | iniquity คำอาการนามของ ชั่วช้า คำอาการนามของ ชั่ว + ค่อย ๆ เคลื่อนไป |
| ความช้า khwam-cha | คำอาการนามของ ช้า -ness + slow เรื่อง + ค่อย ๆ เคลื่อนไป |
| ชะช้า cha-cha | คำที่เปล่งออกมาเมื่อเวลาโกรธหรือไม่ชอบใจเป็นต้น, ชะ ชะชะ หรือ ชัดช้า ก็ว่า to rinse + slow ล้างหรือทำให้สิ่งที่ติดอยู่หลุดออก + ค่อย ๆ เคลื่อนไป |
| ความหยาบช้า khwam-yap-cha | คำอาการนามของ หยาบช้า คำอาการนามของ หยาบ + ค่อย ๆ เคลื่อนไป |
| ความต่ำช้า khwam-tam-cha | คำอาการนามของ ต่ำช้า คำอาการนามของ ต่ำ + ค่อย ๆ เคลื่อนไป |
RTGS drops tone, so these read the same and are not the same. The site's own search collapses them.
Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.