ยืมมาจากสันสกฤต पद (ปท, “หนทาง, เท้า, เครื่องถึง”) หรือบาลี ปท (“หนทาง, เท้า, เครื่องถึง”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ບົດ (บ็ด), คำเมือง ᨷᩫ᩠ᨴ (บ็ท)
คำเมือง · Northern: บ็ท ᨷᩫ᩠ᨴ — Extracted from the Wiktionary etymology line. probable · น่าจะใช่
The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.
Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| บทความ bot-khwam | article; theme ข้อเขียนซึ่งอาจจะเป็นรายงานหรือการแสดงความคิดเห็น มักตีพิมพ์ในหนังสือพิมพ์ วารสาร สารานุกรม เป็นต้น lit. unit + -ness ข้อความเรื่องหนึ่ง ๆ หรือตอนหนึ่ง + เรื่อง N+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| แม่บท mae-bot | หัวข้อใหญ่ lit. mother + unit หญิงผู้ให้กำเนิดหรือเลี้ยงดูลูก + ข้อความเรื่องหนึ่ง ๆ หรือตอนหนึ่ง N+Nalso filed under แม่ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| ธรรมบท tham-ma-bot | ข้อแห่งธรรม lit. dharma + unit คุณความดี + ข้อความเรื่องหนึ่ง ๆ หรือตอนหนึ่ง N+Nalso filed under ธรรม head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| บุพบท bup-pha-bot | คำชนิดหนึ่งในไวยากรณ์ ทำหน้าที่เชื่อมคำต่อคำ อยู่หน้านาม สรรพนาม หรือกริยา มีคำว่า ด้วย โดย ใน เป็นต้น เช่น เขียนด้วยดินสอ หนังสือของฉัน กินเพื่ออยู่ ก่อน + ข้อความเรื่องหนึ่ง ๆ หรือตอนหนึ่ง ADJ+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| บทเรียน bot-rian | lesson คำสอนที่กำหนดให้เรียน lit. unit + learn ข้อความเรื่องหนึ่ง ๆ หรือตอนหนึ่ง + เข้ารับความรู้จากผู้สอน N+Valso filed under เรียน head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| ทฤษฎีบท thrit-sa-di-bot | ข้อความที่พิสูจน์แล้วว่าเป็นจริง ใช้ในการอ้างอิงได้ lit. theory + unit ความเห็น + ข้อความเรื่องหนึ่ง ๆ หรือตอนหนึ่ง N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| กลบท kon-la-bot | คำประพันธ์ที่บัญญัติให้ใช้คำหรือสัมผัสเป็นชั้นเชิงยิ่งกว่าธรรมดา lit. trick + unit การลวงหรือล่อลวงให้หลง + กำหนดคำประพันธ์ที่ลงความตอนหนึ่ง ๆ N+Nalso filed under กล head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| บทดอกสร้อย bot-dok-soi | ชื่อกลอนแบบหนึ่ง บทหนึ่งมี 4 คำกลอน วรรคที่ 1 มี 4 คำ มี เอ๋ย เป็นคำที่ 2 และจบบทด้วยคำว่า เอย เช่น แมวเอ๋ยแมวเหมียว...คอยดูอย่างไว้ใส่ใจเอย กำหนดคำประพันธ์ที่ลงความตอนหนึ่ง ๆ + ชื่อไม้เถาชนิด Combretum apetalum N+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| บทกลอน bot-klon | คำประพันธ์ที่เป็นบทร้อยกรอง lit. unit + poem เท้า + ไม้ขัดประตูหน้าต่าง N+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 6: the sense gloss names this compound entityverified · ตรวจแล้ว |
| บทบาท bot-bat | hat; role การทำท่าตามบท, การรำตามบท lit. unit + baht เท้า + ตีน N+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 6 by hand entitystandard · ทั่วไป |
⚑ open question: Declared root: บท < Pali pada 'foot' — the origin. A metrical foot is the same word, which is why the verse and text senses follow from it.
Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.
| คำ · word | meaning |
|---|---|
| อาศรมบท a-som-bot | ที่อยู่ของนักพรต ที่อยู่ของนักพรต + ข้อความเรื่องหนึ่ง ๆ หรือตอนหนึ่ง entityN+N |
| ชนบท chon-na-bot | open; countryside บ้านนอก, เขตแดนที่พ้นจากเมืองหลวงออกไป hit + unit โดนแรง ๆ + ข้อความเรื่องหนึ่ง ๆ หรือตอนหนึ่ง V+N |
| ปัจฉิมบท pat-chim-ma-bot | คำพ้องความของ ปัจฉบท ตะวันตก + ข้อความเรื่องหนึ่ง ๆ หรือตอนหนึ่ง qualityADJ+N |
| ทวิบท tha-wi-bot | สัตว์สองเท้า หมายถึงมนุษย์หรือนก สอง + ข้อความเรื่องหนึ่ง ๆ หรือตอนหนึ่ง |
| กระบท kra-bot | รูปเลิกใช้ของ กบฏ entityN+N |
| จตุบท cha-tu-bot | สัตว์สี่เท้า รูปแบบอื่นของ จตุร + ข้อความเรื่องหนึ่ง ๆ หรือตอนหนึ่ง |
Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.