เทียบลาว ຈະ (จะ), ຈັກ (จัก), ไทลื้อ ᦈᧅ (จัก).
The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.
Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| จะแจ้ง cha-chaeng | กระจ่าง, ชัดเจน, แจ่มแจ้ง lit. will + inform คำกร่อนของคำหน้าซึ่งซ้ำกับคำหลังใน + แสดงให้รู้ head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1: wiktionary lists it as an example of this sense verified · ตรวจแล้ว |
| จะจะ cha-cha | ให้ชัดเจน, กระจ่าง lit. will + will คำกร่อนของคำหน้าซึ่งซ้ำกับคำหลังใน + คำกร่อนของคำหน้าซึ่งซ้ำกับคำหลังใน head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| จะจะ cha-cha | ให้ชัดเจน, กระจ่าง lit. will + will คำกร่อนของคำหน้าซึ่งซ้ำกับคำหลังใน + คำกร่อนของคำหน้าซึ่งซ้ำกับคำหลังใน head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| กระจะ kra-cha | แจ่มแจ้ง, ชัดเจน head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.
⚑ open question: Declared root: จะ as the clipped first half of a reduplication.
⚑ open question: Declared root: จะ as the clipped first half of a reduplication.
⚑ open question: Declared root: จะ as the clipped first half of a reduplication.
⚑ open question: Declared root: จะ as the clipped first half of a reduplication.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| จะตาย cha-tai | มาก lit. will + demise เป็นคำช่วยกริยาบอกอนาคต + สิ้นใจ also filed under ตาย head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand standard · ทั่วไป |
| มักจะ mak-cha | โดยมาก, ส่วนใหญ่, ค่อนข้าง ชอบ + เป็นคำช่วยกริยาบอกอนาคต head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand standard · ทั่วไป |
| เห็นจะ hen-cha | คงจะ, ถ้าใช้ในความปฏิเสธ เป็น ไม่เห็นจะ lit. see + will อาการของตาที่ประสบรูป + เป็นคำช่วยกริยาบอกอนาคต head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand standard · ทั่วไป |
⚑ open question: Declared root: จะ, the future auxiliary.
⚑ open question: Declared root: จะ, the future auxiliary.
⚑ open question: Declared root: จะ, the future auxiliary.
⚑ open question: Declared root: จะ, the future auxiliary.
Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.
| คำ · word | meaning |
|---|---|
| จะนะ cha-na | ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดสงขลา will + the sentence particle na คำกร่อนของคำหน้าซึ่งซ้ำกับคำหลังใน + คำประกอบท้ายคำอื่น บอกความเป็นเชิง |
| จะกวด cha-kuat | ตะกวด will + chase คำกร่อนของคำหน้าซึ่งซ้ำกับคำหลังใน + ทำให้แน่น ให้ตึง หรือให้เขม็งยิ่งข |
| จะเข้ cha-khe | เครื่องดนตรีไทยชนิดหนึ่ง มีรูปร่างคล้ายตัวจระเข้ ตัวเป็นโพรง วางยาวไปกับพื้น มีสาย 3 สาย มีนม 11 นมเป็นฐานรองรับสายเมื่อกดนิ้วขณะดีดทำให้มีเสียงสูงต่ำ คำกร่อนของคำหน้าซึ่งซ้ำกับคำหลังใน + จระเข้ |
| จะเกร็ง cha-kreng | เหงือกปลาหมอ คำกร่อนของคำหน้าซึ่งซ้ำกับคำหลังใน + ทำกล้ามเนื้อให้แข็ง |
| สัจจะ sat-cha | truth รูปแบบอื่นของ สัจ ความจริง + คำกร่อนของคำหน้าซึ่งซ้ำกับคำหลังใน |
| จะกูด cha-kut | เครื่องถือท้ายเรือ คล้ายหางเสือ ทำด้วยไม้เป็นแผ่นใหญ่ รูปร่างคล้ายพาย มีด้ามยาว คำกร่อนของคำหน้าซึ่งซ้ำกับคำหลังใน + ชื่อเฟินหลายชนิดหลายสกุลและหลายวงศ |
| จะปิ้ง cha-ping | เครื่องปิดของลับของเด็กหญิง ทำด้วยเงินหรือนากเป็นต้น will + toast คำกร่อนของคำหน้าซึ่งซ้ำกับคำหลังใน + ทำให้สุกด้วยการวางไว้เหนือไฟ มักใช |
| จะแนะ cha-nae | ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดนราธิวาส คำกร่อนของคำหน้าซึ่งซ้ำกับคำหลังใน + ชี้แนวทางหรือวิธีการให้รู้โดยตรงหร |
| กิจจะ kit-cha | ธุระ, งาน business + will ธุระ + คำกร่อนของคำหน้าซึ่งซ้ำกับคำหลังใน |
RTGS drops tone, so these read the same and are not the same. The site's own search collapses them.
Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.