ยืมมาจากสันสกฤต आकाश (อากาศ); เทียบบาลี อากาส
The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.
Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| หลุมอากาศ lum-a-kat | บริเวณอากาศบางเป็นเหตุให้เครื่องบินเสียระดับโดยกะทันหัน lit. lacuna + air ที่ซึ่งมีลักษณะเป็นบ่อ มักมีขนาดเล + แก๊สผสมที่ประกอบด้วยไนโตรเจนและออก N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| ปรับอากาศ prap-a-kat | ที่ปรับอุณหภูมิและความชื้นของอากาศด้วยอุปกรณ์ที่เรียกว่าเครื่องปรับอากาศ lit. key + air บอก + แก๊สผสมที่ประกอบด้วยไนโตรเจนและออก V+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
| โพรงอากาศ phrong-a-kat | ช่องว่างที่มีอากาศถูกขังอยู่ lit. hole + air ช่องที่กลวงเข้าไป + แก๊สผสมที่ประกอบด้วยไนโตรเจนและออก N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| มวลอากาศ muan-a-kat | อากาศในบริเวณกว้างที่มีสมบัติคล้ายคลึงกัน โดยเฉพาะอุณหภูมิและความชื้น lit. mass + air ทั้งหมด + แก๊สผสมที่ประกอบด้วยไนโตรเจนและออก ADJ+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| ห้องอากาศ hong-a-kat | ช่องบรรจุอากาศหรือแก๊สอื่น ซึ่งทำหน้าที่เหมือนสปริง เพื่อรักษาระดับการไหลของของเหลวในเครื่องสูบหรือระบบไฮดรอลิก lit. room + air ส่วนของเรือนหรือตึกเป็นต้นที่มีฝาก + แก๊สผสมที่ประกอบด้วยไนโตรเจนและออก N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| อากาศธาตุ a-kat-sa-that | ที่ว่าง, ที่ว่างเปล่า lit. air + element ที่ที่ว่างเปล่าซึ่งมีอยู่เป็นเอกเท + สิ่งที่ถือว่าเป็นส่วนสำคัญที่คุมกั N+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2: the sense gloss names this compound entityverified · ตรวจแล้ว |
⚑ open question: Declared root: อากาศ < Skt ākāśa 'space, ether' — the origin of both air and sky.
⚑ open question: Declared root: อากาศ < Skt ākāśa 'space, ether' — the origin of both air and sky.
⚑ open question: Declared root: อากาศ < Skt ākāśa 'space, ether' — the origin of both air and sky.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ทัพอากาศ thap-a-kat | กองทหารที่ป้องกันประเทศภาคน่านฟ้า lit. army + air กองทหาร + ท้องฟ้า N+Nalso filed under ทัพ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| อากาศยาน a-kat-sa-yan | aircraft เครื่องนำไปทางอากาศ, ยานที่แล่นไปในอากาศ เช่น เครื่องบิน เฮลิคอปเตอร์ ท้องฟ้า + ที่หย่อน ห้อย ย้อย หรือคล้อยลงกว่า N+ADJhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| เดินอากาศ doen-a-kat | ประกอบกิจการขนส่งทางอากาศ lit. walk + air ยกเท้าก้าวไป + ท้องฟ้า V+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand standard · ทั่วไป |
| กองทัพอากาศ kong-thap-a-kat | กองทหารที่ป้องกันประเทศภาคน่านฟ้า lit. army + air หน่วยทหารที่ประกอบด้วย ทหาร 3 กองพ + ท้องฟ้า N+Nalso filed under กอง head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| ออกอากาศ ok-a-kat | broadcast กระจายเสียงทางวิทยุ lit. tear + air คำนำหน้าบรรดาศักดิ์ + ท้องฟ้า N+Nalso filed under ออก head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| จอมพลอากาศ chom-phon-a-kat | ยศทหารชั้นสัญญาบัตรสูงสุดของกองทัพอากาศ สูงกว่าพลอากาศเอก ยศทหารชั้นสัญญาบัตรสูงสุดของกองทัพ + ท้องฟ้า N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| อากาศจร a-kat-sa-chon | ทางอากาศ lit. air + to go ท้องฟ้า + ไม่ใช่ประจำ N+ADJalso filed under จร head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| ทหารอากาศ tha-han-a-kat | ทหารที่รบทางภาคน่านฟ้า lit. soldier + air ผู้มีหน้าที่ในเรื่องรบ + ท้องฟ้า N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| สายอากาศ sai-a-kat | antenna สายลวดที่ขึงไว้เพื่อส่งหรือรับคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า lit. late + air เวลาระหว่างเช้ากับเที่ยงประมาณ 9.0 + ท้องฟ้า N+Nalso filed under สาย head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ภูมิอากาศ phu-mi-a-kat | อากาศประจำถิ่น, ลักษณะอากาศเฉลี่ยของภูมิภาคแห่งใดแห่งหนึ่งในช่วงระยะเวลาหนึ่งซึ่งอาจเป็นเดือน เป็นปี หรือเป็นศตวรรษก็ได้ lit. land + air แผ่นดิน + บางทีใช้หมายถึงสภาพดินฟ้าอากาศโดยท N+Nalso filed under ภูมิ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand entitystandard · ทั่วไป |
Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.
| คำ · word | meaning |
|---|---|
| อากาศอำนวย a-kat-am-nuai | ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดสกลนคร แก๊สผสมที่ประกอบด้วยไนโตรเจนและออก + ให้ N+V |
| การเดินอากาศ kan-doen-a-kat | aeronautics คำอาการนามของ เดินอากาศ walking + air คำอาการนามของ เดิน + แก๊สผสมที่ประกอบด้วยไนโตรเจนและออก entityN+N |
| การออกอากาศ kan-ok-a-kat | คำอาการนามของ ออกอากาศ คำอาการนามของ ออก + แก๊สผสมที่ประกอบด้วยไนโตรเจนและออก entityN+N |
Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.